ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ အေရး ႏွင့္ ခ်င္းျပည္သူ၏ အနာဂါတ္

0

ဆလိုင္းေရာဘတ္   –  သမၼတ သိန္းစိန္ ဦးေဆာင္ တဲ့ ျမန္မာအစိုးရ ႏွင့္  တရုတ္ကုမၸဏီတခုျဖစ္တဲ့ North Mining Investment Company တုိ႕ ခ်င္းျပည္နယ္ အထက္ပိုင္း တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္မွာ ထြက္ရွိတဲ့ နီကယ္ ၊ သံေရာရာသတၱဳေတြ တူးေဖာ္ ထုတ္လုပ္ဖို႔ သေဘာတူညီထားခ်က္အရ မၾကာခင္မွာဘဲ ကုမၸဏီဘက္က သတၱဳတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္း ေတြ စတင္ ဖြယ္ရွိေနပါတယ္။

ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ နီကယ္ စီမံကိန္းဟာ ယခင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ခန္႔ကတည္းက တရုတ္ပိုင္ ကင္ဘို ကုမၸဏီ က စမ္းသပ္တူးေဖာ္ခဲ့ဘူးေပမဲ့ ျပန္လည္ရပ္ဆုိင္းခဲ့ပါတယ္၊ ယခု  Zijin Mining Group  နဲ႔ Wanbao Mining ကုမၸဏီတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး North Mining Investment Company ဆိုတဲ့အမည္နာမ နဲ႔ ဒီစီမံကိန္းကို ျပန္လည္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရနဲ႔ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတုန္းက သေဘာတူညီခဲ့ၾကတာပါ။ Wanbao ကုမၸဏီဟာ လက္ပံ ေတာင္းေတာင္ေၾကးနီစီမံကိန္းကို တူးေဖာ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ရွင္းလင္းမႈမရွိတာက စီမံကိန္းကာလျဖစ္ပါတယ္။ ကုမၸဏီဘက္ကျဖစ္ျဖစ္၊ အစိုးရ ဘက္ကျဖစ္ျဖစ္ လူထုထံ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္း ခ်ျပတာမရွိခဲ့ပါ၊ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ သို႕မဟုတ္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀  အတြက္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ထားတယ္လုိ႕ တိက်ေသ ခ်ာမႈ မရိွတဲ့ ေျပာဆုိသံေတြကလည္း ၾကားေနရတယ္။

ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚကို စတင္ေလွ်ာက္လွမ္းေနၿပီဆုိတဲ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ခုခ်ိန္မွာ ယခင္ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ လို သတင္းအေမွာင္မခ်သင့္ေတာ့ပါ။ စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူလူထု ေတြ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ အခ်က္ အလက္ ေတြကို အခ်ိန္မီွပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ခ်ျပရမွာျဖစ္တယ္။

Zijin ကုမၸဏီရဲ့ ၀က္ဆိုက္မွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းမွာတည္ရွိတဲ့ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ နီကယ္ သတၱဳရိုင္းတူးေဖာ္ေရး စီမံကိန္းကေန ရရွိလာမယ့္ အက်ဴိးအျမတ္ေတြကို ကုမၸဏီက ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရရွိမွာျဖစ္ၿပီး၊ ျမန္မာ အစိုးရက ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ စီမံကိန္းတည္ရာ နယ္ေျမကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့  ခ်င္းျပည္နယ္အေနနဲ႕ ဘယ္ေလာက္ရရွိခံစားမယ္ဆိုတာေတာ့ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကုမၸဏီက ဒီစီမံကိန္း ကေန သူရရွိမယ့္ အက်ဳိးအျမတ္ကေန တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ သိန္း စီမံကိန္းကာလအတြင္း ႏွစ္စဥ္ေထာက္ပံ့ေပးမယ္လို႔ သိရ ပါတယ္။

စီမံကိန္းအမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္လာၿပီဆိုရင္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈအားလံုးကို ရင္ဆိုင္ရမွာက ခ်င္းျပည္သူေတြ နဲ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကေလးၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေဒသခံေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းက ေန ျပည္သူေတြရရွိမယ့္ အက်ဳိးအျမတ္က ဆင္ပါးစပ္ထဲ နမ္းေစ့ပက္တာေလာက္ပဲရွိမွာျဖစ္တယ္၊ သုိ႕ေသာ္ ရင္ဆိုင္ၾကဳံ ေတြ႕ရမယ့္ ျပသနာဆုိးက်ဳိးေတြကေတာ့ မေတြး၀့ံစရာပါ။

ကုမၸဏီဘက္က တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႕ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရ ၀န္ႀကီးတခ်ဳိ႕ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလတုန္း က ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ေျခရင္းမွာရွိတဲ့ ေဒသခံရြာသားေတြကို သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုၿပီး စီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္၍  ရွင္းလင္းမႈျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုမၸဏီဘက္က ျပဳစုထားတဲ့ စာတမ္းငယ္တခုကိုလည္း ေဒသခံရြာသားေတြထံ ျဖန္႔ေ၀ၿပီး ေဒသခံ ေတြရဲ့ သေဘာထားေတြကို စံုစမ္းေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ကုမၸဏီက လူထုထံ ျဖန္႔ေ၀တဲ့ စာထဲမွာေတာ့ စီမံကိန္းမွ ရရွိလာမည့္ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အခ်က္ (၇) ခ်က္ကို ခုလိုေဖာ္ျပထားပါတယ္။

(၁) NMIC သည္ ေျမြေတာင္နီကယ္သတၱဳတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရရွိခဲ့ပါက မိမိ အတြက္ အခ်ဴိးက်ရရွိေသာ အျမတ္ေငြမွႏွစ္စဥ္ အနည္းဆံုး ေဒၚလာ ငါးသိန္း(၅၀၀၀၀၀) ကို ခ်င္းျပည္နယ္ အစိုးရ အဖြဲ႔၏ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈျဖင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားျပည္သူမ်ား၏ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရး နဲ႔ ပညာေရး တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳး ေရးအ တြက္ သံုးစြဲပံ့ပိုးကူညီသြားမည္။

(၂) ေဒသခံတိုင္းရင္းသား ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ စီမံကိန္းပါအေဆာက္အဦးမ်ား တည္ေဆာက္စဥ္တြင္လည္းေကာင္း၊ စီမံကိန္းၿပီးဆုံးသည့္အခါ စီမံကိန္းတြင္လည္းေကာင္း၊ စီမံကိန္းအတြက္လိုအပ္ေသာကုန္ၾကမ္းမ်ားျဖစ္သည့္ ေက်ာက္မီး ေသြးႏွင့္ ထံုးေက်ာက္ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ အလုပ္အကိုင္မ်ားရရွိမည္။

(၃) သတၱဳတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ ဒုတိယႏွစ္မွစ တူးေဖာ္ခဲ့သည့္ေနရာမ်ားတြင္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ေစ်းကြက္၀င္ စားသံုးသီးႏွံပင္မ်ား၊ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ရန္ ေျမသားျပဳျပင္ေပးျခင္း၊ နည္းပညာျဖည့္ဆည္းေပးျခင္း၊ စိုက္ပ်ဳိးသူမ်ား အား စိုက္ပ်ဳိးေနစဥ္လစာေပးျခင္း၊ ျဖစ္ထြန္းလာေသာ စားသံုးသီးႏွံပင္မ်ားေရာင္းခ်ႏိုင္ရန္ ေစ်းကြက္ရွာေဖြေပးျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ပါသျဖင့္ နဂိုမူလေျမလြတ္ေျမရိုင္းမ်ားတြင္ လွပသာယာေသာ စိုက္ပ်ဴိးခင္း မ်ားျဖစ္ေပၚလာ ၿပီးေဒသခံ၊ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းေဆာရြက္သူမ်ား၏ ၀င္ေငြတိုးတက္ရရွိလာမည္။

(၄) စီမံကိန္းႏွင့္ဆက္ႏြယ္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဟိုတယ္ႏွင့္တည္းခိုခန္းလုပ္ငန္းမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္ လုပ္ငန္းမ်ား၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္းေရာင္းခ်ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ထံုးေက်ာက္၊ ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္ေရာင္းခ်ေရးလုပ္ငန္း မ်ား တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးလာမည္။

(၅) စီမံကိန္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ပမာဏထက္ပိုမို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္ရံုမ်ားကို တည္ ေဆာက္ထားပါသည္။ ပိုလွ်ံေသာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားကို စီမံကိန္း ဧရိယာမွ (၅) ကီလိုမီတာအတြင္းရွိ ေက်းရြာမ်ား သို႔ (၁) ႏွစ္အခမဲ့ျဖန္႔ျဖဴးေပးမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ေနာင္ႏွစ္မ်ားတြင္ ျပည္နယ္ ႏွင့္ တိုင္းအစိုးရမ်ား၏ သတ္မွတ္ႏႈန္းထားျဖင့္ ျဖန္႔ ျဖဴးေပး မည္။

(၆) စီမံကိန္းၿပီးဆံုးသြားပါက လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပး စက္ရံုအပါအ၀င္ တည္ရွိၿပီး အေျခခံအေဆာက္အဦးမ်ားကို အျခား ေသာ စီးပြားေရး၊ စိုက္ပ်ဴိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေျပာင္းလဲသံုးစြဲသြားႏို္င္မည္။

(၇) ႏိုင္ငံေတာ္မွ နီကယ္သတၱဳထုတ္လုပ္္မႈအေပၚအခ်ဴိးက်အက်ဳိးအျမတ္ရရွိမည္ျဖစ္သည္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒိမ္ဇန္ေက်းရြာဟာ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ေျခရင္းတည့္တည့္မွာ တည္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီေက်းရြာကို ၁၉၆၀ ခုႏွစ္က စတင္ တည္ထားၾကတာျဖစ္ၿပီး ခုလက္ရွိမွာ အိမ္ေျခ ၁၇၀၊ လူဦးေရ ၈၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ရွိပါတယ္။ ေဒသခံရြာသားေတြ ပိုင္ဆိုင္ ထားတဲ့ လယ္ယာေျမဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ဟာ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ေျခရင္းမွာတည္ရွိပါတယ္။

ဒိမ္ဇန္ေက်းရြာ စတင္တည္ေထာင္ခ်ိန္မွာ ပါ၀င္ခဲ့သူတဦးျဖစ္တဲ့ ဦး ေဒါင္လ်န္ကပ္ကေတာ့ တရုတ္ေတြ တူးေဖာ္မယ္ဆိုတဲ့ ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ နီကယ္ သတၱဳ တူးေဖာ္ေရး စီမံကိန္းအေပၚ  အခုလိုျမင္ပါတယ္။

“ ကုမၸဏီဘက္က တာ၀န္ရွိသူေတြ နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရဘက္က ၀န္ႀကီးေတြ က်ေနာ္တို႔ရြာကိုလာတုန္း ေျပာ သြားၾကတာကေတာ့ ေခတ္မီွ နည္းပညာေတြသံုးၿပီး တူးေဖာ္မယ္ေပါ့ေလ၊ ဘာမွလည္း မပ်က္စီး ေစရဘူး၊ မထိခိုက္ ေစရဘူးတဲ့၊ က်ေနာ္ကေတာ့  နည္းနည္းမွအယံုအၾကည္မရွိဘူး၊ ဒီေတာင္ႀကီးကို တကယ္ၿဖိဳလာၿပီေဟ့ ဆိုရင္ ရာသီဥတု ကေတာ့ေျပာင္းမွာဘဲ ၊ မိုးေရခ်ိန္ေလ်ာ့လာမယ္၊ အဲဒီခါက် က်ေနာ္ တို႔ စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲရွိလာမယ္၊ အဲဒီခ်ိန္ က်ရင္ တရားခံ ဘယ္သူလဲဆိုတာေဖာ္ေပးႏုိင္မလားဆိုၿပီး ၀န္ႀကီး ေတြကို က်ေနာ္ေမးပါတယ္၊ ကုမၸဏီဘက္ ကေတာ့ နည္းနည္းမွ မိုးေရခ်ိန္မေလ်ာ့ႏုိင္ဘူးတဲ့၊ ဒီေတာင္က ဟိုး အဂၤလိပ္ေခတ္တုန္းက မိုးႀကိဳး၀ိုင္းလို႔ သတ္မွတ္ထား တာ၊ ဒီေတာင္ကို အကုန္လံုးတူးေဖာ္ၿပီးမွ မိုးေရခ်ိန္မေလ်ာ့ဘူး ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ ကုမၸဏီကို နည္းနည္းမွ အယံုၾကည္မရွိဘူး’’ လို႔ ေျပာျပပါတယ္။

ဒိမ္ဇန္ေက်းရြာအျပင္ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ေျခရင္းမွာ  ေက်ာက္ခ်က္၊ စံတုိက္၊ သတ္လမ္၊ ျမစိမ္း၊ ျမလင္း၊ ရွဴခင္းသာ၊ ေအာင္ရြာ၊ မင္းလွ၊ ပ်ဥ္းေတာဦး၊ လက္ပံေခ်ာင္း စတဲ့ေက်းရြာေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီေက်းရြာက ေဒသခံေတြဟာ လယ္ယာ စိုက္ပ်ဳိး ေရးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ကိုင္ေနၾကရတာျဖစ္ၿပီး သူတို႔ရဲ့ လယ္ယာေျမအမ်ားစုဟာ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ေျခရင္း တ၀ိုက္ မွာ တည္ရွိၾကတာပါ။

ရြာသားေတြဟာ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ေန႔စဥ္စား၀တ္ေနေရးကို ေရွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ေျဖရွင္း လာခဲ့ၾကတာျဖစ္ၿပီး၊ ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ကို တူးေဖာ္မွ ထမင္းစားရမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ဦး ေဒါင္လ်န္ကပ္က ဆက္ေျပာပါ တယ္။

“ ဒီေျမြေတာင္ႀကီး တူးမွ မထင္းစားရမယ္မဟုတ္ပါဘူး၊ ေရွးတုန္းကတည္းက က်ေနာ္တို႔ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ထမင္း စားေနၾကတာဘဲ၊ ဒီေတာင္ကို တူးလိုက္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ က်ေနာ္တို႔ ရြာေရႊ႕ရမယ္၊ ဒုကၡမ်ဳိးစံုခံရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ၾကိဳသိေနတယ္၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီစီမံကိန္းမလုပ္တာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မယ္’’ လို႕ေျပာပါတယ္။

ကုမၸဏီဘက္ကေန စီမံကိန္းစတင္လာၿပီဆိုရင္ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ေျခရင္းမွာရွိတဲ့ လယ္ယာေတြဟာ အခ်ိန္မွီ ပ်ဴိးက်ဲ လို႔ရမွာမဟုတ္ေတာ့ဘဲ ရြာသားေတြ အဓိက အားထားေနရတဲ့ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြ ပ်က္စီးသြားၿပီဆိုရင္ ေဒသခံ မ်ား ငတ္ကုန္ၾကမယ္လို႔ သူကဆက္ေျပာပါတယ္။

“ ဒီ စီမံကိန္းဟာ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးမဟုတ္ဘူး၊ ဒီေတာင္ကို တူးလိုက္တာနဲ႔ ေဒသခံေတြ ခ်က္ခ်င္း ဒုကၡေရာက္ ကုန္ၾက မယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳျမင္ထားပါတယ္၊ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ အခ်ိန္မွီပ်ဳိးမက်ဲႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ လယ္မထြန္ ႏုိင္ေတာ့ဘူး၊ ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒုကၡအႀကီးအက်ယ္ေရာက္မယ္ဆိုတာ ေသခ်ာတယ္” လို႔ ဦးေဒါင္လ်န္ကပ္ကေျပာပါတယ္။

NMIC ကုမၸဏီရဲ့ စာတမ္းမွာ ဆက္လက္ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ ေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္တြင္ စီးပြားျဖစ္ထုတ္ယူႏုိင္ေသာ နီကယ္ ႏွင့္ သံေရာရာသတၱဳရိုင္းသိုက္ (၃) ခုရွိေၾကာင္း အဲဒီ သတၱဳရိုင္းသိုက္ ၃ ခုမွာ ပ်မ္းမွ်နီကယ္ပါ၀င္မႈ ၁.၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေသာ သတၱဳရိုင္းစုစုေပါင္း မက္ထရစ္ တန္ခ်ိန္ ၄၂၂၁၀၀၀၀ ခန္႔ရွိႏိုင္ၿပီး သန္႔စင္ၿပီး နီကယ္မက္ထရစ္ တန္ခ်ိန္ (၅၉၅၀၀၀) ခန္႔ထုတ္ယူႏိုင္ေၾကာင္းသိရပါတယ္

စီမံကိန္းေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္ႏုိင္မႈအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး NMIC ကုမၸဏီက အခုလို ဆိုထားပါတယ္။

(၁) သတၱဳရိုင္းတူးေဖာ္သယ္ယူျခင္း၊ သတၱဳသန္႔စင္စက္ရံုမ်ားတြင္ သတၱဳရိုင္းမ်ားႀကိတ္ခြဲျခင္းေၾကာင့္ ဆူညံသံမ်ား၊ ဖံုမႈန္႔မ်ား၊ ဒီဇယ္မီးခိုးမ်ား ျဖစ္ေပၚၿပီး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေလထုကို ထိခိုက္ညစ္ညမ္းေစမည္ျဖစ္ပါသည္။ ေရဖ်န္းၿပီး သတၱဳရိုင္း တူးေဖာ္ျခင္း၊ ႀကိတ္ခြဲစက္မ်ားတြင္ ဖုန္စုပ္စက္မ်ားတပ္ဆင္ျခင္း၊ အသံထိန္း ကိရိယာမ်ားတပ္ဆင္ျခင္း၊ ထရပ္ကားမ်ား တြင္ မီးခိုးစစ္ဇကာမ်ား တပ္ဆင္ျခင္းတို႔ျဖင့္ အထက္ပါထိခိုက္မႈမ်ားကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စံညႊန္းမ်ားႏွင့္အညီျဖစ္သည္ အထိ ေလွ်ာ့ခ်ထိန္းသိမ္းသြားပါမည္

(၂) သတၱဳသန္႔စင္စက္ရံု မီးဖိုမ်ား ႏွင့္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးစက္ရံုရွိ ဘိြဳင္လာမ်ားအတြက္ အပူေပးရန္ ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာကို အသံုးျပဳသျဖင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈျဖစ္ေစေသာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္၊ ဆာဖါဒိုင္ေအာက္ဆိုင္ဒ္ေအာက္ ဆိုဒ္ဓါတ္ေငြ႔မ်ားႏွင့္ ဖုန္မႈန္႔မ်ားထြက္ရွိလာမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းဓါတ္ေငြ႔မ်ားကို ဖုန္ႏွင့္ဓါတ္ေငြ႔စုတ္ကိရိယာမ်ားအသံုးျပဳ ျခင္း၊ အပူေပးထားေသာ ထံုးေက်ာက္မႈန္႔အတြင္းျဖတ္သန္းေစျခင္း၊ ထံုးေက်ာက္ရည္ျဖင့္ ပက္ျဖန္းျခင္းတို႔ျဖင့္ အျပည္ အျပည္ဆိုင္ရာ စံညြန္းမ်ားႏွင့္အညီျဖစ္သည္အထိ ေလ်ာ့က်ေအာင္ထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္သြားမည္

(၃) မိုးတြင္းကာလမ်ားတြင္ သတၱဳတြင္းမ်ားမွ ရႊံေရမ်ား ေတာင္ေစာင္းတစ္ေလ်ာက္စီးဆင္းၿပီး၊ အနီးပတ္၀န္းက်င္ရွိ ေခ်ာင္းမ်ားအတြင္း စီး၀င္ျခင္းျဖင့္ ပတ္၀န္းက်င္ေရထု ညစ္ညမ္းမႈျဖစ္ေပၚႏုိင္ျခင္းကို သတၱဳတြင္း ဧရိယာျပင္ပတြင္ ရႊံ႕ အနည္ထိုင္ေစသည့္ ေျမာင္းမ်ား၊ ကန္မ်ား တူးေဖာ္ျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ေပးသြားမည္

(၄) စက္ရံု၊ အလုပ္ရံုတို႔မွ စြန္႔ပစ္ေသာ ေရဆိုးမ်ား၊ လူေနအေဆာက္အဦးမ်ားမွ စြန္႔ပစ္ေသာေရဆိုးမ်ားကို ျပင္ပသို႔ စြန္႔ပစ္ျခင္း မျပဳပဲဓါတုဇီ၀နည္းမ်ားျဖင့္ သန္႔စင္ေအာင္ျပဳျပင္ ျပန္လည္ အသံုးျပဳသြားမည္ ဆိုၿပီး သိရပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကေလးၿမိဳ႕နယ္၊ ခ်င္းတုိးတက္ေရးပါတီ ဥကၠဌ၊ ကေလးၿမိဳ႕ ခ်င္းလူမႈေရးအဖြဲ႔ ဥကၠဌ ပူးဗန္ကိန္းက ေတာ့ အခုလိုျမင္ပါတယ္။

“ ရည္းစားစာေရးတဲ့အခါမွာ စကားလုံးလွလွေတြတီထြင္ၿပီးေတာ့ေရးၾကတာဘဲ၊ အဲဒီအမ်ဳိးသမီးလက္ခံႏုိင္ဖုိ႕အေကာင္း ဆံုးဖြဲ႔ႏြဲ႕ၿပီးေတာ့ ေရးၾကတာဘဲေလ၊ အဲလိုဘဲ ကုမၸဏီဘက္ကလည္း သူတို႔ ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ စီမံကိန္းကို တူး ေဖာ္ခြင့္ရဖို႔အတြက္ အေကာင္း ဆံုးျဖစ္ေအာင္ ျပဳစုထားတဲ့ စာတမ္းလုိ႕ပဲ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္’’ လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီစီမံကိန္းႀကီးဟာ တျခားတိုင္းျပည္ေတြ တူးေဖာ္မယ့္အစား ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကိုယ္တိုင္ တူးေဖာ္ လာႏုိင္မယ့္ တေန႔က် မွာသာ တူးေဖာ္ၾကရန္ နဲ႔  ခုေလာေလာဆယ္မွာ ဆိုင္းငံ့ထားတာဟာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ တယ္လို႔ ဆက္ေျပာ ပါ တယ္။

“ လတ္တေလာ ဆိုင္းငံ့ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္သားေတြ(သို႔မဟုတ္) ခ်င္းလူမ်ဳိးေတြ ပညာတတ္အမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္၊ တျခားႏုိင္ငံသားေတြ အားကိုးမေနဘဲနဲ႔ ကိုယ့္ႏုိင္ငံက ကြ်မ္းက်င္ပညာ ရွင္ေတြနဲ႔လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ တျပည္လံုးအတြက္ အက်ဳိးရွိမယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္ အတြက္လည္း အက်ဳိးရွိမယ္၊ ခုဥစၥာက တရုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ အက်ဳိးရွိတဲ့ လုပ္ငန္းလို႔ဘဲ က်ေနာ္ျမင္တယ္” လို႔ ပူးဗန္ကိန္းကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တရုတ္ကုမၸဏီရဲ့ လိမ္လည္မႈကို စီမံကိန္းမစခင္မွာေတာင္ ခံေနရၿပီလို႔ ပူးဗန္ကိန္းကယခုလုိေျပာပါတယ္။

“ အခု နီကယ္တခုတည္းပဲတူးေဖာ္မယ္လုိ႕ေပါ့၊ တကယ္ေတာ့ ဒီေျမြေတာင္မွာ ထြက္တဲ့ဥစၥာဟာ ဂ်ာမနီေတြ လာ တိုင္းထြာတုန္းက ဆယ္မ်ဳိးေလာက္ထြက္တယ္၊ ေရႊျဖဴအထိ ထြက္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ ႏ်ဴးကလီးယားအတြက္  အသံုး၀င္တဲ့ သတၱဳေတြလည္းထြက္တယ္၊ ဆိုေတာ့ တရုတ္က နီကယ္ တခုတည္းမဟုတ္ပဲ  အကုန္လံုးၾကံဳးသြားရင္ေကာဆုိတာက မယုံခ်င္စရာပါ၊  မလုပ္ခင္ကတည္းက အလိမ္ခံေနရၿပီ’’ လို႔  ေျပာခ်င္တယ္။

ဂ်ာမနီႏုိင္ငံမွ ပညာရွင္တခ်ဳိ႕ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ခန္႔က ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ေဒသကို သြား ေရာက္ ေလ့လာခဲ့ၾကၿပီးျဖစ္သည္။ အဲဒီအခ်ိန္တြင္ ပူးဗန္ကိန္းသည္လည္း ဂ်ာမန္ပညာရွင္မ်ားရဲ့ ကြင္းရွင္းေလ့လာမႈ ေတြမွာ အတူတကြ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ရဲ့ အေျခအေနကို အတြင္းက်က်သိရွိသူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။

ခ်င္းေတာင္ေဒသသဘာ၀သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္မႈ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိႏုိင္ရန္ နဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ့ ရပိုင္ခြင့္ေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ရန္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ နဲ႔ ခ်င္းေတာင္ေဒသ သဘာ၀ သယံ ဇာတ ေစာင့္ၾကည့္ ေရးအဖြဲ႔ (Chinland Natural Resources Watch Group (CNRWG) ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ တာ၀န္သိ ခ်င္းလူငယ္တစုက ကေလးၿမိဳ႕မွာ စတင္ဖြဲ႔စည္း လိုက္ၾကပါတယ္။

CNRWG ရဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ကို Tuang ကေတာ့ ဒီစီမံကိန္းဟာ အစကတည္းက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘူး လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီစီမံကိန္းဟာ အၾကမ္းအားျဖင့္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ Step ၆ ခုေလာက္ၿပီး ကုမၸဏီက Step ၄ ခုေလာက္ လုပ္ ေဆာင္ၿပီး တဲ့ေနာက္မွာမွ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ ဒီစီမံကိန္းကို သိရွိရတာျဖစ္တယ္လို႔ ကို Tuang ကေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစီမံကိန္း ဟာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။

ကုမၸဏီအေနနဲ႔ ဒီစီမံကိန္းကို အလ်င္စလို ဇြတ္အတင္းတူးေဖာ္မႈေတြမျပဳလုပ္ဘဲ ေဒသခံေတြနဲ႔ နားလည္မႈရေအာင္ အခ်ိန္ယူၿပီး လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ဒိမ္ဇန္ေက်းရြာက ဦးေဒါင္လ်န္ကပ္ကေတာ့ “ ဒီေျမြေတာင္၊ ဖားေတာင္ ဟာ ခ်င္းလူမ်ဳိးေတြ ေရွး ဘိုးဘြားေဘဘင္ ေခတ္ ကတည္းကစ သဘာ၀ ျပတိုက္ႀကီးျဖစ္ေနတယ္ ဒီေတာင္ႀကီး ျပိဳလဲေတာ့မယ့္အေရးဟာ ခ်င္းတမ်ဳိးသားလံုးအတြက္ ၀မ္းနည္းစရာျဖစ္ေနတယ္’’ လို႔ ေျပာပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢကေန ဌာေန တိုင္းရင္းသားလူ မ်ဳိးမ်ား အခြင့္အေရး (Declaration on the Rights of Indigenous Peoples)  ဆိုင္ရာေၾကညာစာ တမ္းကို ျပဌာန္းခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေၾကညာစာတမ္းထဲမွာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြဟာ သူတို႔ေဒသမွာရွိတဲ့ ေရ၊ ေျမ၊ ေတာေတာင္သဘာ၀ ႏွင့္ အဖိုးတန္သဘာ၀ သယံဇာတေတြ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ခြင့္ရွိၿပီး အဲဒီေျမေပၚ၊ ေျမေအာက္ သယံ ဇာတ ေတြကို ဌာေန တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြရဲ့ သေဘာတူညီခ်က္၊ ခြင့္ျပဳခ်က္မရရွိဘဲ၊ အစိုးရ (သို႔) တုိင္းတပါးႏုိင္ငံေတြ ကေန အတင္း အဓမၼ တူးေဖာ္ထုတ္ယူျခင္းမျပဳရ လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ဒီေၾကညာစာတမ္းကို သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထုိးတာပါ။ ဒီေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ မွီတင္းေနထုိင္ၾကတဲ့ ဌာေနတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြရဲ့ ဆႏၵ သေဘာထားကုိ အရင္ရယူၿပီး ၄င္းတုိ႕၏ ရပိုင္ခြင့္၊ ပုိင္ဆုိင္ခြင့္၊ အခြင့္အေရးေတြ ကိုပါ ေလးစား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပး ရမည့္တာ၀န္ရွိေနေၾကာင္းပါ။

Share.

About Author

Comments are closed.