ဟားခါး ညီလာခံ စိတ္ဓါတ္

0

ဇလပ္ထက္နီ – လာမည့္ ၂၀၁၃ ႏုိ၀င္ဘာ ၌ ခ်င္းျပည္နယ္ျမိဳ႕ေတာ္ဟားခါးမွာ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံၾကီး က်င္းပရန္ ျပင္ဆင္ လ်က္ရိွ သည္။ ညီလာခံမွာ ခ်င္းတမ်ဳိးသားလံုးကိုလႊမ္းျခံဳၿပီး ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ခ်င္း ျပည္ရိွ တျခားႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ လက္ရိွ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ လူမႈအသင္းအဖဲြ႕မ်ား၊ ဘာသာေရး အသင္း အဖဲြ႕မ်ား အျပင္ တတ္သိပညာရွင္မ်ား၊ အလႊာ အသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားပါ၀င္ဖိတ္ၾကားထားမည္မွာ မလဲြပါ။

ေနာက္ခံသမိုင္းအရ ဟားခါးညီလာခံသည္ ၁၉၄၈ ဖလမ္းညီလာခံအျပီး ျပည္တြင္းတြင္ ဒုတိယ အၾကိမ္ က်င္းပမည့္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံၾကီးပင္ျဖစ္ေပမည္။ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံကို ျပည္ပတြင္ ႏွစ္စ္ၾကိမ္က်င္းပခဲ့ျပီးျဖစ္သည္။ ပထမ အၾကိမ္ ျပည္ပခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေမလ (၈) ရက္ေန႕မွ (၁၁) ရက္အထိ အိႏိၵယ- ျမန္မာနယ္စပ္ မဏိပူရ္ ျပည္နယ္၊ Mount. Sinai တြင္ က်င္းပခဲ့ၾကျပီး Chin National Council ကို ဖဲြ႕စည္းခဲ့ၾကသည္။ ထို႕အျပင္ ဒုတိယ အၾကိမ္ ျပည္ပ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံကိုလည္း Chin National Council က ဦးေဆာင္ျပီး ၂၀၀၉ ခုနွစ္ နို၀င္ဘာ ၁၈ – ၂၀ ရက္ေန႕ တြင္ အိႏိၵယ – ျမန္မာနယ္စပ္ တေနရာ၌ ျပန္လည္ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။

ျပည္ပတြင္က်င္းပသည့္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံရဲ့ ေနာက္ခံကို တင္ျပရပါလွ်င္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားနိုင္ငံေရး ပါတီေတြျဖစ္တဲ့ မရာျပည္သူ့ပါတီ(လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ)၊ ဇိုမီးအမ်ဳိးသား ကြန္ကရက္ (လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ)၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားဒီမို ကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္(ျပည္ပ) နွင့္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးတို႕မွ ကိုယ္စားလွယ္ မ်ား၊ NLD/LAမွ ခ်င္းအမ်ဳိးသားကိုယ္စား လွယ္ မ်ား၊ လူထုအေျချပဳအဖဲြ႕အစည္း၊ တတ္သိပညာရွင္ မ်ားပါ၀င္ျပီး ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး ပါတီဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ ၀ိတိုရိယ စခန္းတြင္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ဧျပီလ (၇) ရက္ေန႕မွ (၁၀) ရက္ေန႕အထိ က်င္းပသည့္ Seminar on Chin Consensus Building က Political Affairs Committee of Chinland ကို ဖဲြ႕စည္းၾကျပီး ခ်င္းအမ်ဳိး သားညီလာခံကို ႏွစ္ႏွစ္တၾကိမ္ က်င္းပရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ Seminar တြင္ အခ်က္ငါးခ်က္ပါ ခ်င္းအမ်ဳိးသား ေရးဆိုင္ရာ ေအာက္ပါသမိုင္း၀င္ ၀ိတိုရိယ သေဘာ တူညီခ်က္ ကို တညီတညြတ္တည္းလက္မွတ္ေရးထိုးႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။

– စစ္အာဏာရွင္စနစ္တိုက္ဖ်က္ေရး၊

– အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးပိုင္ခြင့္
ျပန္လည္ရရိွေရး၊

– စစ္မွန္ေသာ ဖက္ဒေရျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး၊

– ခ်င္းအမ်ဳိးသားမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ႏွင့္
လူမႈေရးဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး၊

– ခ်င္းအမ်ဳိးသားအားလံုး ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး၊

သတိခ်ပ္ရမည္မွာ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံက်င္းပျခင္း၏ အႏွစ္သာရသည္ အတူတူပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဖလမ္းညီလာခံသည္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားျပည္သူလူထုစုစည္းမႈအင္အားျဖင့္ ေျမရွင္ပေဒသရာဇ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ကို ဖယ္ရွားျပီး ဒီမိုကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးစနစ္အျဖစ္ အစားထိုးလိုက္သည့္ ညီလာခံျဖစ္သည္။ ထို႕အတူ ျပည္ပတြင္က်င္းပခဲ့သည့္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံအ သီးသီးသည္လည္း ခ်င္းအမ်ဳိးသားစုစည္းမႈအင္အား ျဖင့္ ဖက္ဒေရစနစ္တည္ေဆာက္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေရးႏွင့္ ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ ဖန္တီးခြင့္ ျပန္လည္ရရိွေရးအတြက္ တိုက္ပဲြ၀င္ ညီလာခံမ်ားသာျဖစ္ေပသည္။

ယေန႕ ျမိဳ႕ေတာ္ ဟားခါးမွာ က်င္းပမည့္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားညီလာခံသည္လည္း ေဖာ္ျပပါညီလာခံမ်ားႏွင့္ လိုရင္းအႏွစ္ အတူတူပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ညီလာခံသည္ အမ်ဳိးသားေရးအာမခံခ်က္ရိွျပီးေသာ၊ လူထုက လက္ခံသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ခိုင္မာျပီး လြတ္လပ္တည္ျငိမ္ျပီးေသာ နယ္ပယ္၊ လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ က်င့္သံုးက်င္းပေလ့ရိွသည့္ ညီလာခံမ်ဳိး မဟုတ္ပါ၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားျပည္သူ၏ အင္အားျဖင့္ ကမၻာမွာ ခ်င္းလူမ်ဳိး မေပ်ာက္ကြယ္ေရး၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသား ရွင္သန္ရပ္တည္ေရး၊ သို႕တည္းမဟုတ္ ခ်င္းအမ်ဳိးသား ဆက္လက္ရွင္သန္ရပ္တည္ခြင့္ျပန္လည္ရရိွေရး၊ အမ်ဳိးသား တန္းတူခြင့္ ျပန္လည္ရရိွေရး တိုက္ပဲြ၀င္ ညီလာခံမ်ားပင္ျဖစ္ေပသည္။

ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ၾကီးမ်ားသည္ ေရရွည္အျမင္ကို ေမြးျပီး သေဘာထားၾကီးရန္ လိုအပ္ပါမည္၊ မွန္ကန္သည္ ဟု ယံုၾကည္လွ်င္ ျပတ္သားစြာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရန္၊ မိမိအမွားအေပၚ ရဲရဲ၀န္ခံျပီး ျပင္ဆင္ဖို႕ ၀န္မေလးသင့္ေပ၊ အမ်ား ေကာင္း စားေရးကိုေရွ႕ရႈျပီး အမ်ဳိးသားေရးကို ဦးထိပ္ပန္ဆင္လ်က္ အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအတြက္ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႕ အနစ္နာ ခံရဲသည့္ စိတ္ဓါတ္ေမြးထားၾကရန္ လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။

ညီလာခံတြင္ ခ်င္းလူ႕ေဘာင္ဖဲြ႕စည္းမႈသေဘာသဘာ၀ကို ဥပကၡျပဳ၍မရသလို ခ်င္းမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား၏ ပကတိျဖစ္ရိွေနမႈကို အခ်င္းခ်င္း အသိအမွတ္ျပဳေလးစားၾကျပီး ခ်င္းလူမ်ဳိးတရပ္ျဖစ္သည္ဟူေသာ အမ်ဳိးသားေသြး စည္းညီညြတ္ေရး စိတ္ဓါတ္ ကို ရုပ္လံုးေပၚေအာင္ ထြင္ထုလ်က္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ဦးတည္ခ်က္ျဖင့္ က်င္းပသင့္သည္။

ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ခ်င္းတမ်ဳိးသားလံုးလႊမ္းျခံဳသည့္ အက်ဳိးစီးပြားကို ေရွ႕ရႈျပီး ပါတီစဲြ၊ ေဒသစဲြ၊ မ်ဳိးႏြယ္စဲြ ၀ါဒကို စြန္႕လႊတ္ျပီး ခ်င္းမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊ ဘာသာစကား၊ စာေပမေပ်ာက္ပ်က္ေရးကို အမ်ဳိးသားတာ၀န္တရပ္အေနျဖင့္ လက္ခံလ်က္ ခ်င္းလဲန္ တခြင္လံုး တိုးတက္ဖံြ႕ၿဖိဳးေအာင္ သမာသမတ္က်ျပီး မွ်တသည့္ စိတ္ထားရိွ ရပါမည္။

ညီလာခံသည္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားႏွင့္ ခ်င္းျပည္သူအေပၚ မတရားမင္းမူ အုပ္ခ်ဳပ္သူ မွန္သမွ် ခ်င္းအမ်ဳိးသား ျပည္သူ ေသြးစည္း ညီညြတ္မႈျဖင့္ အျမစ္ျပတ္တိုက္ထုတ္ေျခမႈန္းျပီး ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ အျပည့္အ၀ ရိွသည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို အေျခခံေသာ ဖက္ဒေရျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ႏုိင္မွသာ သာယာ၀ေျပာျပီး တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေသာ ျပည္ေထာင္ စုျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္သစ္တရပ္ တည္ေထာင္ႏုိင္ မည္ဟု ယံုၾကည္ရပါမည္။

လြတ္လပ္မႈနွင့္ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္ဆိုင္မႈတို႕သည္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားျပည္သူတို႕၏ မူလအမ်ဳိးသား ရပိုင္ခြင့္ျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ အဆိုပါ အမ်ဳိးသားအခြင့္အေရး ျပန္လည္ရရိွေရးအတြက္ ခ်င္းအမ်ဳိးသား ျပည္သူမ်ား၏ စည္းလံုးညီညြတ္မူ အင္အားသည္ အခရာျဖစ္သည္၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသား အဂၤါရပ္မ်ား မပေပ်ာက္ေရးႏွင့္ ထာ၀စဥ္ တည္တံ့သည့္ စစ္မွန္ ေသာျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ က်င္းပသည့္ ညီလာခံျဖစ္သည္ဟု ခံယူထားရမည္။

ခ်င္းအမ်ဳိးသားတို႕သည္ သမိုင္းအဆက္ဆက္ ဘိုးဘြားပိုင္နက္နယ္ေျမအတြင္း ကိုယ့္မင္းကိုယ့္ခ်င္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖင့္ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကေသာ္လည္း ၁၈၉၆ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္သို႕က်ေရာက္ခဲ့ျပီး တဆက္တည္း မဟာဗမာ လူမ်ဳိးၾကီး၀ါဒီမ်ား လက္ေအာက္သို႕ထပ္မံက်ေရာက္ခဲ့ရာ အမ်ဳိးသား အခြင့္အေရးအားလံုး ဆံုးရံွူးခဲ့ရသည္။ တပါးသူရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ဘ၀ေရစုန္ေမ်ာခဲ့ရသည္၊ ခ်င္းတို႕ေဒသဟာ မေ၀းေသးေသာ တခိ်န္က ရြာေဆာ္ရဲ့ လုပ္အား၊ ေပၚတာ၊ အခြန္ ေမာင္းတီး သံမ်ား လႊမ္းမိုးခဲ့သည္။ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ အဆင့္ ၇၃ ရာခိုင္နႈန္းေအာက္က်ေရာက္တဲ့ ခ်င္းျပည္ သူေတြ ျပည္ပသို႕ ၀မ္းေရးအတြက္ အစာရွာထြက္သူ မနည္းေတာ့ျပီ။

သမိုင္း၀င္မည့္ ဟားခါး ခ်င္း အမ်ဳိးသားညီလာခံတြင္ ” က်ေတာ္ပါ၀င္ခဲ့သည္” ဆိုရံုေလာက္နဲ႕ မျပီးပါ။ ျပီးစလြယ္တာ ၀န္ေက်ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပါ၀င္ဖို႕စိတ္ကူးသူမ်ား၊ ညီလာခံကို ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး လုပ္လိုသူမ်ားအ တြက္ အမ်ဳိး သားထိုင္ခံုမရိွရပါ၊ ကမၻာမွာ ခ်င္းအမ်ဳိးသား ဆက္လက္ ရွင္သန္ရပ္တည္ ေရးႏွင့္ ရွင္သန္ခြင့္ရရိွေရးအတြက္ အမ်ဳိး သားအားအင္ကို စုစည္းလ်က္ သံဓိဌာန္ ခိုင္ခိုင္ခ်ျပီး အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေရး ဦးတည္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ရမည့္ အမ်ဳိးသားညီ လာခံၾကီးပင္ျဖစ္ရပါမည္။

Share.

About Author

Comments are closed.