ခ်င္းဝိေသသတိုင္းသမိုင္းအက်ဥ္း (၁၉၆၂ – ၁၉၇၄)

0

ဆလိုင္းအြခ္လားဘိခ္(မတူပီ)

၁၉၆၂ မတ္လ(၂)တြင္ ေတာ္လွန္ေရး အစိုးရ တက္လာသည္။ ၁၉၆၂ မတ္လ(၃)ရက္ေန႕တြင္ ခ်င္းေရး ရာ ေကာင္စီကို ဖ်က္သိမ္းခဲ့ျပီး မတ္လ(၉)ရက္ေန႕ တြင္ခ်င္းေရးရာ ဦးစီးအဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ဥကၠဌမွာ ဗိုလ္မွဴး ဆြန္ခို လ်န္ ျဖစ္ျပီး အဖြဲ႕ဝင္ မ်ားမွာဦးပြေပါ၊ ဦးတင္ဇမ္၊ ဦးဝမၼသူးဟာရွိန္ ႏွင့္ ဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးၾကီး ေစာေမာင္ထြန္းတို႕ျဖစ္ၾကသည္။ (၂၀-၁၀- ၁၉၉၆၊ ျမန္မာ့ အလင္း စာမ်က္နွာ-၃)

ထိုစဥ္က ခ်င္းဦးစီးရံုးကို ဖလမ္းျမိဳ႕ေတာ္တြင္ဖြင့္လွစ္ရန္ရိွေသာ္လည္း အေဆာက္အဦးမရွိ၊ ေနရာက်ဥ္း ေျမာင္းသည္ဟု အေၾကာင္းျပ ခ်က္ျဖင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းကေလးျမိဳ႕တြင္ ၁၉၆၂ ၾသဂုတ္လ၌ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ တိုင္း လံုျခံဳေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳေကာ္မတီရံုးကို ၁၉၆၂ ဇူလိုင္လတြင္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ကေလးၿမိဳ႕သို႕ ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့သည္။ ေတာ္ လွန္ေရး ေကာင္စီသည္ ၁၉၆၂ ဇူလိုင္လ(၄)ရက္ေန႕ တြင္ ျမန္မာ့ ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ပါတီဗ ဟိုေကာ္မတီကုိဖြဲ႕စည္းလ်က္၊ ယင္းေအာက္တြင္တိုင္းခြဲ (၁၅) ခုဖြဲ႕စည္းထား သည္။ ယင္း ေအာက္တြင္ၿမိဳ႕နယ္ ပါတီ စည္းရံုးေရးေကာ္မတီမ်ားကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အရ ေျမာက္ ပုိင္း ခရိုင္ကိုတိုင္း ခြဲ(၃)၊ ေတာင္ပိုင္းခရိုင္ကိုတိုင္းခြဲ(၂)၊ ပလက္ဝ ခရိုင္ခြဲကိုတိုင္း ခြဲ(၈) တြင္ အသီးသီးထည့္သြင္းဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ တိုင္းခြဲ (၃) ရုံးုကို ဖလမ္းၿမိဳ႕မွဟားခါးၿမိဳ႕ သို႕ ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့သည္။

မတူပီျမိဳ႕နယ္တြင္ ပါတီစည္းရံုးေရးကို ရဲေဘာ္ယုံႏြန္း(ေလရိနး္)နွင့္ ဦးေမာင္လိန္းတို႕ကစတင္ဦးေဆာင္ သည္။ ၁၉၆၅ ေအာက္တို ဘာ လတြင္ မတူပီျမိဳ႕နယ္ပါတီယူနစ္ ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ျပီး ဦးေဖလိန္းေမာင္ အားပါတီ စည္းရံုးေရးမွဴး အျဖစ္ခန္႕အပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၆ တြင္ ဦးေကတီဖိုင္နွင့္ ဗိုလ္ၾကီးထန္ေသာင္းတို႕ကဆက္လက္စည္းရံုး ေဆာင္ ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၆၄ႏွစ္တြင္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေနရာတြင္ ဆိုရွယ္လစ္ဒီမိုကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္ အစား ထိုးခဲ့သည္။ တိုင္း၊ ခရိုင္၊ ျမိဳ႕ နယ္ လံုျခံဳေရးနွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာ္မတီမ်ားျဖင့္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းသည္။ ၁၉၆၅တြင္ အုပ္စု လံုျခဳံေရး ေကာ္မတီကိုျပင္ဆင္ဖြဲ႕ စည္း  ခဲ့ျပီး ျမိဳ႕ မ နွင့္ေက်းရြာအုပ္စုလံုျခံဳေရးနွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳေကာ္မတီကိုဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။

၁၉၇၂ မတ္လတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သစ္ကိုစတင္ေဖၚေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၄တြင္ျမိဳ႕နယ္ခြဲမ်ား အျဖစ္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္ကို ၁၉၇၂ တြင္ ျပန္လည္ဖ်က္သိမ္းခဲ့သည္။ ယခင္ကရပ္ကြက္နွင့္ေက်းရြာအဆင့္၌ စလက ႏွင့္ ရလက ဟူ၍ အဆင့္ ၂ဆင့္အစား ရပ္ ကြက္ေက်း ရြာ၊ လံုျခံဳေရးနွင့္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာ္မတီတစ္ခုတည္းျဖင့္ ျပဳျပင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ သည္။( မတူပီျမိဳ႕၊ နပကရံုးမွျပဳစုေသာမတူပီျမိဳ႕နယ္ နိုင္ငံေရးသမိုင္းထဲက) ျမန္မာ့ ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီသည္ ၁၉၆၇ ဇူလိုင္လတြင္ျမိဳ႕နယ္ျပည္သူ႕ေတာင္သူ လယ္သမားေကာင္စီ ကို ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။ ၁၉၇၁ ဒီဇင္ဘာလတြင္ျမိဳ႕ နယ္ျပည္သူ႕အလုပ္သမားအစည္းအရံုးဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ တစ္ဖန္ ၁၉၇၃ မတ္လတြင္ ျမိဳ႕နယ္ လမ္းစဥ္လူ ငယ္စည္းရံုး ေရးေကာ္မ တီကို (၅) ဦးျဖငိ့ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။

၁၉၇၁ဇြန္လတြင္ ပထမအၾကိမ္ပါတီညီလာခံကို ေအာင္ျမင္စြာက်င္းပခဲ့သည္။ ထိုစဥ္ကေဒသ ပါတီရုံး ကုိစစ္ ကိုင္းျမိဳ႕၌ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။့ ၁၉၇၂ ဧျပီလတြင္ဟားခါးျမိဳ႕ သို႕ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့သည္။ ဥကၠဌအျဖစ္ဗိုလ္မွဴးၾကီး ေအာင္ဘြင္ က ေဆာင္ ရြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၃ ေအာက္ တိုဘာလတြင္ဥကၠဌအျဖစ္ဒုတိယဗိုလ္မွဴးၾကီးသိန္းထူးက ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၄ မွ ေဒသပါတီဥကၠဌအျဖစ္ ဗိုလ္ၾကီးသိန္းေအာင္က ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သစ္အရ ၁၉၇၂ ၾသဂုတ္လတြင္ခ်င္းဦးစီးအဖြဲ႕ကိုဖ်က္သိမ္းခ ဲ့ျပီးခ်င္းဝိေသသတိုင္းလံုျခံဳေရး ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳေကာ္မ တီအသစ္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ဥကၠဌအျဖစ္ ဗိုလ္မွဴးၾကီးခင္ဇာမုန္အားခန္႕အပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ခ်င္းဦးစီးအဖြဲ႕ဥကၠဌ ဦးဆြန္ခို လ်န္ႏွင့္ အဖြဲ႕သည္အိႏၵိယနိုင္ငံနာဂလဲန္းသို႕ေလွခါးထစ္စိုက္ပ်ိဳးေရး သြား ေရာက္ ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွမိရိုးဖ လာေရြ႕ေျပာင္းေတာင္ယာ စနစ္မွလယ္ယာေလွကားထစ္မ်ား ဥယ်ဥ္ျခံ မ်ား ေပၚ ေပါက္ခဲ့ သည္။ လံုပီး၊ ရမ္ထလို၊ ေက်ာဘုတ္၊ လည္ မ်ိဳ၊ ေဘာခြီး၊ ကန္ၾကီး၊ ဘာလ္ဇန္၊ေခါမႊန္းစသည့္ စိုက္ပ်ိဳး ေရးျခံမ်ားအေကာင္အထည္ေဖၚခဲ့ျပီး နွစ္ရွည္ပင္မ်ားစိုက္ပ်ိဳးနိုင္ရန္ အစိုးရ ကေခ်းေငြမ်ားရင္းနီွးျမွပ္နွံခဲ့ သည္။ လမ္းတံ တား၊ ဆည္ေျမာင္းနွင့္ ေျမရိုင္းေဖၚထုတ္နိုင္ရန္ ရံပံုေငြမ်ားကိုလည္းနွစ္စဥ္ တိုး၍ ခ်ေပး သည္။  စိုက္ပ်ိဳးေရး က႑တြင္ ေအာင္ျမင္မႈ မ်ားရရိွခဲ့သည္။ ဤသို႕ျဖင့္နွစ္စဥ္နွင့္အမ်ွ လယ္ယာေလွကားထစ္မ်ားတိုးတက္လာ သည္။ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီကသီး စားခ လံုးဝဖ်က္သိမ္းျပီး လယ္လုပ္သူလယ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ေတာင္သူလယ္သမားအ မ်ားစုခံစား ခြင့္ျပဳ လာသည္။

မတူပီျမိဳ႕နယ္ ရဲန္းဆိကြင္းတူးေဖၚ ျခင္းေၾကာင့္ ေဝတူးႏွင့္ ဖႏုိင္ရြာသားမ်ား ျပႆနာတက္ခဲ့သည္။ ေဘြလီ ကြင္းေၾကာင့္ ဗိုလ္ၾကီးတိုက္ ခြ်န္းနွင့္ တီြေဆာကုန္းရြာသားမ်ားျပႆနာတက္ခဲ့သည္။ ထန္တလန္ျမိဳ႕နယ္ ထန္ေဟာရ္ ကြင္းကို တူးေဖၚလုပ္ကိုင္ခဲ့ရာ၌ လည္း ေလ သပ္နွင့္ေမွာင္တလန္ရြာသားမ်ား ျပႆနာတက္ခဲ့သည္။ထို႕ေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ မွ ကြင္းဆင္းေလ့လာေၿဖရွင္းခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က အေကာင္ အထည္ ေဖၚသည့္လယ္ယာ ေျမမ်ားအနက္ မတူပီျမိဳ႕ နယ္ ေလရိန္း(ခ) ၊ ခြါဘာလ္ရြာနားရိွကဒီေခ်ာင္း ပါး ေဘြ ရားဟမ္ပါး ကြင္းသည္ နာမည္အၾကီးဆံုးျဖစ္သည္။ ဦးယံုႏြန္း၊ ဦးထန္ပိန္း၊ ဦးခြါလိုင္း၊ ဦးအိုင္ဘတ္၊ ဦးတလံုလိုင္၊ ဦးဆန္ေယာင္းနွင့္ ဦးဒုန္လိုင္းတို႕ က စတင္ထြန္ယက္လုပ္ ကိုင္ ခဲ့သည္။( ရဲေဘာ္ ယုံႏြန္းေျပာ ျပခ်က္၊ ၁၁-၄-၁၉၈၈ မတူပီ)

၁၉၆၄ခုနွစ္တြင္ ဒုတိယတိုင္းမွဴး ဗိုလ္မွဴးၾကီးဗန္ကူလ္ သည္ တိုင္းပါတီစည္းရံုးေရးမွဴး ဒုတိယဗိုလ္မွဴးၾကီး ေစာျမသိန္းနွင့္အတူ ဟားခါးျမိဳ႕သို႕နယ္လွည္႕ေရာက္ရိွခဲ့ၾကသည္။ ဟားခါးျမိဳ႕ကို တိုင္းျမိဳေတာ္အျဖစ္ သင့္မသင့္ ကြင္းဆင္းေလ့လာျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုေနာက္တြင္ တိုင္းမွဴး ဗိုလ္မွဴး္ၾကီးလြန္းတင္ ႏွင့္ ဗိုလ္မွဴး္ ၾကီးဗန္ကူလ္ တို႕သည္ ကေလးျမိဳ႕ သို႕ေရာက္ရိွခဲ့ၾကျပီး ခ်င္းဦးစီးအဖြဲ႕ အစည္းအေဝးေခၚယူကာ တိုင္းျမိဳ႕ေတာ္သတ္မွတ္ေရး ကိစၥအဓိက ေဆြးေႏြး ညိွ႕နိွဳင္းခဲ့ၾကသည္။

ခ်င္းဝိေသသတိုင္း၏ အလယ္ဗဟိုက်ျပီး အသင့္ေတာ္ဆံုးေနရာလည္းျဖစ္သျဖင့္ ဟားခါးျမိဳ႕ကိုေရြးခ်ယ္ ေဆြး ေႏြးဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾက၏။ ဤ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို တိုင္းမွဴးဗိုလ္မွဴးၾကီးလြန္းတင္က ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝး ၌တင္ျပခဲ့၏။ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္းက ကေလးျမိဳ႕မွဟားခါးျမိဳ႕သို႕ေျပာင္းေရြ႕ရံုး စိုက္ရန္ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးျပီး နမခ မွ အမိန္႕ထုတ္ျပန္ခဲ့ သည္။ ခလရ (၄၂) တပ္ရင္းမွဴးဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးၾကီး တင္ အုန္းမွ ရုံးသံုး ပစၥည္းမ်ားသယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရးကိုတာဝန္ယူခဲ့သည္။

ဤသို႕ျဖင့္၁၉၆၅ ဇူလိုင္လ(၆) ရက္ေန႕တြင္ ခ်င္းဦးစီးအဖြဲ႕ ရံုးကို စစ္ကိုင္းတိုင္းကေလးျမိဳ႕မွ ဟားခါး ျမိဳ႕သို႕ ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့သည္။ အတြင္းဝန္ဦးနီအုပ္က ခ်င္းဦးစီးရံုးအျဖစ္ ေဒါက္တာတ်လ္က်ဳံလိန္း ေနအိမ္ကို ငွါးရမ္း အ သံုးျပဳခဲ့သည္။ ခ်င္းဦးစီးရံုးေျမေနရာကို ဟားခါးနွင့္ ထန္တလန္နယ္သားတို႕လုပ္အားျဖင့္တူးေဖၚခဲ့ၾက သည္။ ( ဗိုလ္မွဴး ၾကီး ဗန္ကူလ္ေျပာျပခ်က္ ၃၀-၃-၁၉၈၉၊ မတူပီ)

၁၉၆၅ ခုနွစ္တြင္ ထန္တလန္နွင့္ တြန္းဇန္ျမိဳ႕တို႕သည္ ျမိဳ႕နယ္ရံုးစိုက္ျဖစ္လာသည္။ ၁၉၆၆ မတ္လ(၂) ရက္ေန႕တြင္ ထန္တလန္ျမိဳ႕နယ္ သစ္ဖြင့္လွစ္ပြဲ က်င္းပခဲ့ရာခ်င္းဦးစီးအဖြဲ႕ ဦးဆြန္ခိုလ်န္မွ အဖြင့္မိန္႕ခြန္းေျပာၾကားခဲ့ သည္။ စာေရးဆရာသိန္းေဖျမင့္ လည္း တက္ ေရာက္ခဲ့သည္။

၁၉၆၁-၆၂ တြင္လူမ်ိဳးစုလႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးမင္ထိုး၏ စည္းရံုး မွဳျဖင့္မင္းတပ္ျမိဳ႕နယ္ထဲက ခ်န္းျပန္း တိုက္နယ္ သည္ မတူပီျမိဳ႕နယ္ထဲ သို႕ပါဝင္ခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ၁၉၆၈ တြင္ ကာအိမ္၊ ကိတ္နာ၊ ရႊင္တြီး၊ ေဘာ္ရိွေက်း ရြာတို႕သည္ မင္းတပ္ျမိဳ႕နယ္ထဲ၌ ျပန္လည္သိမ္း သြင္း ခဲ့သည္။ ( မန္းမင္ထိုေျပာျပခ်က္ ၁၁-၂- ၁၉၈၉၊ မတူပီျမိဳ႕)

ျမန္မာ့ဆို ရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီသည္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေရးဆဲြေရးကို ၁၉၇၂ ခုနွစ္မွစတင္ ၍စည္းရံုး လွဳပ္ရွားခဲ့သည္။ ျပည္သူ လူထု ကိုယ္တိုင္ေရးဆြဲေသာအေျခခံဥပေဒ ျဖစ္နိုင္ေရးအတြက္ ပထမမူၾကမ္း၊ ဒုတိယ မူၾကမ္း၊ တတိယ မူၾကမ္းဟူ၍ အၾကိမ္ၾကိမ္ ေရး ဆြဲခဲ့၏။ နိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေရး ေကာ္မရွင္ခြဲ အေနျဖင့္ ခ်င္းဝိေသသတိုင္းသို႕ နွစ္ၾကိမ္ အထိလာေရာက္ ရွင္းလင္း လမ္းညႊန္မႈမ်ားေပးခဲ့သည္။

ျမိဳ႕နယ္ပါတီယူနစ္ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ ပထမမူၾကမ္းေရးဆြဲနိုင္ေရးအတြက္ ျမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ခြဲဖြဲ႕စည္းျပီးျပည္သူ လူထုမ်ား ထံ အၾကံဥာဏ္ မ်ားရယူခဲ့သည္။ ဤသို႕ျဖင့္  ျမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ ခြဲကို ၁၅ ဦးျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။ ၁၉၇၃ ဒီဇင္ ဘာလ ျပည္လံုးက်ြတ္ ဆႏၵခံယူပြဲတြင္ ခ်င္းဝိေသသတိုင္းမွ ၉၅.၄၀{241d12fcbf432557e829f91c0d6fd86903ac3e7007e1df33a0cc395ea774cb24}က ေထာက္ခံဆႏၵျဖင့္ အတည္ျပဳခ်က္ရယူ သည္။ ၁၉၇၄ ဇန္နဝါရီလ(၃) ရက္ေန႕မွ စတင္ကာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအခန္း(၃) ပုဒ္မ(၃၀)၊ ပုဒ္မခြဲ(ခ) အရခ်င္း ဝိေသသတိုင္းမွခ်င္းျပည္နယ္ျဖစ္လာသည္။

Share.

About Author

Leave A Reply