အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ အခ်ဳိးက် ကုိယ္စားျပဳစနစ္ (PR ) က်င့္သံုးမည္ ဆိုပါက…

1

ဆလိုင္းက်ဲအိုဘိခ္ေထာင္း   –  အရင္ဆံုး PR စနစ္ကိုဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္ ကိုက္ညီမွဳရိွမရွိ ၾကည့္ရမည္။ ပုဒ္မ ၁၄၁ (က) တြင္ ျပည္နယ္ႏွင့့္ တိုင္းေဒသၾကီးတစ္ခုစီအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၂ ဦးက်စီတူညီစြာျဖင့္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ရ မည္ဟု ျပဌာန္းထားသည္။ ဤျပဌာန္းခ်က္အရဆိုရင္ PR စနစ္က်င့္သုံးလို႔ရသည္။ တစ္ဖက္မွာတစ္ျပည္လံုး (ေရြးေကာက္ ခံ အမ်ိဳး သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာ ၁၆၈) လံုးလံုးကိုမဲဆႏ ၵနယ္ေျမတစ္ခု တည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းမ်ိဳး၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံလံုး လူဦးေရ (သန္း ၃၀ ခန္႔) ျဖင့္ ေနရာ ၁၆၈ ကို အခ်ိဳးက်ခြဲေ၀သည့္ ပံုစံကိုမူအေျခခံဥပေဒအရ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္းျပသ ပါသည္။

 

မိမိ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီးအလိုက္သက်င့္သံုးလို႔ရသည္ ဆိုသည့္ေဘာျဖစ္သည္။ ဥပမာ အားျဖင့္ ေအာက္ပါပံုစံ (၂)ခုအတိုင္း PR က်င့္သံုးႏိုင္ေၾကာင္းေတြ႔ရသည္ –

 

ဥပမာ (၁) – ပုဒ္မ (၁၄၁)အရသတ္မွတ္ထားေသာ လြတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္(၁၂)ေနရာကိုအေျခခံ၍ ျပည္နယ္၊တိုင္းေဒသႀကီးတစ္ခုစီကိုမဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမည္။ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ မဲေပးသူ (၃) နီးပါးရိွရာလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ (၁)ေနရာရရိွေရးအတြက္ အၾကမ္းအားျဖင့္ ဆႏၵမဲ ၂၅၀၀၀ ခန္႔လိုအပ္ပါသည္၊ ခြဲတမ္းက်သည္။ အနည္းဆံုးမဲဆႏၵ ၂၅၀၀၀ေလာက္မွမရသည့္ ပါတီကအ မတ္ေနရာရရိွမည္မဟုတ္ပါ။ (လက္ရိွက်င့္သံုးလ်က္ရိွေသာ FPTP စနစ္အရဆို လွ်င္(ခ်င္းျပည္ နယ္) မွာပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ မဲ ၅၀၀၀ မွ ၁၀၀၀၀ ခန္႔ရလွ်င္ အမတ္ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွသည္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ကန္ပက္လက္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ဆိုရင္ မဲႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ရရံုျဖင့္ အမတ္ျဖစ္္ခဲ့ၾကသည္။ အခုပံုစံအရဆိုရင္ တစ္ေနရာအတြက္ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္လိုအပ္မည္။)

စဥ္ ခ်င္းျပည္နယ္ – မဲအမ်ားဆံုးရေသာပါတီစာရင္း (စုစုေပါင္းမဲ ၃သိန္း ဆိုပါစို႔) ခြဲတမ္း(၁၂ေနရာထဲမွ)
 ၁။ A Party (မဲ ၁.၅ သိန္းခန္႔) ၆ ေနရာ
၂။ B Party (မဲရွစ္ေသာင္းခန္႔) ၃ေနရာ
၃။ C party (မဲငါးေသာင္းခန္႔) ၂ ေနရာ
၄။ D party (မဲ ႏွစ္ေသာင္းခြဲ) ၁ ေနရာ

 

ဥပမာ (၂) – ျပည္နယ္ ႏွင့္ တိုင္းေဒသၾကီးတစ္ခုကိုမဲဆႏၵနယ္ေျမ (၂)ခုအျဖစ္ထားရိွပါက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္(၆)ေနရာကိုမဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ရမည္။

စဥ္ မဲအမ်ားဆံုးရေသာပါတီစာရင္း ခြဲတမ္း(၆ေနရာထဲမွ)
 ၁။ A Party ၃ေနရာ
၂။ B Party ၂ ေနရာ
၃။ C party ၁ ေနရာ

 

သို႔ေသာ္ ယင္းပုဒ္မ ၁၄၁ (က) ပါျပဌာန္းခ်က္ထဲမွာပဲကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္ရတိုင္း ႏွင့္ ေဒသတစ္ခုစီမွ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးစီေပးထားျပန္ရာပုဒ္မ (၅၆)အရေပး ထားေသာ ယင္းကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရတိုင္းႏွင့္ ေဒသ (၆)ခုကိုမူျခြင္းခ်က္အျဖစ္ လက္ရိွက်င့္သံုးလ်က္ရိွေသာ FPTP အတိုင္းထားရိွရမွာျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာ- ရွမ္းျပည္ နယ္တြင္ ဓႏု၊ ပအို၀္၊ ပေလာင္ (ေခၚ) တအာန္၊ ကိုးကန္႔ ႏွင့္ “၀”တိုင္း/ေဒသ၊ စုစုေပါင္း (၅)ခုအတြက္ ပုဒ္မ ၁၄၀(က) အရကိုယ္စားလွယ္ တစ္ေနရာစီ ( ၅ ေနရာ)ကိုမဲဆႏၵနယ္ေျမသတ္မွတ္ၿပီးလက္ရိွ FPTP အတိုင္းက်င့္ သံုးၿပီး က်န္ ရွမ္းျပည္နယ္တစ္ခုလံုးအတြက္၊ က်န္ရိွေသာကိုယ္စားလွယ္ (၇) ေနရာကို PR စနစ္အသံုးျပဳႏိုင္သည္။ အလားတူစစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးတြင္လည္းနဂကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေဒသကိုတစ္ေနရာ ျခြင္းခ်က္ထားၿပီးက်န္ (၁၁)ေနရာကိုပီအာရ္ စနစ္က်င့္သံုးႏိုင္ပါသည္။ ဤနည္းသည္ ရွဳပ္ေထြးမွဳရိွေသာ္ လည္းဖြဲ႔စည္းပံုမျပင္ပဲျပဳ လုပ္လို႔ရႏိုင္ေၾကာင္းအျမင္ေဖာ္ျပရံုသက္သက္ျဖစ္ပါသည္။

 

ေနာက္တစ္ခုမွာ PR စနစ္ဟုဆိုရာတြင္ Open List ႏွင့္ Close List ဟုရိွျပန္ရာမည္သည့္ပံုစံကို ေရြးခ်ယ္က်င့္သံုးရမည္နည္းဆိုသည္မွာလည္းတစ္ခ်က္စဥ္းစားသင့္သည္။ Open List သည္ ပါတီကိုလည္းေရြး၊ လူပုဂိၢဳလ္ကိုလည္းေရြး၊သည့္ ပံုစံျဖစ္ရာမဲဆႏၵရွင္မ်ား အတြက္ ရွဳပ္ေထြးမွဳ ပိုရိွႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ Close List တြင္ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကလူကိုေရြး ခ်ယ္ခြင့္မရိွပဲပါတီကိုသာေရြးခ်ယ္ခြင့္ရိွသည့္အတြက္ လူထု၏ လြတ္လပ္ မွန္ကန္စြာေရြး ခ်ယ္မွဳ အခြင့္အေရးပိုမိုကန္႔သတ္ရာေရာက္သည္။ Close List တြင္ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အခန္းက႑ာအလြန ္မ်ားျပားလာမည္ – အားနည္းခ်က္လား၊ အားသာခ်က္လား?

 

အၾကံျပဳခ်က္ –

(က) လက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန၊ လူထု၏ ႏိုင္ငံေရးေရခ်ိန္ ႏွင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းကပ္လာမွဳ စသည့္ အခ်က္မ်ားအရ PR စနစ္ကို ၂၀၁၅ ေနာက္ပိုင္းမွာသာစဥ္းစားသင့္။

(ခ) အကယ္၍ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ PR စနစ္ကိုမလြဲမေရွာင္သာက်င့္သံုးမည္ဆိုပါက၊ ဖြံ႕ျဖိဳးမွဳပိုမိုျမင့္မား ေသာ၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ႏွင့္ Media (TV ၊ ဂ်ာနယ္၊ သတင္းစာ၊ အင္တာနက္၊ ဖုန္းလိုင္းစသည္မ်ား) ပိုမိုအစဥ္ေျပ (Access) ေသာတိုင္းေဒသႀကီး (၇)ခုတြင္ စတင္က်င့္သံုးသင့္သည္။

(ဂ) ထိုသို႔ မျဖစ္မေနက်င့္သံုးရန္ရိွပါကတိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ား၏ ျဖစ္တည္မွဳကိုေလး စားေသာအားျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ (၆)ခုကိုမဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္သည့္ ပံုစံက်င့္သံုး ရန္၊ အကယ္၍ ထုိထက္ပိုက်ယ္ျပန္႔ေအာက္ မဲဆႏၵသတ္မွတ္ရန္ရိွ ရင္ေတာင္မွအ မ်ားဆံုးကိုယ္စားလွယ္ေနရာ(၁၂)ခုထက္ပိုသည့္ အေရအတြက္ျဖင့္သာမသတ္ မွတ္ေပး ရန္။—

Share.

About Author

1 Comment

  1. PR system kanhman lai kan ti sile, (အားနည္း/သာခ်က္) cu a um lai ka ruah, cu caah a tuan tuk rih lai, 2015 hnu lei ah zokthan ah a ttha ti ka ruah

    Manga

Leave A Reply

*

code