လူထုလက်လှမ်းမီမှု နည်းပါးနေဟုဆို
(006SV)
ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသော ဒေသများတွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဌာနပေါင်း ၃၀၀ ခန့် လည်ပတ်နိုင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိမှာ ၅၀ နီးပါးသာ ဖွင့်လှစ်နိုင်သေး၍ လူထုလက်လှမ်းမှီမှု နည်းပါးနေသည်ဟု သိရသည်။
ချင်းပြည်တဝန်းလုံး လွှမ်းခြုံသည့် ကျန်းမာရေး အရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်ပြုစုခြင်းအရ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစု များ၏ ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ၁၈ ဖွဲ့ ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၈၂၉ ရွာမှာ ကျန်းမာရေး အဆောက်အဦး ၃၀၀ ကျော်၊ ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုများအပါအဝင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ် ၂၅၀ ခန့် ရှိရမည်ဟု ချင်းလဲန်းကောင်စီ၊ ချင်းပြည်အစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနထံမှ သိရသည်။
“အာဏာမသိမ်းခင်က ကျန်းမာရေးဌာနက ချင်းပြည်နယ်တစ်ခုထဲမှာပဲ ၄၉၈ ခုထိ ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျမတို့ရဲ့ အရင်းအမြစ် စစ်တမ်းအရဆိုရင် ကျမတို့အောက်မှာ ၃၀၀ လောက်ရှိတယ်။ တကယ့်တကယ် လည်ပတ်နိုင်တာက ၃၀ ကနေ ၅၀ လောက်ပဲ ရှိတယ်။ အရမ်းကိုမှ နည်းတယ်။ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဘယ်လောက်တောင်မှ လက်လှမ်းမှီမှု နည်းလည်းဆိုတာကို ကျမတို့ နားလည်တယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီနှစ်နှစ်ခွဲအတွင်းမှာ Community Health Center ၊ အရင်တုန်းကတော့ ကျေးလက်ကျန်းမာ ရေးဌာန၊ ဌာနခွဲဆိုပြီး ခေါ်တယ်။ အဲလိုမျိုး ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတွေကို တတ်နိုင်သလောက် တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နိုင်အောင် ကြိုးစားခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ ပဏာမ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ဖြစ်တဲ့ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတွေမှာ ပေးနေတဲ့ စောင့်ရှောက်မှုတွေတင် မဟုတ်ပဲနဲ့ ကျမတို့မှာ ဆေးရုံးတွေလည်း လိုလာတယ်။ အဲဒါတွေကို တတ်နိုင်တလောက် တိုးချဲ့ပြီး ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့တယ်” ဟု ချင်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီး Dr. Sharon Par က ပြောသည်။
လတ်တလောက်မှာ ရန်ပုံငွေနှင့် လူအရင်အမြစ်ပေါ် မူတည်၍ ဒေသန္တရအစိုးရများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနပေါင်း ၅၀ ကျော်ကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် နေရာများ ရွေးချယ်သတ်မှတ်ထားသည်ဟု သိရသည်။
လက်ရှိမှာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနပေါင်း ၃၀ ၊ ဆေးရုံး ၁၁ ရုံနှင့် အထူးကုဆေးရုံး ၁ ရုံတို့ကို ဖွင့်လှစ်ထားပြီဖြစ်သည်ဟု ချင်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီးက ပြောသည်။
ချင်းပြည်သူများအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လက်လှမ်းမီနိုင်ရန် ချင်းပြည်တဝန်းရှိ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဌာနများနှင့် ဆေးရုံးများမှတဆင့် ပမာဏကျန်းမာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းမှုများ ရရှိနိုင်ရေး တို့ချဲဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ချင်းပြည်ချင်းလဲန်းကျန်းမာရေးမူဝါဒကို ရေးဆွဲပြီး ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သော အုပ်ချုပ်မှုစနစ် ကောင်းမွန်စေရန် ကျန်းမာရေး ဖွဲ့စည်းပုံကိုလည်း ရေးဆွဲထားပြီဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
“ကျမတို့က အဓိကအားဖြင့် ကျန်းမာရေးစနစ် ကောင်းမွန်ခိုင်မာပြီးတော့ ရေရှည်တည်တံ့နိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးစနစ်ကို တည်ဆောက် ချင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုရင် ကျမတို့က အရေးပေါ်ကိုပဲ တုံပြန်ဆောင်ရွက်နေရင် စနစ်တစ်ခုက တည်ဆောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါကြောင့် ကျမတို့က အခြေခံက စပြီးတော့ ကျန်းမာရေးစနစ်ကို တည်ထောင်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တည်ဆောက်တဲ့ အခါမှာလည်း ကျမတို့က NUG က ခိုင်းမှ ၊ ချင်းပြည်ချင်းလဲန်းက ခိုင်းမှ ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ပဲနဲ့ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်ပေါ့နော်။ ကိုယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက်ပေါ် မူတည်ပြီးမှ ကျန်းမာရေးစနစ်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့ သွားချင် တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကိုလည်း ဒီဒေသန္တရ အစိုးရတွေနဲ့ ကောင်းမွန်စွာ ချိတ်ဆက်ပြီး စသွားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ချင်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီး Dr. Sharon Par က ပြောသည်။
ချင်းကျန်းမာရေးသတင်းအချက်အလက်စနစ် အားကောင်းရေး၊ ကျန်းမာရေး လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ခြင်း၊ သူနာပြုကျောင်းနှင့် ဆေးတက္ကသိုလ် ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ ကျန်းမားရေးပညာပေးအစီအစဉ်များ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဌာနများ တိုးချဲ့နိုင်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှု အရည်အသွေး ကောင်းမွန်စေရန် စံသတ်မှတ်ချက်များ ချမှတ်ရေးတို့ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နေသည်ဟု သိရသည်။
ချင်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ငွေအရင်းအမြစ် ရှားပါးမှု၊ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု အပါအဝင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုများနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှုများက ကျန်းမာရေးပစ္စည်းကိရိယာများ၊ သင်တန်းကျောင်းများနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ အပေါ် ထိခိုက်မှု များစွာရှိနေသည်ဟု သိရသည်။
သဘာဝဘေးဒဏ်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲမှုကလည်း သွားလာရ ခက်ခဲသော ဒေသများကို ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ပေးရန် အခက်အခက်များ တွေ့ကြုံနေရသည်ဟု သိရသည်။
၂၀၂၄ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ရဲဘော်များအပါအဝင် ချင်းဒေသခံပြည်သူ ၁၅၀ ဝန်းကျင်ကို ခြေတုလက်တုများ တပ်ဆင်ပေးနိုင်ခဲ့ သည်ဟု သိရသည်။

