Author: Editor

(006SV) စစ်အာဏာသိမ်းမှု ၂ နှစ်ခွဲကျော်ကာလအတွင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ရဲ့ နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ သတ်ဖြတ်ခံရ မှုကြောင့် ကလေးငယ် နဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပါအ၀င် ချင်းလူမျိုး ၅၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ ရပြီလို့ ချင်းရေး ရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA)က အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့က အစီရင်ခံစာထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ခုခံတော်လှန်စစ်အားကောင်းတဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ ဘာကြောင့် အရပ်သားနဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ သေဆုံးမှုမြင့် တက်နေရတာဘာပါလဲ၊ လက်ရှိချင်းပြည်နယ်က စစ်ရေးအခြေအနေနဲ့ အလားအလာ ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်ပါသလဲ၊ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ်(ICA) လက်ထောက်ညွန်ကြား ရေးမှူး Salai Van Sui San ကို ခိုနူမ်းသုန်သတင်းဌာန က ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားသည်။ မေး – စစ်ကောင်စီကြောင့် ချင်းပြည်နယ်က အရပ်သားပြည်သူ သေဆုံးမှုတွေဟာ ဘယ်လိုဖြစ်ပွားခဲ့ပါသလဲ။ ICA –    အာဏာသိမ်းပြီး ၂နှစ်ကျော်အတွင်းမှာ ချင်းအမျိုးသားတွေ သေဆုံးမှုက ၅၂၈ ဦးရှိတယ်။ အရပ်သားပြည်သူတွေ သေဆုံးမှုက ၂၇၁ ဦးအထိ ရှိတယ်။ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေစဉ် စစ်တပ်က သေနတ်နဲ့ပစ်သတ်တာ ၁၀ ဦး ရှိတယ်။ သာမန် အရပ်သား၊ တိုက်ပွဲမှာ မပါပဲနဲ့ တောင်ယာသွားရင်၊ အလုပ်လုပ်ရင်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းနဲ့ တိုးလို့ အသတ်ခံရတာက ၇၈ ဦး ရှိပါတယ်။ လူသားဒိုင်းအဖြစ်အသုံးပြုတာက အယောက် ၁၀၀ ကျော်ရှိတယ်။ အဲထဲမှာ အသတ်ခံရတာက ၉ ဦးထိ ရှိတယ်။ ဖမ်းခံရပြီး ထောင်ထဲမှာ အလောင်းပြန်ကောက်ရတာက ၅ ဦးအထိ ရှိတယ်။ မတရားဖမ်းဆီးမှုနဲ့ မုဒိမ်းကျင့် သတ်ဖြတ်တာ စုစုပေါင်းက ၂၆ ဦးထိ ရှိပါတယ်။ မြေမြုပ်မိုင်းကြောင့် သေဆုံးမှုက ၂၁ ဦး ရှိတယ်။ ဘာသာရေးနဲ့ သက်ဆိုင်သူတွေ သင်းထောက် လူကြီးတွေ အသတ်ခံရတာက ၈ ဦး ရှိတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသူက ပြည်သူ ၂၈ ဦးရှိပါတယ်။ ပြည်သူ သေဆုံးမှုထဲမှာ အမျိုးသမီး ၃၈ ဦးနဲ့ အမျိုးသား ၁၇၉ ဦး၊ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ၁၈ နှစ်အောက် ကလေးငယ်က ၂၄ ဦးထိ ရှိပါတယ်။ မေး – အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ၁၈ နှစ်အောက်ကလေးငယ်တွေဟာ ဘယ်လိုကြောင့် ဒီလိုသေဆုံးမှု များပြားခဲ့ရပါသလဲ။ ICA – ဒီကလေးငယ်တွေ အများဆုံး သေဆုံးရတာက လက်နက်ကြီးနဲ့ ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှုပေါ့နော်။ အဲမှာ အဖြစ်များတယ်။ ပြီးတော့ လေကြောင်းက ဗုံးကြဲချိန်မှာကလေးတွေက မပုန်းခိုတတ်တာရော ၊ မိဘတွေက မကာကွယ်ပေးလိုက်နိုင်တာရော၊ တချို့ဆိုရင် သားအမိ ၂ဦးလုံး အသက်ဆုံးရှုံးတာတွေ ရှိပါတယ်။ မေး – မြေမြုပ်မိုင်းကြောင့် သေဆုံးမှုတွေလည်း များပြားတယ်လို့ ဆရာတို့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေတွေ ကြောင့်ပါလဲခင်ဗျာ။ ICA – မြေမြှုပ်မိုင်းကြောင့် ပြည်သူတွေ သေဆုံးရတာက ၂၁ ဦးထိ ရှိတယ်။ အများစုက ချင်းပြည်သူတွေက တောင်ယာ တစ်နှစ်မလုပ်ရင် စားဖို့က အခက်အခဲရှိသွားပြီး အဲချိန်မှာ တောင်ယာသွားချိန်မှာ စစ်ကောင်စီထောင်တဲ့ မိုင်းကို နင်းမိကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဟာက စစ်ကောင်စီမိုင်းလို့ ပြောနိုင်တာက ပေါက်ကွဲအားက လက်လုပ်မိုင်း မဟုတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် စစ်ကောင်စီမိုင်းလို့ ပြောနိုင်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မေး – တော်လှန်ရေး ၂ နှစ်ခွဲကျော်မှာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေတွေနဲ့ ဘာကြောင့်ပါလဲ။ ICA –    အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်အထိ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ကျဆုံးမှုက ၃၁၁ ဦးအထိ ရှိပါတယ်။ အဲ ၃၁၁ ဦးက အမျိုးသမီးက ၁၅ ဦးနဲ့ ကျန်တာက အမျိုးသားရဲဘော်တွေ ဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ထဲမှာ ၇၇ ဦး ကျဆုံးတယ်။ ၂၀၂၂ မှာ ၁၁၀ ဦးကျဆုံးတယ်။ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်အထိ ၉၀ ကျော် ကျဆုံးတာကို တွေ့ရတယ်။ ဒီဟာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ၉ လပိုင်းအထိ သေဆုံးမှုဟာ အရင် ၂ နှစ်ထက် သေဆုံးမှု ရာခိုင်နှုန်း များနေတာကို တွေ့ရတယ်။ ဒီဟာက ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီနှစ်ထဲမှာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုအသုံးများလာတာကို တွေ့ရတယ်။ ကျနော်တို့ ချင်းအမျိုးသားတော်လှန်ရေး တပ်တွေမှာ လေကြောင်း အသုံးပြုစရာလည်း မရှိဘူး။ လေယာဉ်ကို ပစ်ရမယ့် ဟာ (လက်နက်)လည်း မရှိဘူး။ ဒီဟာကို ပင်မရန်သူကဲ့သို့ သဘောထားပြီးမှ သာလွန်အင်အားတွေ သုံးပြီးမှ ဒီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်လာတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီနှစ်ထဲမှာ ကျနော်တို့ ချင်းအမျိုးသား တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ သေဆုံးမှုတွေ ပိုများလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မေး – ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေ ဖမ်းဆီးတာ၊ သတ်ဖြတ်တာတွေ ပြုလုပ်ခံရပါတယ်။ ဘာသာရေး အဆောက်အဦး တွေလည်း အများအပြားမီးရှို့ဖျက်စီးခံရပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဟာ ဘယ်လိုတွေ ကျူးလွန်နေပါသလဲ။ ICA – ဘာသာရေးအဆောက်အဦးမှာ ၁၀၁ လုံးအထိ ဖျက်ဆီးထားတာကို တွေ့ရတယ်။ သူတို့က ဘာသာရေးအဆောက် အဦးထဲမှာ တပ်သွားစွဲတာကို တွေ့ရပါတယ်။ သူတို့က တပ်စွဲရုံနဲ့ မလုံလောက်ပဲနဲ့ ဘာသာရေးအဆောက်အဦးထဲမှာ ရှိတဲ့ အရာဝတ္တုပစ္စည်းတွေကို ဖျက်စီးတယ်။ လိုချင်တာကို ယူတယ်။ အဲဒါမျိုုးတွေ အများကြီး တွေ့ရတယ်။ ပြီးရင် ခရစ်ယာန်ဘုန်း ကြီးအပါအဝင် သင်းထောက်လူကြီးတွေကို သတ်ဖြတ်တာက ၈ ဦးထိ ရှိနေပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ပါစတာ တစ်ဦးကို မတရား ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်တာလည်း ရှိပါတယ်။ ခုလို ဘာသာရေးအဆောက်အဦးနဲ့ ဘာသာရေးဆရာတွေကို ရက်ရက်စက်စက် လုပ်တာက နိုင်ငံတကာဥပဒေကို စိန်ခေါ်နေပြီးလားပေါ့။ စာသင်ကျောင်းဆောင်တွေ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အဦးတွေကို ခုလို လုပ်နေတာက နိုင်ငံတကာဥပဒေကို စစ်ကောင်စီက သိသိသာသာစိန်ခေါ်နေတာ တွေ့ရတယ်။ ဒါက ခရစ်ယာန်ကိုမှ မဟုတ်ပါဘူး။ စစ်ကိုင်းမှာဆိုရင်လည်း ဗုဒ္ဓ ဘာသာရေးအဆောက်အဦးတွေ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေကို ကြိုက်သလို တပ်စွဲတယ်၊ မီးရှို့တယ်။ အဲလိုမျိုးတွေ အများကြီး တွေ့ရတယ်။ ဒါက နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာမှု ဥပဒေနဲ့ ဂျီနီဗာကွန်ဗန်းရှင်းတွေကို ချိုးဖောက်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကို တာဝန်ရှိတဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့လည်း လက်ပိုက်ကြည့်နေရမယ့်အချိန်၊ Statement ထုတ် နေရမယ့်အချိန် မဟုတ်တော့ပဲနဲ့ တကယ့်လက်တွေ့ ထိရောက်တဲ့ အရေးယူမှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ အရမ်းကို လိုအပ်နေပါပြီ။ မေး – စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ ချင်းအမျိုးသားတွေရဲ့ နေအိမ်နဲ့ အဆောက်အဦးအမြောက်အများကို မီးရှို့ဖျက်စီးခဲ့ပါတယ်။ ဒါကရော ဘယ်လိုဥပဒေတွေကို ချိုးဖောက်ရာ ရောက်ပါသလဲ။ ICA – ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် ချင်းလူမျိုးတွေ နေထိုင်တဲ့ နေရာတွေမှာ ချင်းအမျိုးသားတွေ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ အဆောက်အဦးတွေ ဖျက်စီးတာက ၂၁၀၀ ကျော်အထိ ရှိနေပြီ။ ဒါက International Human Law ကို သိသိသာသာ ချိုးဖောက်နေတာ တွေ့ရပါ တယ်။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ နိုင်ငံတကာဥပဒေမှာ စစ်ပွဲနဲ့ မသက်ဆိုင်တဲ့ နေရာ၊ ပြည်သူတွေ နေတဲ့အဆောက်အဦးတွေ၊ စာသင်ကျောင်းတွေ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အဦးတွေကို လုံးဝဖျက်စီးပိုင်ခွင့် မရှိပါဘူး။ တပ်စွဲပိုင်ခွင့်လည်း မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ စစ်ကောင်စီတွေက ဒါတွေကို သိသိသာသာ ချိုးဖောက်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ မေး – စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ ချင်းပြည်နယ်က အရပ်သားပြည်သူတွေအပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနေပါသလဲ။ ‌ICA –    လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုက ၂၀၂၃ မှာ ပိုစိပ်လာတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှာ လေကြောင်းရန်ကို ကာကွယ်တိုက်ခိုက်မယ့် လက်နက်လည်း မရှိပါဘူး။ မရှိတဲ့အတွက် ပြည်သူတွေက ပုန်းရတာပဲ လုပ်ရတယ်။ သူတို့ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ သူ မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်နေတဲ့အတွက် အရပ်သားပြည်သူတွေ သေဆုံးမှုက ပိုပိုတိုးလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ မေး – စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ ချင်းပြည်သူ အမျိုးသမီး ငယ်တွေကို အုပ်စုဖွဲ့ မုဒိမ်းကျင့်ခဲ့ရုံသာမက အသက်ကိုပါ သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါ တယ်။ ဘယ်တပ်တွေက ကျူးလွန်ခဲ့တာပါလဲ။ ICA – စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ချင်းအမျိုးသမီး ၆ ဦးအထိကို အုပ်စုဖွဲ့ မုဒိန်းကျင့်ခဲ့ရုံသာမကပဲနဲ့ အသက်ကိုပါ သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ အနေအထားမှာ ရှိပါတယ်။ ဒါက စစ်ကောင်စီက စစ်ကြောင်းထိုးလာချိန်မှာ အကြောင်းကြောင်းကြောင့် ထွက်ပြေးဖို့ မရလိုက်တဲ့ အမျိုးသမီးငယ်တွေကို သူတို့ စိတ်ပါရင် ပါသလို ရက်ရက်စက်စက်နဲ့ မုဒိန်းကျင့်တယ်။ သတ်ဖြတ်တာတွေ ကြုံတွေ့နေရတယ်။ ဘယ်တပ်ရင်းတွေက ကျူးလွန်းသလဲဆိုတာတော့ ပြောဖို့ ခက်တယ်။ တချို့ ဟာတွေက ခလရ – ၂၆၈ ကလည်းများတယ်။ တချို့က စစ်ကောင်စီက တပ်အင်အား မလုံလောက်တော့ တပ်ပေါင်းစုံလို့ ခေါ်ရမှာပေါ့ ဒီတပ်ရင်းတွေ ပူးပေါင်းပြီး စစ်ကြောင်း ထိုးလာတာတွေ တွေ့ရတယ်။ မေး – ဒီအစီရင်ခံစာထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ဖြည့်စွက်ပြောကြားချင်တာပြောပါခင်ဗျာ။ ICA – ဒါက ၂ နှစ်ခွဲကျော်တွင်းမှာ ချင်းပြည်သူတွေရဲ့ သေဆုံးမှု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကို ကြည့်ချင်းအားဖြင့် တော်လှန်ရေးမှာ အသက်ပေါင်း မြောက်များစွာ ပေးဆပ်ရပြီးပြီဆိုတာ သိသိသာသာ၊ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ပေး ဆပ်ရတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတွေအတွက် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းကရော NUG ဘက်ကရော အာမခံချက်တွေ ပေးနိုင်မလဲဆိုတဲ့ ဟာကို တချက်ပြန်သုံးသပ်ဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ အသက်တွေ ပေးသွားရတာ ချင်းအမျိုးသားရေးအတွက် ဘာမှမရမယ့် အသက်ပေးဆပ်မှုမျိုးကိုတော့ ကျနော်အနေနဲ့ မဖြစ်စေချင်ဘူး။ ကျနော်တို့ ပေးလိုက်တဲ့ အသက်တွေက အဓိပ္ပါယ် ရှိတဲ့ ပေးဆပ်မှုပဲ ဖြစ်စေချင်တယ်။ အခုလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတွေ ခုလိုမျိုးအသက်ပေးဆပ်နေခြင်းအားဖြင့် မြေပေါ်မှာ စီးကျနေတဲ့ သူတို့ရဲ့ သွေးက အလကား အလဟသမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီသွေးရဲ့ အော်ခေါ်သံကို တချိန်ချိန် ပြန်ကြားရမှာပါ။ ဒီတော်လှန်ရေးကို အောင်နိုင်ဖို့ ဘယ်နည်းလမ်းကို သုံးရမလဲဆိုတာကို တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်တွေ၊ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် ဆရာတွေက တိတိကျကျ ၊ ကုန်ခဲ့တဲ့ အချိန်တွေကို ပြန်သုံးသပ်ပြီးမှ ဘယ်လိုအချိုးအကွေးတွေ ပြုလုပ်ရမယ်ဆိုတာ သေသေ ချာချာပြန်လည် ဆန်းစစ်သုံးသပ်ဖို့ အရမ်းကို လိုအပ်နေပြီလို့ ကျနော်အနေနဲ့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ ဒီလိုပြောလိုက်ခြင်းအားဖြင့် တော်လှန်ရေးကို ရပ်တန့်မယ်၊ အရှုံးပေးမယ်လို့ ပြောလိုခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ တော်လှန်ရေးကို ဘယ်လိုအရှိန်မြှင့်ပြီးတော့ ပြည်သူ…

(006SV) ချင်းလဲန်းကောင်စီဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် ချင်းလဲန်းဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအတည်ပြုနိုင်ရန် ယခု အောက်တိုဘာလထဲတွင် တွေ့ ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ထပ်မံပြုလုပ်မည်ဟု ချင်းလဲန်ကောင်စီဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအလုပ်အဖွဲ့ (WCCCC) ခေါင်းဆောင် Pu Ram Kulh Cung က ပြောသည်။ “ချင်းဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို မူကြမ်းရေးဆွဲထားတယ်။ အဲဒီမူကြမ်းကိုသက်ဆိုင်ရာ မိခင်အဖွဲ့အစည်းတွေ အားလုံးက လေ့ လာစရာတွေ၊ ပြင်ဆင်စရာ၊ ဖြည့်စွက်စရာတွေ လုပ်နေတယ်။ ဒီလထဲမှာ အလုပ်အဖွဲ့အစည်းအဝေး ထပ်ထိုင်ဖို့ ရှိတယ်။ အားလုံး အဆင်ပြေတယ်ဆိုရင် နားလည်မှု ရတယ်ဆိုရင် နောက်ဆက်တွဲ အနေနဲ့ ချင်းလဲန်းကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းလဲန်း ကောင်စီကနေပဲ ချင်းလဲန်း လွှတ်တော်၊ ချင်းလဲန်းအစိုးရနဲ့ ချင်းလဲန်တရားလွှတ်တော် ချုပ်တွေကို ဖွဲ့စည်းဆောင် ရွက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု WCCCC အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် Pu Ram Kulh Cung က ပြောသည်။ ချင်းလဲန်ကောင်စီဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအလုပ်အဖွဲ့ ကော်မတီ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် CNF/ CN A ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး (၁) Pu Ram Kulh Cung က Chinland Information Center နှင့် အင်တာဗျူးမှာ ဖြေကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ WCCCC အဖွဲ့တွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဘက်မှ တစ်မြို့နယ်ကို တစ်ဦး၊ CNF/ CN A ဘက်မှ ငါးဦး၊ မြို့နယ်နှင့် ဒေသ အခြေပြုဖွဲ့စည်းထားသည့် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဘက်မှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု သိရသည်။…

(002HH) ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်၀မြို့နယ် ဆမီးမြို့ပေါ်တွင် စစ်ဘေးရှောင်နေကြသော ပြည်သူများသည် ဆောင်းဝင်စပြုလာပြီဖြစ်သောကြောင့် အနွေးထည်များအပြင် အမျိုးသမီးလစဉ်သုံးများ လိုအပ်နေသည်ဟု ဆမီးမြို့ပေါ်က စစ်ဘေးရှောင်တာဝန်ခံ တစ်ဦးက ပြောသည်။ “အခုက မိုးကုန်ပြီဆိုတော့ အနွေးထည်လိုအပ်ပြီ၊အခုတောင်မှ အေးလာပြီဆိုတော့ ကလေးတွေအတွက် အနွေးအထည်၊ စောင်တွေက လိုအပ်ချက်ရောက်နေပြီ၊ အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းမှာ အထောက်အပံ့လည်း မရှိဘူး” ဟု စစ်ဘေးရှောင် တာဝန်ခံက ပြောသည်။ အဆိုပါစစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများသည် ဆမီးမြို့ပေါ်တွင် စစ်ဘေးရှောင်နေကြသည်မှာ လေးနှစ်နီးပါး ရှိလာပြီးဖြစ်သည့်အပြင် လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့(WFP) ၏ ထောက်ပ့့ံမှုတခုတည်းဖြင့်သာ စားသောက်နေကြရကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် ဆမီးမြို့ပေါ်က စစ်ရှောင်ပြည်သူများတွင် အမျိုးသမီးဦးရေ ပိုများပြီး ၎င်းတို့အတွက် အမျိုးသမီးလစဉ်သုံးနှင့် တကိုယ်ရေသုံးပစ္စည်းများလည်း လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဆမီးမြို့ပေါ်က စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ကျမတို့က လစဉ်သုံးပစ္စည်းတွေလည်း ဝယ်လို့မရဘူး၊ အဝတ်အစတွေနဲ့သုံးကြရတယ်၊ တကိုယ်ရေသုံးပစ္စည်း၊ လုံချည်၊ ဆပ်ပြာ လိုအပ်တယ်” ဟု စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးက ပြောသည်။ အဆိုပါ ဆမီးစစ်ရှောင်များအတွက် တကိိုယ်ရေအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ ကလေးငယ်များအတွက် အာဟာရမှုန့်များကို ဂရုဏာလူမှုကူညီရေးအဖွဲ့က အောက်တိုဘာလအထိသာ ထောက်ပံ့နိုင်တော့မည်ဖြစ်သောကြောင့် အကူညီများ လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်ဟု စစ်ရှောင်ကူညီသူထံမှ သိရသည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်အာဏာသိမ်းမှုမဖြစ်ပွားခင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့တိုက်ပွဲကြောင့် ဆမီးမြို့ပေါ်တွင် စစ်ဘေးခိုလှုံခဲ့ကြရခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ရှောင်လူဦးရေ သုံးထောင်ကျော်တွင် လူဦးရေ ၁၅၀၄ ဦးမှာ ၂၀၂၃ မတ် ၂၈ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက နေရပ်ပြန်ခိုင်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ လက်ရှိ နေရပ်မပြန်ကြသေးသော စစ်ရှောင်ပြည်သူ နှစ်ထောင်ကျော်တို့မှာ ဆမီးမြို့ပေါ်က…

(004SS) စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ လေယာဉ်ကွင်း ပြေးလမ်းအား  လာမည့် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ဆောင်မည်ဟု  ‌ဒေသခံ လေယာဉ်လက်မှတ်အရောင်း ကိုယ်စားလှယ်များထံမှ သိရသည်။ ထိုသို့ လေယာဉ်ပြေးလမ်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး ပြုလုပ်စဉ်တွင် လေယာဉ်ခရီးစဉ်အား ရပ်တန့်သွားသွားမည်မဟုတ်ဘဲ အပါတ်စဉ် တနင်္လာ၊ အင်္ဂါ၊ ဗုဒ္ဓဟူး၊ ကြာသပသေးနေ့ မနက်ပိုင်းတွင်သာ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဆက်လက်ပြေး ဆွဲ‌ ေတာ့မည်ဟု ကလေးမြို့ လေယာဉ်လက်မှတ် အရောင်းကိုယ်စားလှယ် အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။ ကလေးမြို့တွင် ယခုနှစ်အစောပိုင်းက မြန်မာ့အမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း (MNA) ၊ Air KBZ ၊ Air ThanLwin စသည့် လေကြောင်းလိုင်းများ ပုံမှန်ပြေးဆွဲခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာ့အမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း တစ်ခုတည်းသာ တစ်ပါတ် ၄ ရက် ပြေးဆွဲကာ ကျန်လေကြောင်းလိုင်းများ ရပ်နားထားကြောင်း သိရသည်။ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့မှစ၍ ကလေး- ရန်ကုန်လေယာဉ်လက်မှတ်စျေးနှုန်းဟာ ၂၉၀,၀၀၀ ကျပ်မှ ၃၂၀,၀၀၀ ကျပ်နှင့် ရန်ကုန်- ကလေးစျေးနှုန်း ၂၂၇,၀၀၀ ကျပ်မှ ၂၅၅,၀၀၀ ကျပ်အထိ မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း ခရီးသွားပြည်သူများပြား ကာ ‌လေယာဉ်လက်မှတ် ဝယ်ယူရန်ပင် ခက်ခဲကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် လာမည့် ဇန်နဝါရီလအထိ လေယာဉ်လက်မှတ်များ ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ကာ နာမည်ပြောင်းဖြင့် ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက မူလဈေးနှုန်းအပြင် သောင်းဂဏန်းမှ တစ်သိန်းအထိ ထပ်မံကုန်ကျကာ ဝယ်ယူနေကြကြောင်းလည်း သိရသည်။

(006SV) ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ထဲက စပါးစိုက်တောင်သူများ၏ စပါးခင်များသည် ယခင်နှစ်ထက် ပိုမိုအောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းကြ သည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ “ဒီနှစ်က အဆင်ပြေတယ်။ စပါးအထွက်နှုန်းလည်း အရင်နှစ်ထက်စာရင် ကောင်းကြတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ စပါးအထွက်နှုန်းက တရွာနဲ့တရွာတော့ မတူဘူးပေါ့နော်။ တချို့ နေရာတွေမှာ သိပ်မကောင်းဘူးပေါ့။ အဆင်ပြေတဲ့ ရွာတွေက တော်တော်လေး များတယ်” ပလက်ဝမြို့နယ်မှ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ ပလက်၀မြို့နယ်၊ ကုလာတန်းမြစ်အထက်ပိုင်း နှင့် ဆမီးနယ်ဘက်တို့တွင် စပါးခင်အများစုမှာ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းကြပြီး လေးမြို့ နယ်ဘက်တွင် စပါးခင်တချို့မှာ ဝါးပွင့်ချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေ၍ ကြွက်ကိုက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ ပလက်oမြို့နယ်ထဲတွင် ယခုနှစ် စိုက်ပျိုးရာသီတွင် မိုးနှောင်းကောင်းသောကြောင့် စပါးများ ကောင်းမွန်ကြပြီး ယမန်နှစ်က စပါးပွင့်ချိန်တွင် မိုးနှောင်း အားနည်းသောကြောင့် စပါးစိုက်တောင်သူများ အခက်အခဲဖြစ်ပေါခဲ့ရသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ ပလက်ဝမြို့နယ်၏ တချို့ကျေးရွာများတွင် ဆန်တအိတ်ကို အနည်းဆုံး ၇ သောင်းနှင့်အထက်ဈေးဖြင့် ဒေသခံအချင်းချင်း ရောင်းပေးကြပြီး တချို့ကျေးရွာများနှင့် ကုလားတန်မြစ် အနောက်ခြမ်းတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသောကြောင့် အဆင်မပြေမှုများ ကြုံတွေ့နေရသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ ပုံစာ -ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်တောင်ယာစပါးခင်း Photo: Ah Win

(006SV) ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ ပတ်စ်ပို့စ်ရုံးတွင်လည်း ပြည်ပထွက်၍ အလုပ်လုပ်ကိုင်မည့်သူများ ပတ်စ်ပို့စ်သက်တမ်းတိုးလျှင် အခွန်ကင်းရှင်းကြောင်း တင်ပြနိုင်မှ သက်တမ်းတိုးပေးတော့မည်ဟု ဟားခါးပတ်စ်ပို့စ်ရုံးနှင့် နီးစပ်သူများက ပြောသည်။ “အလုပ်လုပ်တဲ့သူတွေပါပဲ။ အသစ်လုပ်တဲ့သူကတော့ ဘာမှ မရှိပါဘူး။ ဟားခါးပတ်စ်ပို့ရုံးမှာရော တောင်းနေပါပြီး။ ပုံစံ ၁၇ သုံးရင်ရပြီး အခွန်ကိစ္စပေါ့နော်။ ဒါက အဟောင်းတွေ သက်တမ်းတိုးတဲ့ လူတွေပေါ့” ဟု ဟားခါးပတ်စ်ပို့စ်ရုံးနှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်အမျိုးအစား နှစ်ခုဖြစ်သည့် အလုပ်အကိုင်နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (PJ) နှင့် သင်္ဘောသားနိုင်ငံကူး လက်မှတ် (PS) ကိုင်ဆောင်ထားသူများ သက်တမ်းတိုးလျှောက်ထားသည့်အခါ အခွန်ကင်းရှင်းကြောင်း ထောက်ခံချက် တင်ပြရမည်ဟု စစ်ကောင်စီက သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနက ထုတ်ပေးသည့် အခွန်ကင်းရှင်းကြောင်း ထောက်ခံချက်ကို အခြားလိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်း များနှင့်အတူ ယူလာရမည်ဟု ပြောဆိုကြောင်း ဟားခါးပတ်စ်ပို့စ်ရုံးနှင့် နီးစပ်သူများက ပြောသည်။ စစ်ကောင်စီက ပြည်ပနိုင်ငံများမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားများထံမှ လက်ရှိ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး အခွန်ကောက်ခံတော့မည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ပြည်ပရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများထံမှ ဝင်ငွေ၏ ၂ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ပြည်တွင်း ဝင်ငွေခွန်နှုန်းထားဖြင့် ကောက်ခံမည်ဟု စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်သည်။ ပြည်ပနိုင်ငံအသီးသီးတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် တစ်လလျှင် လုပ်ခလစာ၏ အနည်းဆုံး ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် အများဆုံး ၃ လလျှင် ၁ ကြိမ်မှ ၃ လစာစုစုပေါင်း၏ အနည်းဆုံး ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ယခု…

(006SV) ချင်းတောင်ပိုင်းနှင့် မကွေးကို ဆက်သွယ်ထားသည် ကန်ပက်လက်- ဆောလမ်းမကြီး၏ တချို့နေရာများတွင် လမ်းပြိုကျ ပျက်စီးပြီး ပြည်သူများ ဒုက္ခရောက်နေသောကြောင့် ငွေကြေးအကြွေးယူ၍ လမ်းများပြုပြင်ပေးနေရသည် ဟု CDF- ကန်ပက်လက်၊ တူမီးတပ်ရင်းမှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။  ပြီးခဲ့သည့် လက မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဆော- ကန်ပက်လက်လမ်းမကြီ၏ တချို့နေရာများတွင် ပြိုကျပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း ပြုပြင်နေသောကြောင့် မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်မှစ၍ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း တူမီးတပ်ရင်းမှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ “အဓိက ဒီလမ်းက ကန်ပက်လက်ပြည်သူတွေ အကုန်လုံးအသုံးပြုနေတဲ့ လမ်းဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ငွေရေးကြေးရေးရှိလို့ ကျနော်တို့ ပြင်ပေးတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ပြည်သူတွေရဲ့ အခက်အခဲကို မကြည့်ရက်လို့ ဒီအတိုင်း အကြွေးနဲ့ပဲ ပြင်နေတာပါ။ ပူးပေါင်းနိုင်တဲ့ ပြည်သူတွေကလည်းပူးပေါင်းပေးပေါ့နော်” ဟု တူမီးတပ်ရင်းက တာ၀◌န်ရှိသူကပြောသည်။ ပြီးခဲ့သည့် လက မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး ဆော- ကန်ပက်လက်လမ်းမပေါ်တွင် ပြိုကျပျက်စီးမှု တချို့ကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ် နှင့်ခရီးသည်တင်ယာဉ်များ တစ်ပတ်ကျော် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရကာ ပြည်သူများ၊ အရေးပေါ်လူနာများအတွက် အခက်အခဲကြုံခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။ CDF- ကန်ပက်လက်၊ တူမီးတပ်ရင်းက ကန်ပက်လက်- ဆောလမ်းကို ၃ ရက်ကြာ ပြုပြင်နေမှုတွင် မြေတူးစက်ကြီးအတွက် နာရီကြေးနှင့် ဒီဇယ်ဆီတို့ကို အကြွေးများ ယူ၍ လုပ်ဆောင်နေရပြီး စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်မည်မျှဆိုသည်ကို မတွက်ချက်ရ သေးကြောင်း တာဝန်ရှိသူ ပြောသည်။ ကန်ပက်လက်- ဆော လမ်းမကြီး၏ လမ်းပိုင်းတစ်နေရာတွင် ကတ္တရာပျောက်အောင် ပြိုကျသွားပြီး တခြားတစ်နေရာမှာ အက်ကြောင်ထ နိမ့်ဆင်းသွားသောကြောင့်…

(006SV) ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ကလေးငယ်အများအပြားတွင် ယားနာနှင့် အရေပြားရောဂါများ အဖြစ်များနေပြီး တစ်လအတွင်း ၂၀၀ ကျော်အထိ ကုသနေရသည်ဟု မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးနေသည့် Save Team မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ “အရေပြားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရေပြားရောဂါတွေပေါ့နော်။ အဲဒါတွေက လောလောဆယ်မှာ အဖြစ်များနေတယ်။ (လူနာ) တစ်ရာမှာ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် အဖြစ်များနေတယ်။ အဓိက ကလေးတွေမှာပေါ့နော်” ဟု Save Team မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ ယားနာနှင့် အရေပြားရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွင် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်က ကလေးငယ်များတွင် တွေ့ရှိရပြီး ကျန် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းက လူကြီးနှင့် လူလတ်ပိုင်းတို့တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်ဟု သိရသည်။ Save Team အရပ်ဖက်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့သည် မင်းတပ်မြို့နယ်မှ ကျေးရွာပေါင်း ၁၃ ရွာခန့်တွင် ပြည်သူများကို ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ပေးနေပြီး ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလထဲတွင် လူနာပေါင်း ၇၂၀ ခန့်ကို ကုသပေးခဲ့ရာမှာ လူနာ ၂၀၀ ကျော်က ယားနာနှင့် အရေပြားရောဂါများဖြစ်ပွားနေ၍ ကုသပေးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။ မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ ယခုကဲ့သို့ ကလေးငယ်များ ယားနာနှင့် အရေပြားရောဂါအဖြစ်များလာသည့်အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ Save Team တာ၀◌န်ရှိသူက ခုလိုဆက်ပြောသည်။ “မနှစ်က ကျန်းမာရေး ဟောပြောတာတို့ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်ရေးတို့၊ အိမ်သာ သန့်ရှင်းတာတို့ များများ လုပ်နိုင်တော့ ထိန်းချုပ် နိုင်တယ်။ ဒီနှစ်က အဲဒါတွေလည်း လုပ်တယ်။ ကျောင်းကျန်းမာရေးဆိုလည်း တောက်လျှောက်သွားနေတာပဲ။…

(006SV) ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်က ပြည်သူများအနေဖြင့် ပွင့်လင်းရာသီ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်သောကြောင့် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးတိုက်ခိုက်မှုတို့မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ပုန်းခိုကျင်းများ တူးထားကြရန် CDF – မင်းတပ်က ထပ်မံသတိပေး ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ “မြေပြင်ကနေ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ပစ်ခတ်ပြီး ဝေဟင်ကတဆင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ ပွင့်လင်း ရာသီရောက်ရင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပိုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့ လေကြောင်းအန္တရာယ် သတင်းတွေ ရထားတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီလို တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိလာရင် အပစ်မဲ့ အရပ်သားတွေပဲ ထိခိုက်သေကြေ မှုပိုကြုံတွေ့နေရလို့ပါ” ဟု CDF – မင်းတပ်မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ မင်းတပ်ပြည်သူများ၏ အိမ်တိုင်းတွင် ပုန်းခိုကျင်းများ တူးထားကြရန် မင်းတပ် – CDF နှင့် ပြည်သူအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တို့၏ သတိပေးထုတ်ပြန်ချက်များကို အလေးထားလိုက်နာမှု အားနည်းနေ၍ မကြာခဏ သတိပေးနေရသည်ဟု မင်းတပ်- CDF မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ CDF – မင်းတပ်၏ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းက စိုးမိုးထိန်းချုပ်ရာ ဒေသများကို စစ်ကောင်စီက မြေပြင်စစ်ကြောင်းများ မထိုးနိုင်တော့သည့်အတွက် ကျေးရွာများဘက်သို့ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှု၊ တိုက်လေယာဉ်နှင့်ပစ်ခတ်မှုများ မကြာခဏ ပြုလုပ်နေသည်ဟု သိရသည်။ ထိုကြောင့် ယခုတစ်ပတ်အတွင်း အရပ်သားနေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ သေဆုံးခြင်း၊ ကျောင်းတက်နေသည့် ကျောင်းသူ/သားနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများ ယခုတစ်ပတ်အတွင်း ထပ်မံတိမ်းရှောင်နေရသည်ဟု မင်းတပ် CDF က အောက်တိုဘာ လ ၁၅ ရက် ထုတ်ပြန်သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂ ရက် စစ်ကောင်စီ၏…

(004SS) ပြည်တွင်းလေယာဉ်လက်မှတ်စေ◌ျးနှုန်းများ အဆမတန်မြင့်တက်နေသော်လည်း ကလေးမြို့တွင် လေယာဉ်ဖြင့် ခရီးသွားလာသူများပြားကာ လေယာဉ်လက်မှတ်များ ဝယ်ယူရန်ပင် ခက်ခဲနေကြောင်း သိရသည်။ “ အခုလေယာဉ်လက်မှတ်ဈေးထပ်တက်တယ်၊ဒါပေမဲ့ ကြိုတင်ဝယ်ယူသူများလို့ ဒီလအတွက်‌ေတာင် မရတော့ဘူး နောက်လ နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့အတွက် ၂ ခုံပဲ ကျန်တော့တယ်” ဟု ‌က‌ေလးမြို့ လေယာဉ်လက်မှတ် အရောင်းဝန်ထမ်း အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။ ယ‌ေန့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့မှ စ၍ ကလေး- ရန်ကုန် လေယာဉ်လက်မှတ်စေ◌ျးနှုန်းမှာ ကျပ် ၂၉၀၀၀၀ မှ ၃၂၀၀၀၀ ကျပ်၊ ရန်ကုန်- ကလေး မှာ ကျပ် ၂၂၇၀၀၀ မှ ၂၅၅၀၀၀ ကျပ် စသည်ဖြင့် ကျပ် ၃၀၀၀၀ ဝန်းကျင် မြင့်တက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ကလေးမြို့မှာ မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခုသာ ပြေးဆွဲနေကြောင်း သိရသည်။ ကလေးမြို့မှ ရန်ကုန်အပါအဝင် ပြည်မဘက်သို့ဆက်သွယ်သော ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပျက်ဆီးခြင်း၊ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ပိတ်ဆို့ခြင်းများနှင့် အစစ်အဆေးများခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများသည် စျေးကြီးသော်လည်း အချိန်ကုန်သက်သာသော လေကြောင်းလိုင်းဖြင့်သာ သွားလာသူ များပြားနေသည်ဟု ကလေးမြို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ခရီးကတော့ တော်တော်သွားကြတယ်။ အခု ကလေးမြို့မှာ ဆို လေယာဉ်လက်မှတ် လိုချင်တဲ့ချိန်ဖြတ်လို့မရဘူး။ အရင်ကလို တစ်ပါတ်မပြောနဲ့ အခုက တစ်လကြိုတင်ဖြတ်မှ ကိုယ်သွားလိုရာ ရောက်မဲ့သဘောရှိတယ်။ ကုန်းလမ်း ကလဲ သွားလို့ အဆင်မပြေဘူး၊ လမ်းပျက်တာရယ်၊ အစစ်အဆေးများတာရယ်၊ ပြီးတော့ အခုက ကလေးမြို့ကနေ ပြည်မဘက်သွားချင်ရင် ဟို…