အိႏိၵယ-ျမန္မာအမွတ္ (၂) နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္း ခ်င္းျပည္နယ္၊ ရိေခါဒါရ္ၿမိဳ႕မွတဆင့္ တဖက္မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သို႔တင္ပို႔ေသာ ျမန္မာကုန္ပစၥည္းအမ်ားကို Importer & Exporter Code Holder (IEC) Association of Mizoram အဖြဲ႕က ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ (၁၅) ရက္ေန႔ကစၿပီး အိုက္ေဇာလ္ၿမဳိ႕အဝင္ Zemabawk တြင္ စတင္ပိတ္ဆို႔ေၾကာင္း သိရသည္။
ယခုလို မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ ၿမဳိ႕ေတာ္အိုက္ေဇာလ္အဝင္၌ ျမန္မာကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းခြင့္ ပိတ္ဆို႔ျခင္းအေပၚ မည္မွ်အခ်ိန္ ၾကန္႔ၾကာမည္ကုိ မသိရွိရေၾကာင္း ခ်င္းအမ်ဳိးသမီးကုန္သည္တစ္ဦးက ခုလိုေျပာပါသည္။
“နယ္စပ္ ဇိုးေခါထားမွာ ပိတ္တာမဟုတ္ဘဲနဲ႕၊ အိုက္ေဇာလ္ၿမဳိ႕အဝင္ Zemabawk မွာ ပိတ္တာျဖစ္တယ္။ ခရီးသည္ေတြေတာ့ သြားလို႕ရတယ္ အဓိကအားျဖင့္ ကုန္ပစၥည္းကိုဘဲ ပိတ္တာျဖစ္တယ္။ နယ္စပ္ကေန ကုန္ပစၥည္းသယ္ေဆာင္ျခင္းရွိမရွိကို Zemabawk ကေန ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္အထိ ပိတ္ဆို႕သြားမည္ကိုေတာ့ မသိရဘူး” လို႔ ေျပာပါသည္။
ခုလို Importer & Exporter Code Holder (IEC) Association of Mizoram အဖြဲ႕မွ ကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းခြင့္ ပိတ္ဆို႔သည့္အတြက္ နယ္စပ္ရွိ ကုန္တင္ကုန္ခ်အလုပ္သမားမ်ား လုပ္ငန္းမရွိသည့္အတြက္ အခက္ေတြ႕ႀကံဳေနၾကရေၾကာင္း ဆက္ေျပာသည္။
“နယ္စပ္ ဇိုးေခါထားကိုေတာ့ ကုန္ပစၥည္းေတြ ဝင္လို႕ရတယ္။ သို႕ေသာ္ အိုက္ေဇာလ္အဝင္မွာ IEC အဖြဲ႕က ပိတ္ဆို႕လိုက္ေတာ့ ကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းျခင္းကို ရပ္နားလိုက္ရတဲ့တယ္။ ကုန္တင္ကုန္ခ်သမားေတြလည္း အလုပ္မရွိေတာ့ ျပန္ကုန္က်တယ္” လို႕ ခ်င္းအမ်ဳိးသမီးကုန္သည္တစ္ဦးက ဆက္ေျပာသည္။
ခ်င္းျပည္နယ္ ရိေခါဒါရ္ၿမိဳ႕မွတဆင့္ တဖက္ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သို႕ တင္ပို႔ေသာ ကုန္ပစၥည္းအမ်ားစုသည္ ကုန္သြယ္ခြင့္လိုင္စင္မရွိဘဲ တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈကို ၾကပ္မတ္ေဆာင္ရြက္သည့္ Importer & Exporter Code Holder (IEC) Association of Mizoram အဖြဲ႕၏ လုပ္ရက္သည္ သူတို႕အက်ဳိးအျမတ္ရဖို႕အတြက္သာ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ကုန္သည္မ်ားအတြက္ ကုန္သည္ လုပ္ငန္းမ်ား ထိခိုက္လာႏိုင္ေၾကာင္း ခ်င္းအမ်ဳိးသမီး ကုန္သည္တစ္ဦးက ယခုလို ဆက္ေျပာသည္။
“တရားမဝင္လို႕ေျပာေနေပမယ့္ က်မတို႕ကေတာ့ နားလည္မႈနဲ႕သြားတာျဖစ္တယ္။ Custom ေတြနဲ႕ ေျပလည္လုပ္ၿပီး Zokhawthar to Champhai, Champhai ကေန Custom အဲလို တဆင့္ခ်င္းဆီးသြားတာျဖစ္တယ္။ အစိုးရကလည္း သိတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ေျပာတဲ့ တရားဝင္ ဆိုတဲ့အရာက သူတို႕အေခၚနဲ႕ Chalan ဆိုၿပီးေခၚၾကတယ္။ အဲဒါကို ရွိဖို႕လိုအပ္ေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ Chalan မွာ ကိုယ္ယူတဲ့ကုန္ပစၥည္းအမ်ဳိးအစားနာမည္ေတြ အကုန္ေရးၿပီးေတာ့မွ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႕ ျဖတ္ေတာ့မွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႕ျဖတ္မယ္ဆိုရင္ ကုန္သည္ေတြအတြက္ကေတာ့ အက်ဳိးအျမတ္ရွိေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ အေတာ္ေလး ထိခိုက္လာႏိုင္ တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ တဖက္ကေန ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ IEC ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ ကုန္သည္ေတြအတြက္ အက်ဳိးရွိသလို ထင္ေနရေပမယ့္ တဖက္မွာ သူတို႕အက်ဳိးအျမတ္ ရဖိုအတြက္ဘဲ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့သေဘာလို႕ ကုန္သည္မ်ားကေတာ့ ျမင္တယ္။” လို႕ ဆက္ေျပာသည္။
Importer & Exporter Code Holder (IEC) Association of Mizoram အဖြဲ႕မွ ခုလို ကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းခြင့္ ပိတ္ဆို႕ေနစဥ္တြင္ ကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းမႈမ်ား ရွိလာပါက ရက္အကန္႕အသတ္မရွိ ပိတ္ဆို႕သြားဖြယ္ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။
Importer & Exporter Code Holder Association of Mizoram အဖြဲ႔မွ ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ေန႔က အိုင္ေဇာလ္ၿမိဳ႕တြင္ သတင္းရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္ၿပီး မီဇိုရမ္သို႔ ကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းၾကသည့္ ကုန္သည္အမ်ားစုသည္ အိႏိၵယအစိုးရ အသိအမွတ္ျပဳ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္လိုင္စင္မရွိၾကသည့္အျပင္ အစိုးရထံ၌လည္း စနစ္တက်အခြန္ေပးေဆာင္မႈမရွိအတြက္ နစ္နာမႈရွိသည္ဟု ေျပာသည္။
အိႏိၵယ-ျမန္မာအမွတ္ (၂) နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ ကုန္ပစၥည္းတင္ပို႕ေသာ ျမန္မာ ကုန္သည္အ မ်ားစုမွာ မီဇိုရမ္အစိုးရအသိအမွတ္ျပဳ ကုန္သည္လိုင္စင္မရွိသူမ်ားျဖစ္သည့္အျပင္ နယ္စပ္ဂိတ္တြင္လည္း တရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈမ်ဳိးမရွိဘဲ ေျပလည္သေဘာမ်ဳိးျဖင့္ သြားလာသည့္ကိစၥမ်ားကို တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခ်င္သည့္သေဘာ ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု အမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။
