ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုကို ဖြစ်စေဟု GKO ဆို (006SV) အာရက္ခတပ်တော် ULA/ AA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် အထက်တန်းသင်ရိုးသစ် ရေးဆွဲ၍ ရခိုင်ဘာသာစာဖြင့် ပြဌာန်းသင်ကြားမှုသည် ခူမီးချင်းလူမျိုးများနှင့် အခြားချင်းတိုင်းရင်သားများအပေါ် မထီမဲ့မြင် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုကို ဖြစ်စေကြောင်း ချင်းအင်အားစုများကပြော သည်။ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အခြေခံပညာရေး သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ရခိုင်ဘာသာစာဖြင့် ပြဌာန်းပြီး ဒေသခံပြည်သူ အများစု၏ သဘောဆန္ဒမပါဘဲ အတင်းအဓမ္မသင်ကြားစေခြင်းအပေါ် ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြောင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခူမီးအဖွဲ့အစည်း (GKO)က စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်ကြေညာချက်မှာ ယင်းသို့ ထုတ်ပြန်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီလမှာ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ULA/AA က သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ လည်ပတ်နေရာ နှစ်နှစ် ခန့်ရှိလာချိန် ယခုအခါ ပညာရေး သင်ရိုးညွှန်တမ်းကို ရခိုင်ဘာသာစာဖြင့် ပြဌာန်း၍ ဒေသခံချင်းပြည်သူများကိုပါ လေ့လာသင် ယူစေခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ ဒေသခံပြည်သူအများစု၏ သဘောဆန္ဒမပါဘဲ မြို့နယ်အတွင်း လူနည်းစုတစ်ခု၏ ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သော ရခိုင်ဘာသာ စာ(စကား)ဖြင့် ပညာရေးသင်ရိုးညွှန်းတမ်း ပြဌာန်း၍ သင်ကြားစေခြင်းသည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော ခူးမီးချင်းနှင့် အခြားချင်းတိုင်းရင်းသားများအပေါ် မထီမဲ့မြင့် ပြုလုပ်ရာ ရောက်သကဲ့သို့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အချင်းချင်းကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု GKO က ဆိုသည်။ ဒေသခံပြည်သူ အများစု၏ သဘောဆန္ဒမပါဘဲ မိမိတို၏ အလိုကျ အတင်းအဓမ္မ လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ဌာနေတိုင်း ရင်းသားများဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း…
Author: Editor
“နေ့လည် ၁၁ နာရီမှာ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုဝင်လာတယ်။ ကိုင်လိုက်တော့ ‘သား အဖမ်းခံရတယ် ကူညီပါဦး’ လို့ စကားတိုတိုပြတ်ပြတ်ပြောပြီး ပြန်ကျသွားတဲ့ ကျမသားရဲ့ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုအပြီးမှာတော့ ကျမရင်တွေ ပေါက်ကွဲမတတ်ဖြစ်ပြီး မျက်ရည်က အလိုလိုစီးကျလာတယ်…” ဝမ်းနည်းကြေကွဲသံ၊ တုန်လှုပ်ချောက်ချားသံတို့ ဖြစ်နေသည့် စကားလုံးများကို ဒေါ်ကတ်နူး (အမည်လွှဲ) က ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ပြန်လည်ပြောပြနေခြင်းဖြစ်သည်။ ဒါဟာ အိပ်မက်ဆိုးတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်က စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သားသည်မိခင်တိုင်း ကြုံတွေ့နေရသည့် အရှိန်အဟုန်ပြင်းသော လက်တွေ့ဘဝရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ် မတူပီမြို့မှ ကလေးမြို့သို့ စစ်အာဏာမသိမ်းမီကတည်းက ပြောင်းရွှေ့အခြေချခဲ့သည့် ဒေါ်ကတ်နူးတို့ မိသားစုလေးယောက်၏ ဘဝသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဆိုးကြီးအတွင်း အိမ်ထောင်ဦးစီးဖြစ်သူ ဆုံးပါးသွားခဲ့စဉ်ကတည်းက ယိမ်းယိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က ကိုဗစ်ဝေဒနာရှင်အိမ်ဖြစ်၍ မည်သူမျှ မကူညီရဲ၊ မလာရဲသည့် ဒုက္ခကြားမှ အကြီးဆုံးသား၏ ရှာဖွေထောက်ပံ့မှု၊ မိခင်ဖြစ်သူ၏ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် ယက္ကန်းလုပ်ငန်းတို့ဖြင့် အငယ်ဆုံးသမီးလေး၏ ပညာရေးကို တတ်နိုင်သမျှ တောင့်ခံရင်း ရှေ့ဆက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယခုအခါ အိမ်၏ ဒေါက်တိုင်ဖြစ်သော အကြီးဆုံးသားဖြစ်သူ ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးခံလိုက်ရသည့်အဖြစ်သည် လင်ယောက်ျား ဆုံးပါးစဉ်ကထက်ပင် ပိုမိုပြင်းထန်သော သောကမီးကို မွေးဖွားပေးလိုက်တော့သည်။ “တစ်ယောက်တည်းရှိတဲ့ ကျမသား ပေါ်တာဆွဲခံရတယ်ဆိုတာကြားရတော့ ရင်တွေပူလောင်ပြီး အမျိုးစုံလျှောက်တွေးမိတယ်။ ငါ့ကလေးကို သူတို့ ရှေ့တန်းပို့လိုက်တော့မှာလား… တကယ်ပဲ ရှေ့တန်းရောက်သွားရင် ဘာလုပ်ရမလဲ… ပိုက်ဆံနဲ့ရော ရွေးလို့ရမလား…” ဟု သူမက သောကပူစနစ်စွာဖြင့် ရင်ဖွင့်သည်။ မြို့ပြလမ်းမထက်က အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးမှုများနှင့် ခြောက်လှန့်ခံနေရသော နေ့ရက်များ…
(006SV) ချင်းပြည်နယ်၊ ဆဲန်ထန်ဗဟိုကောင်စီနယ်မြေတွင် တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများကို ထောက်ခံစာဖြင့်သာ လက်နက်ခဲယမ်းများ သယ်ဆောင်ခွင့် ပြုတော့မည်ဟု ဆဲန်ထန်ဗဟိုကောင်စီထံမှ သိရသည်။ ဆဲန်ထန်ဗဟိုကောင်စီနယ်မြေအတွင်း လုံခြုံရေး၊ တည်ငြိမ်းအေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်တွင် ယခုကဲ့သို့ ထုတ်ပြန်လာခြင်းဖြစ်သည်။ လက်နက်၊ ခဲယမ်းများနှင့် တပ်တွင်းအသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်လိုသူသည် သက်ဆိုင်ရာ တော်လှန်ရေး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း၏ တရားဝင် ထုတ်ပေးထားသော လိုင်စင် သို့မဟုတ် ထောက်ခံစာကို ယူဆောင်လာရမည်ဟု သိရသည်။ အဆိုပါ လိုင်စင် သို့မဟုတ် ထောက်ခံစာသည် သတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းအတွင်း ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီ သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးသော အထောက်အထားများကို အသိအမှတ်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း ဆဲန်ထန်ဗဟိုကောင်စီထံမှ သိရသည်။ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို မည်သည်နေရာတွင်မဆို တွေ့ရှိပါက ကိုယ်ပိုင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သယ်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုခြင်း မပြုဘဲ သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူထံသို့ ချက်ချင်းအကြောင်းကြား၍ အပ်နှံရမည်ဟု အသိပေးသည်။ စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိဘဲ လက်နက်၊ ခဲယမ်းနှင့် တပ်တွင်း အသုံအဆောင်ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်ခြင်းကို တွေ့ရှိပါက သက်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်း၊ လုပ်ထုံလုပ်နည်းများနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု သိရသည်။
(006SV) ချင်းတောင်ပိုင်း၊ မင်းတပ်မြို့ပေါ်နှင့် အနီးဝန်းကျင်နေရာများကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်နေမှုကြောင့် သက်ကြီးပိုင်း လင်မယား ၂ ဦး သေဆုံးသည်ဟု ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ ယမန်နေ့ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက် ညနေပိုင်းမှ ယနေ့ ၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းအထိ မင်းတပ်မြို့ပေါ်နှင့် မြို့အနီးနေရာများကို စစ်တပ်သည် ကျောက်ထုနှင့် မင်းတပ်နယ်ခြားစစ်စခန်းမှ ၁၂၀ မမ လက်နက်ကြီးများဖြင့် အကြိမ်များစွာ ပစ်ခတ်နေသည်ဟု သိရသည်။ “လက်နက်ကြီးနဲ့ မနေ့ညနေပိုင်းကလည်း ပစ်ခတ်သံ ကြားရတယ်။ ဒီမနက်လည်း ၆ နာရီကတည်းကနေ အခုထိ နေ့လည်ပိုင်းအထိ ပစ်နေတာပါ။ လက်နက်ကြီး ဘယ်နှစ်ကြိမ်အထိ ပစ်ခတ်ခဲ့တာက မရေတွက်မိပါဘူး။ အသက် ၆၀ အရွယ် လင်မယား ၂ ဦး သေဆုံးတယ်လို့ ကနဦး သိရပါတယ်။ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေက ဘယ်လိုရှိနေသလဲဆိုတာ မသိရသေးပါဘူး။ ပစ်နေတော့ ဘယ်သူမှ အပြင်မထွက်ရဲကြဘူး” ဟု မင်းတပ်ဒေသခံ တစ်ဦးက ပြောသည်။ ယနေ့ မနက် ၉ နာရီခွဲအချိန်က လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုအတွင်း မင်းတပ်မြို့အနီး ဥယျာဉ်ခြံတွင် နေထိုင်သော အသက် ၆၀ ဝန်းကျင်ရှိ လင်မယား ၂ ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက် ညနေ ၅ နာရီ ၄၅ မီနစ်ခန့်ကလည်း မင်းတပ်မြို့အရှေ့ခြမ်းနေရာကို စစ်တပ်သည် ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးဖြင့် ၂ ကြိမ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု…
(002MG)ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးတွင် အာဏာသိမ်းစစ်တပ်၏ လေကြောင်းနှင့် မြေပြင်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် (၁) လအတွင်း အမျိုးသမီး (၅၅) ဦး သေဆုံးပြီး (၅၂) ဦး ထိခိုက်ဒါဏ်ရာများရရှိခဲ့ကြောင်း မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ (BWU) က ယနေ့ စက်တင်ဘာလ (၄) ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁) ရက်မှ (၃၁) ရက်အထိ တစ်လအတွင်း ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် (၉) ခုတွင် စစ်တပ်၏ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းကြောင်း အမျိုးသမီး ၅၅ ဦးအထိ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု BWU ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင်ဖော်ပြသည်။အဆိုပါ သေဆုံးခဲ့ရသည့် အမျိုးသမီး (၅၅) ဦးထဲတွင် အသက် ၁၈ နှစ်အောက် အမျိုးသမီးငယ် (၆) ပါဝင်သည်ဟု သိရသည်။ ထို့အပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ (၅၂) ဦးရှိခဲ့ပြီး လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက် ခိုက်မှုကြောင့် (၄၃) ဦး၊ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် (၃) ဦး၊ မီးရှို့သတ် ဖြတ်ခံရမှုကြောင့် (၉) ဦး၊ကျည်ထိမှန်မှုကြောင့် (၃) ဦး၊မြေမြှုပ်မိုင်းကြောင့် (၃) ဦး တို့ဖြစ်ကြသည်။ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် (၉) ခုထဲတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် (၁၇) ဦးဖြင့် အမျိုးသမီးသေဆုံးသူအများဆုံးဖြစ်ကာ စစ်ကိုင်း တိုင်းတွင် (၁၃) ဦး၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် (၉) ဦး၊ မကွေးတိုင်းတွင် (၆) ဦး၊ ပဲခူးတိုင်းတွင် (၃) ဦး၊ ကရင်နီပြည်နယ်တွင် (၃) ဦး၊…
လူထုလက်လှမ်းမီမှု နည်းပါးနေဟုဆို (006SV) ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသော ဒေသများတွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဌာနပေါင်း ၃၀၀ ခန့် လည်ပတ်နိုင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိမှာ ၅၀ နီးပါးသာ ဖွင့်လှစ်နိုင်သေး၍ လူထုလက်လှမ်းမှီမှု နည်းပါးနေသည်ဟု သိရသည်။ ချင်းပြည်တဝန်းလုံး လွှမ်းခြုံသည့် ကျန်းမာရေး အရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်ပြုစုခြင်းအရ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစု များ၏ ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ၁၈ ဖွဲ့ ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၈၂၉ ရွာမှာ ကျန်းမာရေး အဆောက်အဦး ၃၀၀ ကျော်၊ ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုများအပါအဝင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ် ၂၅၀ ခန့် ရှိရမည်ဟု ချင်းလဲန်းကောင်စီ၊ ချင်းပြည်အစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနထံမှ သိရသည်။ “အာဏာမသိမ်းခင်က ကျန်းမာရေးဌာနက ချင်းပြည်နယ်တစ်ခုထဲမှာပဲ ၄၉၈ ခုထိ ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျမတို့ရဲ့ အရင်းအမြစ် စစ်တမ်းအရဆိုရင် ကျမတို့အောက်မှာ ၃၀၀ လောက်ရှိတယ်။ တကယ့်တကယ် လည်ပတ်နိုင်တာက ၃၀ ကနေ ၅၀ လောက်ပဲ ရှိတယ်။ အရမ်းကိုမှ နည်းတယ်။ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဘယ်လောက်တောင်မှ လက်လှမ်းမှီမှု နည်းလည်းဆိုတာကို ကျမတို့ နားလည်တယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီနှစ်နှစ်ခွဲအတွင်းမှာ Community Health Center ၊ အရင်တုန်းကတော့ ကျေးလက်ကျန်းမာ ရေးဌာန၊ ဌာနခွဲဆိုပြီး ခေါ်တယ်။ အဲလိုမျိုး ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတွေကို တတ်နိုင်သလောက် တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နိုင်အောင် ကြိုးစားခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ ပဏာမ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ဖြစ်တဲ့ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတွေမှာ…
(004SS) ဖလမ်း (ချင်း) ဘာသာစကားကို စာသားရိုက်ထည့်ရန်မလိုတော့ဘဲ မိမိပြောလိုက်သည့်အသံကို AI နည်းပညာဖြင့် အင်္ဂလိပ် ဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ဆိုပေးနိုင်သည့် ChinSpeak App ကို စတင်အသုံးပြုနိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ အက်ပလီကေးရှင်းသည် ချင်းဘာသာစကားသမိုင်းတွင် အသံဖြင့် တိုက်ရိုက်စကားပြောဆို ဆက်သွယ်နိုင်သည့် ပထမဆုံး AI ဘာသာပြန်စနစ်ဖြစ်ပြီး၊ အသံမှ စာသားပြောင်းပေးသည့်စနစ် (Speech-to-Text) နှင့် စာသားမှ အသံထွက် ပေးသည့်စနစ် (Text-to-Speech) နည်းပညာများကို အခြေခံ၍ ရေးဆွဲထားခြင်းဟု တည်ထောင်သူ Salai Nung Lian Sum က ပြောသည်။ “ဒီ App မှာ အဓိက နည်းပညာ ၃ မျိုး ပေါင်းစပ်အသုံးပြုထားတာပါ။ စကားပြန်စနစ် (Translation Technology) ကို ၂၀၂၄ ကတည်းက စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီမှာ Chin Translator အဖြစ် ထွက်ရှိခဲ့တာပါ။ အခု ChinSpeak မှာတော့ အသံနဲ့ တိုက်ရိုက် စကားပြောဆိုနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ Data တွေကို ၁ နှစ်နီးပါး ကောက်ယူ အသံသွင်းပြီးမှ AI App အဖြစ် အကောင် အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ ဖလမ်း ချင်းဘာသာစကား တစ်ခုတည်းပဲ ပြောနိုင်သေးတာပါ။ တခြား မျိုးနွယ်စု ဘာသာစကားတွေအတွက်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော့်ကို ကူညီပေးနိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းပဲဖြစ်ဖြစ် ရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် အပြည့်အဝ ကူညီပေးဖို့ အဆင်သင့်ရှိပါတယ်။ အဲ့လိုမျိုး မရှိဘူးဆိုရင်တော့…
(005MK) မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသူတစ်ဦးအား သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် ဖမ်ဆီးခံရပြီးနောက် အချုပ်ခန်းမှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသော Denghmingthanga ကို ယနေ့ညနေပိုင်း ၆ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြန်လည် ဖမ်းဆီးရမိပြီဟု သိရသည်။ အသက် ၂၀ အရွယ် Denghmingthanga သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Lunglei ခရိုင်၊ Mualthuam North ကျေးရွာတွင် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသူအား သ-တ်-ဖြ-တ်-ခဲ့-မှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသူဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အမှုနှင့်ပတ်သက်၍ စစ်ဆေးမေးမြန်းရန် ရဲတပ်ဖွဲ့က အကျဉ်းထောင်မှသွားရောက်ခေါ်ယူပြီး Lunglei ခရိုင် ရဲစခန်းအချုပ်မှာထားရှိစဉ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် မနက်အစောပိုင်း ၁ နာရီဝန်းကျင်မှာ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက် သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့ နှင့် ဒေသတွင်းလူငယ်အဖွဲ့အစည်းများက အပူတပြင်း ပိုက်စိပ်တိုက်လိုက်ရှာကြပြီးနောက် ယနေ့ စက်တင် ဘာ ၃ ရက် ညနေပိုင်း ၆ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ Lunglei မြို့မှ ၉ ကီလိုမီတာအကွာ Vanhne ဒေသက တောင်ယာ တဲတစ်ခုမှာ အိပ်စက်နေစဉ်မှာ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မီဇိုရမ်ဒေသတွင်းသတင်းမှာဖော်ပြသည်။ Mualthuam North ကျေးရွာမှ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသူ H. Lalramdinpuii သည် ဩဂုတ်လ ၃ ရက် ညပိုင်းကတည်းက နေအိမ်မှ ထွက်သွားရာမှ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ပြီး ရွာသားများက လိုက်လံရှာဖွေခဲ့ကြရာ ဩဂုတ်လ ၅ ရက် နံနက် ၁၀…
(002MG) စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့တွင် ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် မြစ်ရေ/ချောင်းရေများ လျှံတက်လာကာ မြေနိမ့်ပိုင်းရပ်ကွက်တချို့တွင် ရေများလျှံတက်လာသည်ဟု ကလေးမြို့ခံများ ထံ သိရသည်။ လက်ရှိတွင် ကလေးမြို့၊ ပင်လုံရပ်ကွက်ရှိ ဥပုသ်ချောင်းရေလျှံတက်လာပြီး ဆိပ်ကမ်းသာတံတားအပါအဝင် မဂ်လာဥ ယျာဉ်ရပ်ကွက်၊ မြို့သာရပ်ကွက်ရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းနေရာများတွင် ချောင်းရေများ မြင့်တက်လာသည်ဟုဆိုသည်။ ကလေးမြို့ခံက “မိုးက မနေ့ကရော ညတစ်ညလုံး ဒီနေ့မနက် ၉ နာရီအထိ သည်းသည်းမဲမဲ ရွာတော့ ဥပုဒ်ချောင်း ဘေးတွေနဲ့ မဂ်လာဥယျာဉ်ချောင်းဘေးတွေလည်း ရေတွေဝင်နေကြပြီ၊ နောက် မဂ်လာဥ ယျာဉ်နဲ့ ညောင်ပင်သာကို ကူးတဲ့တံတားလည်း ရေထိနေပြီ။လောလောဆယ်တော့ ပြောင်းရွေ့ရတဲ့အ ထိတော့မရှိသေးဘူး။” ဟု ပြောသည်။ ထို့အပြင် ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဇင်းကလင်းတံတားအောက်ခြေ ရေ တိုက်စားသည့်အပြင် မြေပြိုမှုများ ရှိနေသောကြောင့် ကလေးတောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်း သွားလာအသုံးပြုခြင်းအား လတ်တလောတွင် ပိတ်ထားရကြောင်း သိရသည်။ အလားတူ ကလေးမြို့အထွက် ဖောင်ကူးတံတားဘက်တွင်လည်း မြစ်ရေမြင့်တက်လာနေကြောင်းသိရသည်။ လက်ရှိ ကလေးမြို့ပေါ်တွင် U9 Operator Main Siten Down ဖြစ်ပေါ်နေသောကြောင့် U9 ဆက်သွယ် ရေးဖုန်းလိုင်း၊ အင်တာနက်လိုင်းအပြင် WiFi လိုင်းများ၊ 9Plus Wifi လိုင်းများလည်းပြတ်တောက်နေကာ MPT ဖုန်းလိုင်းတခုသာ အသုံးပြုနိုင်သည်ဟု သိရသည်။ ရုပ်/သံ – Kyaw Phyo Wai
(006SV) ချင်းပြည် (Chinland) ကာကွယ်ရေးဥပဒေ ရေးဆွဲပြဌာန်းနိုင်ရေးကို ချင်းပြည်လွှတ်တော်၏ ဦးစားပေး ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ချင်းပြည်လွှတ်တော်ထံမှ သိရသည်။ အဆိုပါဥပဒေရေးဆွဲနိုင်ရေးအတွက် ချင်းလဲန်းကောင်စီ၊ ချင်းပြည်အစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက အဖွဲ့ခေါင်း ဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူထားပြီး ချင်းပြည်လွှတ်တော်နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကာကွယ်ရေး ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်ရေးအဖွဲ့ (DCT)မှ တာဝန်ရှိသူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည်ဟု သိရသည်။ “ချင်းလဲန်းကောင်စီကနေ DCT ကနေ ကျနော်တို့ကို ကာကွယ်ရေး ဥပဒေကြမ်း ရေးဆွဲဖို့ တာဝန်ပေးထားတယ်။ လတ်တလောမှာ DCT ကလည်း စုစည်းတာကို လုပ်နေကြတယ်၊၊ ချင်းပြည်အစိုးရတပ်ဖွဲ့ကို စုစည်းနေကြတဲ့ အချိန်ကြရင် ဒီကြားထဲမှာ ပဋိပက္ခ ဖြစ်လာရင် ဘယ်လိုဖြေရှင်းကြမလဲဆိုတာကို အရေးပေါ်အနေနဲ့ ကောင်စီကနေ ရေးဆွဲဖို့ ပြောလာတယ်။ ကျနော်တို့က အမြန်နဲ့ ရေးဆွဲလို့ ရတဲ့ ကိစ္စ မဟုတ်ဘူးဆိုပြီးတော့ ဒီကာကွယ်ရေးရဲ့ ကိစ္စကို လောလောဆယ်မှာ TOR ပုံစံနဲ့ ကျနော်တို့ ရေးဆွဲတယ်” ဟု ချင်းပြည်လွှတ်တော်ဥက္ကဌ Hung Naing က ပြောသည်။ ယင်းဥပဒေသည် ချင်းပြည်အတွင်းရှိ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ အခြေခံလိုက်နာရမည့် ဥပဒေမူဘောင်တစ်ရပ် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးဥပဒေ မပြဌာန်းနိုင်မှီတွင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း လမ်းညွှန်ချက် (ToR) ဖြင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု သိရသည်။ ToR မူဝါဒများကို ဩဂုတ်လကုန်ပိုင်းက ချင်းလဲန်းကောင်စီ၊ ချင်းပြည်အစိုးရ၊ မြို့နယ်နှင့် ဒေသန္တရအဖွဲ့ အသီးသီးထံသို့ ပေးပို့ထားပြီဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ CDF များကို တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း မတူညီသော နောက်ခံ အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားကြရာ…