By လားႏြန္ – ျမန္မာႏုိင္ငံ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ (၁၄) ခုအနက္ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ အသက္ (၅) ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ကာလတာရွည္အဟာရခ်ဴိ႕တဲ့မႈႏႈန္း အျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္းကထုတ္ျပန္သည့္ စစ္တမ္းအရသိရသည္။
က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ကာလတာရွည္အဟာရခ်ဴိ႕တဲ့မႈစစ္တမ္းကို အသက္ (၆ လ မွ ၅၉ လအၾကား) ကေလးငယ္မ်ားအား ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းအသီးသီးတြင္ ေကာက္ယူခဲ့ၿပီး က႑ေပါင္းစံုပါ၀င္ေသာ အမ်ဴိးသားအဟာရ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ ငါးႏွစ္စီမံကိန္းကို ေဖေဖာ္၀ါရီလက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
အဆိုပါစစ္တမ္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ကာလတာရွည္အဟာရခ်ဴိ႕တဲ့ျခင္း (သို႔မဟုတ္) အရပ္အေမာင္းပုညွက္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ (၄၀ ဒသမ ၃) ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ အျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္။
ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ခ်င္းျပည္နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာတင္ေမာင္ေဆြက ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ ကေလးငယ္မ်ားသည္ အစားအေသာက္မ်ားကို နည္းစနစ္မွန္မွန္ကန္ကန္ စားသံုးမႈမရွိျခင္းႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆိုပါသည္။
“အစားအေသာက္ကို နည္းစနစ္ မွန္မွန္ကန္ကန္ စားေသာက္ဖို႔အတြက္ အသိပညာေပးအားနည္းမႈေပါ့ မွန္ကန္တဲ့ အစားအေသာက္စားဖို႔ အသိရိွေပမယ့္လည္း စားဖို႔အတြက္ လက္လွမ္းမမွီဘူး ေငြေၾကးအရ ဆင္းရဲတာေပါ့ ကေလးေတြက ငယ္ငယ္ကတည္းကေန အာဟာရျဖည့္မွ အာဟာရဖြံ႕ျဖိဳးမႈက ရိွတာေလ ဗုိက္ထဲကေနစျပီး ေတာ့ အာဟာရကိုမျဖည့္ဆီးေပးႏုိင္တဲ့အခါက်ေတာ့ ႏို႔တိုက္တဲ့အခါလည္း အာဟာရကို မွန္မွန္ကန္ကန္ မျဖည့္ဆီးႏိုင္တဲ့အခါေတာ့ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈေတြရိွတာေပါ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကတည္းကေန အာဟာရျပည့္၀မႈ မျဖစ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္အဆိပ္တက္တဲ့ကိစၥလည္းပါ၀င္တာေပါ့ ျပီးေတာ့ ကေလးခဏခဏေမြးတဲ့အခါ က်ေတာ့ ေရွ႕ကေလးကေနာက္ကေလးနဲ႔ ဆက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ေရွ႕ကေလးကအာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာေပါ့” ဟု ေဒါက္တာ တင္ေမာင္ေဆြကေျပာသည္။
အဆိုပါစစ္တမ္းသည္
ၿပီးခဲ့သည့္ (၂၀၁၇-၂၀၁၈) ခုႏွစ္ကို အေျခခံသည့္စစ္တမ္းျဖစ္သည္။
ကာလတာရွည္အဟာရခ်ဴိ႕တဲ့မႈ၊ ပုညွက္မႈျဖစ္ေနရျခင္းသည္
ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏွင့္ ႏုိင္ငံ၏ လူမႈစီးပြားေရး
အေျခအေနနိမ့္က်မႈတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ယင္းကဲ့သို႔ျဖစ္သည့္ ကေလးငယ္မ်ားသည္
စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ စြမ္းရည္အားနည္းျခင္း၊ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာမ်ားတြင္ ညံ့ဖ်င္းျခင္း၊ လူႀကီးဘ၀တြင္
အလုပ္လုပ္ႏိုင္စြမ္း နည္းပါးျခင္းတို႔ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု အဆိုပါစစ္တမ္းအရသိရသည္။
ယင္းကိစၥမ်ားကိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ျပည္သူ႔က်န္းမားေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ လူမႈ၀န္ထမ္းဌာနမွ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္မိခင္မ်ားအား ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ကာလတြင္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈမရွိေစရန္ လစဥ္ေထာက္ပံ့ေၾကးမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္းေဒါက္တာတင္ေမာင္ေဆြကေျပာသည္။
“ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့အခု ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလကတည္းကေနျပီးေတာ့ အာဟာရေတြကိုမွန္မွန္ကန္ကန္ စားသံုးႏိုင္ဖို႔အတြက္ကိုပညာေပးတဲ့အစီအစဥ္ေတြကို လူမႈ၀န္ထမ္း၀န္ၾကီးဌာနႏွင့္ ေပါင္းျပီးေတာ့ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္တဲ့ကာလမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္တစ္ေယာက္ဟာ တစ္လကို ျဖည့္စြပ္စာအတြက္ သံုးေသာင္း ေထာက္ပံ့ေပးတယ္ အဲဒီသံုးေသာင္းေထာက္ပံ့ေပးတာမွန္မွန္ကန္ကန္ စားသံုးဖို႔ကိုက်န္းမာေရးဌာန ကေနသားဖြားဆရာမေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ျပီးေတာ့ က်န္းမာေရးပညာေပးတာေတြ ေဆြးေႏြးတာေတြလုပ္ရတယ္” ဟု ခ်င္းျပည္နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနညြန္ၾကားေရးမွဴးကေျပာသည္။
အဆိုပါစစ္တမ္းအရ ကာလတာရွည္အဟာရခ်ဴိ႕တဲ့ျခင္း (သို႔မဟုတ္) အရပ္အေမာင္းပုညွက္မႈရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ဧရာ၀တီတိုင္းသည္ (၃၇ ဒသမ ၉) ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ဒုတိယအျမင့္ဆံုးျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ (၃၄ ဒသမ ၇) ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ တတိယအျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္။
က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ၾကီးဌာနသည္ ခ်င္းျပည္နယ္အတြက္ က်န္းမာေရးက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ရန္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ျပည္ေထာင္စုဘတ္ဂ်က္၏ ေငြလံုးေငြရင္းအသံုးစရိတ္မွ က်ပ္ေငြ (၁၈၃၀၂) သန္းလ်ာထားၿပီး ျပည္နယ္ဘတ္ဂ်က္ေငြလံုးေငြရင္းအသံုးစရိတ္မွ က်ပ္ေငြ (၃၆၈) သန္းလ်ာထားေၾကာင္းသိရသည္။
