အိႏိၵယ – ျမန္မာနယ္စပ္အေျခစုိက္ ခ်င္းေက်ာပုိးအိတ္က်န္းမာေရးလုပ္သားအဖြဲ႕ ( Chin Backpack Health Worker Team) မွ ကမကထျပဳက်င္းပသည့္ လူထု က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ (Consultation on Health Care system) ဆုိင္ရာ လူထု ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲ ေအာင္ျမင္ စြာက်င္းပၿပီးစီးေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၁၃ ေမလ ၃ ရက္ေန႕မွ ၂၀၁၃ ေမလ ၂၅ ရက္ေန႕အထိ ခ်င္းျပည္ေျမာက္ပုိင္း တီးတိန္၊ ထန္တလန္ ႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဟားခါးတုိ႕တြင္ က်င္းပျခင္းျဖစ္ၿပီး အဆုိပါ ေဆြးေႏြးပြဲသုိ႕ ခ်င္းျပည္နယ္အေျခစုိက္ ေဒသ အာဏာပုိင္မ်ား၊ က်န္းမာ ေရး တာ၀န္ရွိမ်ား ႏွင့္ လူထု အသင္းအဖြဲ႕မ်ား အသီးသီး ပါ၀င္တက္ေရာက္ၾကေၾကာင္း သိရသည္။ Consultation on Health Care system ေဆြးေႏြးပြဲသုိ႕ CBHWT မွ ဒါရုိက္တာ Salai Dawt Mang ႏွင့္ အတူ CBHWT မွ က်န္းမာေရးတာ၀န္ရွိမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။ “ ေဆြးေႏြးပြဲ ေခါင္းစဥ္အရေပါ့ေနာ္၊ ခ်င္းလူထုအတြင္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကုိ လက္ရွိ က်န္းမာေရး ေစာင့္ ေရွာက္မႈစနစ္ထက္ ပုိမုိေကာင္းမြန္ေအာင္ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ၊ ဒီကိစၥနဲ႕ ပါတ္သက္ၿပီး ဘာအၾကံျပဳခ်င္သလဲ ဆုိတဲ့ ေအာက္ မွာ အဓိက ေဆြးေႏြးတယ္၊ ” ဟု ဆလုိင္းေဒါ့မန္းက ေျပာသည္။ ထန္တလန္ၿမိဳ႕လူထုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ Merlin ( Health…
Author: Editor
မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ရွိ မူးယစ္ေဆး၀ါးတိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕မွ Pseudoephedrine ေဆး ၁၁၅၃၈၅ လံုး တန္ဖိုးအားျဖင့္ ရူပီး ၈၀၇၆၉၅ တန္ မႈးယစ္ေဆးကို ခ်င္းအမ်ဳိးသားတဦးထံမွ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လ ၂ ရက္ေန႕က ဖမ္းဆီးမိခဲ့တယ္လို႕ သိရသည္။ မႈးယစ္ေဆးပိုင္ရွင္ျဖစ္သူ ခ်င္းျပည္နယ္ ဖလမ္းၿမဳိ႕နယ္၊ Tilum, ေက်းရြာေန Tuanneihthang (28) ကို အာဏာပိုင္မ်ားက ဖမ္းဆီးမိခဲ့ၿပီး အမႈဖြင့္ဆိုခဲ့တယ္လို သိရပါတယ္။ အဆိုပါေဆးပိုင္ရွင္ နဲ႕ ေဆးျပားကို သူေနထိုင္ေသာ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ အိုင္ေဇာလ္ၿမဳိ႕ Chhinga Veng ရပ္ကြက္တြင္ ဖမ္းဆီးမိခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယင္းေဆးျပားမ်ားကို နယူးေဒလီၿမဳိ႕တြင္ သြားေရာက္ ၀ယ္ယူခဲ့တယ္လို႕လည္း ထပ္မံသိရပါတယ္။ “Electric ရပ္ကြက္ Young Mizo Association (YMA) တာ၀န္ရွိမ်ားကေန မူးယစ္ေဆး၀ါး၊ လက္နက္ စသည့္အရာမ်ား မရွိေစရန္ နဲ႕ ရပ္ကြက္ပိုမိုလံုျခံဳေစရန္ဆိုၿပီး ရပ္ကြက္အတြင္း အိမ္၊ လယ္ေျမ မ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားထံ လံုး၀မေရာင္းရန္ ေဒသခံလူထုမ်ားကို အသိေပးအေၾကာင္းၾကား ထားခဲ့ေၾကာင္း” ေမလ ၁၄ ရက္ထြက္ ေဒသထုတ္ Vanglaini သတင္းစာတြင္ ေတြ႕ရသည္။ “Pseudoephedrine ေဆးဟာ အလြန္ေစ်းေကာင္းၿပီး အက်ဳိးအျမတ္အလြန္မ်ားတဲ့အတြက္ ဤေဆးျပား ေရာင္း၊ ၀ယ္ ေရးမွာ ခ်င္းျပည္သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါ၀င္ေနေၾကာင္း” ေဒလီၿမဳိ႕တြင္ေနထိုင္သူ ခ်င္းအမ်ဳိးသမီးတဦးက ေျပာပါတယ္။ “ေဒလီၿမဳိ႕မွာ ေနထိုင္တဲ့ ခ်င္း Refugee မ်ားအတြက္ေတာ့ အလြန္ကိုက္တယ္။ ေဆးျပားအခြံခြာတဲ့ အလုပ္ကိုပဲ လုပ္ၾကတယ္။ တညကို ရႈပီး ၂၀၀၀၊ ၃၀၀၀…
အမွတ္ (၂) ပညာေရးဦးစီးဌာန လက္ေအာက္ ၂၀၁၂- ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ ခ်င္းျပည္နယ္ မွ ၁၆. ၅၂ ရာခုိင္ႏႈန္း ( (၁၂၃၂ ဦး ) ၁၀ တန္းေအာင္ျမင္ေသာ္လည္း တျပည္လုံး တြင္ ေအာင္ခ်က္ အနိမ့္ဆုံးျဖစ္ေနသည္ဟု သိရ သည္။ ဇြန္လ (၈) ရက္ေန ့တြင္ ေၾကညာခဲ့ေသာ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္ ၀င္ေအာင္စာရင္းတြင္ မြန္ျပည္ နယ္သည္ ေအာင္ခ်က္ ၄၇.၃၈ ရာခိုင္ႏွဳန္းျဖင့္ ပထမ ေနရာရရွိျပီး ကခ်င္ျပည္ နယ္ ၄၃.၇၉ ရာခိုင္ႏွဳန္း ျဖင့္ ဒုတိယေနရာ ရရွိကာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဆင္းရဲဆုံးျပည္္ နယ္ျဖစ္သည့္ ခ်င္းျပည္နယ္သည္ ေအာင္ခ်က္ ၁၆.၅၂ ရာခိုင္ႏွဳန္းျဖင့္ အနိမ့္ဆုံးျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
Zosuan Tuailai Khawmpi ဟုေခၚေသာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဇိုမီး(ခ်င္း) လူငယ္မ်ား ညီလာခံကို ခ်င္းျပည္နယ္ တီးတိန္ၿမိဳ႕ ရာျပည့္ ခန္းမတြင္ ယခုလ ၅ ရက္ေန႔မွ စတင္ က်င္းပၾကသည္။ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔မွ ၉ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ ယင္းညီလာခံကို စကၤာပူေရာက္ ဇိုမီး(ခ်င္း)လူမ်ဴိးမ်ား ႏွင့္ တီးတိန္ၿမိဳ႕ဇိုမီးလူငယ္မ်ားအဖြဲ႔က အဓိက ဦးေဆာင္က်င္းပ ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ဒိန္းမတ္အစုိးရမွ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ အစုိးရအထက္တန္းေက်ာင္းတုိင္းတြင္ ကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္ တပ္ဆင္ရန္ တရား၀င္ လက္မွတ္ထုိးလုိက္ၿပီျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၃၁ ရက္ေန႕က ထုိင္းႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဒိန္းမတ္သံအမတ္ ႏွင့္ စီအဲန္အက္ဖ္ ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ (၃) ေဒါက္တာေရႊခါးတုိ႕မွ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွစ္ဖက္လက္မွတ္ထုိး လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုႏွစ္ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္မည္ဟု သိရသည္။ တန္ဖုိးအားျဖင့္ ဒိန္းမတ္ ေငြCr. 5000000 ( USD 800000) ေထာက္ပ့ံမည္ျဖစ္ၿပီး အစုိးရႏွင့္ စီအဲန္အက္ဖ္အၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း စီအဲန္အက္ဖ္၏ လူထုေတြ႕ဆုံပြဲ အတြက္လည္း ပါ၀င္ မည္ျဖစ္သည္ဟု ေဒါက္တာေရႊခါးက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႕ တနဂၤေႏြေန႕က လူငယ္ ၄ ဦးမွ တုတ္ျဖင့္ ဦးေခါင္းတြင္ ရုိက္ႏွက္ထားေသာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ အရြယ္ ဆယ္တန္းေက်ာင္းသား တဦး ယေန႕အထိ သတိမရေသးေၾကာင္း သိရသည္။ ခ်င္းျပည္နယ္ မတူပီၿမိဳ႕နယ္ လုိင္လင္းပီရြာတြင္ မရာဧ၀ံေဂလိအသင္းေတာ္မွ သိကၡေတာ္ရဆရာေတာ္ ဦးေရႊတလုံး၏ တတိယေျမာက္သား ေတခူး ဆုိသူသည္ လူငယ္ ၄ ဦးမွ တုတ္ျဖင့္ ဦးေခါင္း၊ ခါး ၊ ေက်ာရုိး၊ နဖူး တြင္ (၄) ၾကိမ္ ရုိက္ ႏွက္ၾကရာ လူငယ္သည္ ေဆးရုံတြင္ ယေန႕အထိ သတိမရေသးေၾကာင္း ေဒသခံတဦးက ေျပာသည္။
ဇလပ္ထက္နီ – ၁၀၂ မုိင္ ေ၀းသည့္ ခ်င္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း မင္းတပ္နဲ႕ မတူပီၿမိဳ႕အၾကား ကားႏွစ္စီး ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္ ေျပးေနသည္။ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးသည္ အနာဂါတ္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ေရးဆုိင္ရာ လူထု သေဘာထား စစ္တမ္း ေကာက္ယူဖုိ႕အတြက္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ေနာက္ဆုံးပတ္ကတည္းက ခ်င္း ျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း ခရီးစဥ္ ကုိ စ တင္ခဲ့ၾက ရာမွာ က်ေတာ္သတင္း မွတ္တမ္းအတြက္ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ မိမိသည္ ပ့ူးထန္ယဲန္း၊ ေဒါက္တာလ်န္မႈန္း ဆာေခါင္းတုိ႕ ႏွင့္အတူ ေနာက္ကားနဲ႕ ပါလာတယ္၊ ေရွ႕ကားကုိ ပူး ေပါလ္ဆီထာ က ဦးေဆာင္လ်က္ေပါ့၊ မတူပီၿမိဳ႕ကုိ သြားဖုိ႕ မင္းတပ္ကေန နံနက္ ၇ နာရီတိတိမွာ ခရီးစထြက္လာခဲ့ၾကတယ္၊ အဖြဲ႕၀င္ အားလုံး (၈) ဦးေပါ့၊ လမ္း တေလွ်ာက္မွာ စိမ္းစုိေနတဲ့ ေတာအုပ္ေတြေတြ႕ရသလုိ ၀သုန္မုိးဦးေလေၾကာင့္ ရနံ႕သင္းေနတဲ့ ထင္းရူးေတာနဲ႕ အတူ ေတာင္ဇလပ္နဲ႕ခ်ယ္ရီပင္ေတြအစီအရီႏွင့္ ၾကည္ႏူးစရာေကာင္းလွပါတယ္။ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ေပ ၄၀၀၀ အထက္ လွပတဲ့သဘာ၀ေတာေတာင္ေတြအၾကား ေအးစိမ့္စိမ့္ ရာသီဥတုဟာ က်ေနာ္တုိ႕ အဖြဲ႕သားအားလုံးအတြက္ မဆန္း ေတာ့ ေပမဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ ကတည္းက မျမင္မေတြ႕ရေတာ့တဲ့ေဒသဟာ ခုေနတခါ ျပန္ေတြ႕ရေတာ့လည္း အားလုံးရဲ့ စိတ္အစဥ္မွာ တမ်ဳိးစီ ခံစားၾကရတာေပါ့။
အေရးဆုိမယ္လုပ္ေတာ့လည္း ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕၊ ရပ္မိရပ္ဖေတြက တပ္မေတာ္ ႏွင့္ ျပသာနာ မျဖစ္္သင့္ေၾကာင္း တားေနတဲ့ၾကားက ဒီစာကုိ ေရးလုိက္ရတာပါ၊ က်မက ခ်င္းျပည္နယ္၊ မတူပီၿမိဳ႕နယ္၊ လုိင္လင္းပီရြာသူပါ၊ လုိင္လင္းပီမွာ က တပ္စခန္း၊ ရဲစခန္း၊ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ တုိက္နယ္ေဆးရုံ၊ ဆက္သြယ္ေရး ေၾကးနန္း ဆုိျပီး အစုိးရ ဌာနဆုိင္ရာေတြရွိတဲ့ ေနရာပါ၊ မရာေဒသမွာ အၾကီးဆုံးရြာေပါ့၊ ေနာက္ မရာဧ၀ံေဂလိအသင္းေတာ္ ဌာနခ်ဳပ္ထားရွိရာေနရာလည္းျဖစ္တယ္၊ အိႏိၵယ – ျမန္မာနယ္စပ္မွာပါ၊ အဲဒီထဲက တပ္စခန္းမွာ ခလရ ၁၄၀ က တာ၀န္က်ပါတယ္၊ တပ္ရင္းမွဴးက ဗုိလ္မွဴး ရန္ေနာင္စုိးေပါ့၊ အဓိက က်မ ဗုိလ္မွဴး ရန္ေနာင္စုိးကုိ ေျပာေပးေစခ်င္တယ္၊ လုိင္လင္းပီ မွ ၅ မုိင္ခန္႕အကြာ အာရူရြာ အသြား ကားလမ္းေဘးမွာ လုိင္လင္းပီရြာသား ေတြဟာ ဥယာဥ္ျခံ (၄) ျခံေလာက္ လုပ္ၾကပါတယ္၊ ဆိတ္၊ မုံညင္း၊ ေကာ္ပီထုပ္ ႏွင့္ အျခား သီးႏွံေတြ စုိက္ၾကပါတယ္၊ အဲဒါကုိ ျခံပုိင္ရွင္ေတြ မရွိတဲ့ စေန၊ တနဂၤေႏြေန႕ေတြမွာ တပ္ထဲက ရဲေဘာ္ေတြဟာ ျခံထဲကက ဆိတ္ နဲ႕ စုိက္သီးႏွံေတြကုိ ခုိးေလ့ရွိပါတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ယခုႏွစ္ ဧၿပီလ ကတည္းက ပုိဆုိးလာၾကတယ္၊ က်မတုိ႕ လုိင္လင္းပီအပါအ၀င္ မရာေဒသခံေတြဟာ အစာေရစာျပတ္လပ္ေနတာ အနည္းဆုံး (၆) ႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီေနာ္၊ အဲဒီျခံေပါက္တိရိစၦာန္ေတြ၊ အသီးအႏွံေတြကုိ ေရာင္းၿပီး တဖက္တလမ္းက ၀င္ေငြရွာၾကတဲ့ သူေတြပါ၊ အဲဒါကုိမွ…
ႏွဳတ္ခမ္းကဲြ အာေခါင္ကဲြလူနာ ၁၅၀ ခန္ ့ ခဲြစိတ္ ကုသရန္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ အေရွ ့ေျမာက္ဘက္ မဏိပူရ ျပည္နယ္ Imphal ျမိဳ ့တြင္ အေျခစိုက္ သည့္ Shija Hospital and Research Institute (SHIJA) မွ ၁၂ ဦးပါ၀င္သည့္ အဖဲြ ့ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္ကိုင္းတိုင္းသို ့ မေန ့က ထြက္ ခြာခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ Smile Train Inc ႏွင့္ SHIJA တို ့ကပူးတဲြစီစဥ္သည့္ အဖဲြ ့ကို မဏိပူရျပည္နယ္ ဒုတိယ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ G Gaikhangam ႏွင့္ စက္မႈ၀န္ၾကီးဌာန ၀န္ၾကီး K Govindas တို ့က ဦးေဆာင္ ျပီး ထြက္ခဲြခဲ့ၾကေၾကာင္း ယမန္ေန ့ ထုတ္ The Time of India သတင္းစာ တြင္ ေဖၚျပထားသည္။
ေမလ ၂၀-၂၁ ရက္ေန ့ရန္ကုန္ျမိဳ ့၊ ကန္ေတာ္ၾကီး ဟိုတယ္ျဖစ္သည့္ Place Hotel တြင္ က်င္းပျပဳ လုပ္သည့္ ဒုတိယ အၾကိမ္ မီဒီယာညီလာခံတြင္ တိုင္းရင္းသားမီဒီယာမ်ား တက္ေရာက္မႈ နည္း ပါးျပီး တိုင္းရင္းသား မီဒီယာကိစၥ ေဆြးေႏြးမႈလည္း မရွိေၾကာင္း သိရသည္။ “ဒီညီလာခံမွာ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာကိစၥေဆြးေႏြးဖို ့ တခုတေလမွ မပါပါဘူး၊ အဲဒါေၾကာင့္ တိုင္း ရင္းသား မီဒီယာကိစၥကိုလည္း မေဆြးေႏြးျဖစ္ဘူး” ဟု ခိုႏူမ္းထုန္သတင္းဌာနမွ အယ္ဒီတာျဖစ္သူ ကိုဆန္းသဲ ကေျပာသည္။