ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း မိခင္ေသဆံုးမႈသည္ (၁၆) ဦးအထိရွိေနၿပီး အမ်ားစုမွာ မီးဖြားခ်ိန္ၾကာမႈႏွင့္ ေသြးသြန္မႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ခ်င္းျပည္နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၏ မွတ္တမ္းအရသိရသည္။
မိခင္ေသဆံုးမႈဆိုသည္မွာ ကိုယ္၀န္စရွိသည့္အခ်ိန္မွစ၍ ကေလးေမြးၿပီး (၄၂) ရက္အတြင္း ကိုယ္၀န္ႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္၀န္ႏွင့္မသက္ဆိုင္သည့္ေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ေစ ေသဆံုးမႈမ်ားကို မိခင္ေသဆံုးမႈ ေခၚဆိုၾကၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွ ဒီဇင္ဘာလအထိ ေသဆံုးသည့္ မိခင္အမ်ားစုမွာ ေမြးရက္ၾကာမႈႏွင့္ ေသြးသြန္မႈမ်ားေၾကာင့္ဟု ခ်င္းျပည္နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာရွာရြန္ပါရ္ကေျပာသည္။
“ေသဆံုးရတဲ့အေၾကာင္းရင္းအမ်ားစုကေတာ့ ေမြးရက္ၾကာတာေပါ့ေနာ္၊ ေမြးဖို႔ၾကာတာ ေမြးတဲ့အခ်ိန္က အလြန္ဆံုး (၁၂) နာရီပဲရွိရမွာေလ၊ အဲဒီအတြက္ကို သူတို႔မေမြးႏုိင္ေတာ့ဘူး ဥပမာ -အခ်င္း (ခ်က္ႀကိဳး) ကေရွ႕ေရာက္ေနလို႔ သို႔မဟုတ္ ကေလးအေနထား မမွန္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အေမက အရပ္ပုေနတာမ်ဴိး သို႔မဟုတ္ တင္ပါးဆံုရုိးက်ဥ္းေနတာမ်ဴိး ကေလးနဲ႔ မမွ်တာမ်ဴိး အဲဒါေတြေၾကာင့္၊ ၿပီးေတာ့ ေမြးၿပီးေသြးသြန္တာေပါ့၊ အဲဒီႏွစ္ခုက အမ်ားဆံုးပဲ’’ ဟု ေဒါက္တာရွာရြန္ပါရ္ ကေျပာသည္။
ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ကေလးအရွင္ေမြးစာရင္းမွာ (၁၂၉၉၈) ဦးျဖစ္ၿပီး မိခင္ေသဆံုးမႈစာရင္းမွာ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္တြင္ (၇) ဦး၊ ဟားခါးၿမိဳ႕နယ္တြင္ (၃) ဦး၊ တီးတိန္ၿမိဳ႕တြင္ (၄) ဦး၊ ထန္တလန္နဲ႔ တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္ တြင္ (၁) ဦးစီျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔အနက္ မီးဖြားခ်ိန္ၾကာျမင့္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ (၅)၊ မီးဖြားၿပီးေသြးသြန္၍ ေသဆံုးသူ (၄) ဦးႏွင့္ ကိုယ္၀န္ပ်က္က်၍ ေသဆံုးသူတစ္ဦးရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ယခုကဲ့သို႔ ေသဆံုးမႈမ်ဴိးသည္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္၍ရေသာ္လည္း ေက်းလက္ေနမိခင္အမ်ားစုသည္ ကိုယ္၀န္ကို ေဆးရံုး တြင္ေသခ်ာအပ္ႏွံျခင္းမရွိၾကသည့္အျပင္ ေမြးသည့္အခ်ိန္တြင္လည္း ကြ်မ္းက်င္သည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းႏွင့္ မေမြးဘဲ လက္သည္ႏွင့္ေမြးေလ့ရွိသည့္အတြက္ ထိုကဲ့သို႔ေသဆံုးမႈျဖစ္ရသည္ဟု ေဒါက္တာကဆက္ေျပာသည္။
“ ဒီေမြးရက္ၾကာဟာက ကာကြယ္လို႔ရတယ္ ဥပမာ သူက ကိုယ္၀န္ (၉) လထိကို မွန္မွန္အပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကေလးအေနထား မမွန္တာတို႔၊ တျခားေသာျပသနာရွိတယ္ဆိုရင္ ေစာေစာစီးစီးေဆးရံုးမွာေမြးၿပီးေတာ့မွ ကယ္ႏုိင္မယ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က ကိုယ္၀န္လည္းမအပ္၊ ၿပီးတဲ့ခါက်ေတာ့ ေမြးရင္လည္း က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းနဲ႔မေမြးဘူး၊ လက္သည္နဲ႔ ေမြးတယ္ ေပါ့ေလ၊ ဆိုတဲ့ခါက်ေတာ့ ေမြးဖို႔အရမ္းၾကာတဲ့အခါမွာ ကေလးေရာ၊ အေမေရာ မခံႏိုင္ေတာ့ပဲ ဆံုးသြားတာေပါ့ေနာ္’’ ဟု ေဒါက္တာကေျပာသည္။
ထို႔ကဲ့သို႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာလည္း ခ်င္းျပည္နယ္ လူဦးေရ၏ (၇၅) ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ေက်းလက္ေဒသတြင္ ေနထုိင္ၾကၿပီး ေက်းလက္ေဒသတြင္ သားဖြားခန္းမရွိျခင္း၊ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမလံုေလာက္ျခင္း၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲျခင္းႏွင့္ အသိပညာပိုင္းအားနည္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေဒါက္တာက ဆက္ေျပာသည္။
“ေက်းလက္ေဒသမွာက ေမြးခန္းမရွိဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ေစာေစာစီးစီးလႊဲရင္ သြားလို႔ရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေစာေစာစီးစီး လည္းမသြားခ်င္ဘူး၊ ဘာလို႔မသြားခ်င္လည္းဆုိေတာ့့ ဒါကေၾကာက္ရေကာင္းမွန္းမသိဘူး၊ အသိပညာနည္းပါးတာ လည္းပါတယ္၊ ခရီးသြားလာရခက္ခဲတာလည္းပါတယ္’’ ဟု ေဒါက္တာ ရွာရြန္ပါရ္ကေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္သန္းေခါင္းစာရင္းအရ ျမန္မာႏုိင္ငံတိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ (၁၄) ခုအနက္ ခ်င္းျပည္နယ္သည္ မိခင္ေသဆံုး မႈ အျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ မိခင္ေသဆံုးမႈ (၂၂) ဦး၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ မိခင္ေသဆံုးမႈ (၁၈) ဦး ရွိခဲ့သည္။
ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ မိခင္ေသဆံုးမႈေလွ်ာ့က်လာေစေရးအတြက္ က်န္းမာေရးဌာနတစ္ခုတည္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္၍မရေၾကာင္း အစိုးရ၊ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု ခ်င္းျပည္နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာရွာရြန္ပါရ္ကေျပာသည္။
“မိခင္ေသဆံုးမႈေလွ်ာ့ဖို႔က က်န္းမာေရးဌာနတစ္ခုတည္းနဲ႔လုပ္လို႔မရဘူး၊ အစိုးရအဖြဲ႔ကလည္း ပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္၊ ျပည္သူလူထုကလည္း ပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္၊ ေကာင္းတာကေတာ့ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းနဲ႔ေမြးကိုေမြးရမယ္၊ အဲဒါကို က်မတို႔ျပည္သူလူထုဆီမွာလည္း အသိရွိရမယ္၊ အစိုးရအေနနဲ႔လုပ္ေပးရမွာက သားဖြားခန္းေတြ လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္၊ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြ အခ်ိန္ျပည့္ရွိဖို႔လိုတယ္၊ အခုတို႔က က်န္းမာ၀န္ထမ္း လစ္လပ္ကလည္းမ်ားတယ္ေလ၊ သားဖြားခန္းမွာေမြးဖို႔ဆိုရင္ အေဆာက္အဦးေတြရွိဖို႔လိုတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ကြ်မ္းက်င္သူနဲ႔ေမြးဖို႔ဆိုရင္ ကြ်မ္းက်င္သူေတြမ်ားလာဖို႔လိုတယ္၊ ၀န္ထမ္းေတြ ေမြးထုတ္ဖို႔လိုပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာကေျပာသည္။
က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ အမ်ဴိးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းဆိုင္ရာ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနတို႔ပူးေပါင္း၍ ျပဳလုပ္ေသာ ခ်င္းျပည္နယ္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ (၂၀၁၈) အသိေပးထုတ္ျပန္ျခင္းဆိုရာ အခမ္းအနားကိုလည္း လာမည့္ မတ္လ (၁၁) ရက္ေန႔တြင္ ဟားခါးၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္မည္ဟု သိရသည္။
