ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်သည့် ချင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု အားလုံးကို ပြည်သူပိုင် သိမ်းဆည်းခွင့် ပြဌာန်း
(006SV)
အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် အတုအယောင်ရွေး ကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တားဆီးရေးအတွက် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ချင်းပြည်ကောင်စီက အတည်ပြုပြဌာန်းလိုက်ကြောင်း ယနေ့မှာ ကြေညာသည်။
ချင်းပြည်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၂၃) မှ ပေးအပ်သော လုပ်ပိုင်ခွင့်အရ ချင်းပြည်ကောင်စီသည် “အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင်၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ ဆန့်ကျင်တားဆီးရေးနှင့် ပြည်သူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း”ကို နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် ပြဌာန်းအတည်ပြုလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်တပ်သည် ၂၀၂၀ က ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ဖျက်ပြီး အကြမ်းဖက် အာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ရာဇဝတ်မှုတို့ကို ကျူးလွန်လျက်ရှိရာမှ လက်ရှိတွင် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် စီစဉ်နေ သောကြောင့် ချင်းလူထု၏ ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေး နှင့် ပြည်သူ့အခြေခံအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပေးရန် အထူးလိုအပ်လာ၍ ပြဌာန်းသည်ဟု သိရသည်။
အဆိုပါလုပ်ထုံလုပ်နည်းကို ပြဌာန်းရသည် ရည်ရွယ်ချက် ၄ ချက်တွင် စစ်တပ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်သော မည်သူ့ကို မဆို အရေးယူနိုင်ရေးနှင့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တားဆီးရေးအပြင် ယင်း၏ ရလဒ်နှင့် ယင်းရွေးကောက်ပွဲမှ ထွက်လာသော မည်သည့်အစိုးရယန္တရားကိုမဆို တရားဝင်မှု မရှိစေရေးအချက်တို့ ပါဝင်သည်ဟု သိရသည်။
ပြဌာန်းချက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ချင်းနိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်၍ နိုင်ငံရေးပါတီ မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ ချင်းပြည်အတွင်း ပါတီရုံးဖွင့်လှစ်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ကြောင်း၊ ပါတီတစ်ခုမှာဖြစ်စေ သို့မဟုတ် တသီးပုဂ္ဂလဖြစ်စေ ရွေးကောက်ပွဲဝင် ဝင်ရောက်ယှဉ် ပြိုင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။
တားမြစ်ချက် ၈ ချက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း၊ စာတမ်းဖြန့်ဝေးခြင်း၊ လူမှုကွန်ယက်စာမျက် နှာမှတစ်ဆင့် ချင်းလူထုကို မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး စစ်ဘေးရှောင်ချင်းပြည်သူများ ဆန္ဒမဲပေးခြင်း မပြုလုပ်ရန်ကိုလည်း ပြဌာန်းထားသည်။
စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ပါက ယင်းကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု အားလုံးကို ပြည်သူပိုင်အဖြစ် သိမ်းဆည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြဌာန်းထားသည်။
အဆိုပါလုပ်ထုံးလုပ်နည်းပြဌာန်းချက်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်သူများကို ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်မှ ၅ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်ကြောင်း၊ ငွေဒဏ် ကျပ် ကျပ် ၅ သိန်းမှ သိန်း ၂၀ အထိ ချမှတ်နိုင်ကြောင်း၊ ထောင်ဒဏ် နှင့် ငွေဒဏ် ပြစ်ဒဏ်နှစ်ရပ်စလုံးကိုလည်း ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဌာန်းထားးသည်။
ယင်းပြဌာန်းချက်ကို စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲ ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ၊ ချင်းပြည်အစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို သက်ဆိုင်ရာ ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တရားရေးဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခွင့် တာဝန်လည်း အပ်နှင်းထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ချင်းပြည်အစိုးရကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ CNA နှင့် CDF တပ်ဖွဲ့များကိုလည်း စစ်ကော်မရှင်ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တားဆီးနိုင်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက် ချင်းပြည်နယ်မှာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၂၈ နေရာအတွက် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၊ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ၊ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ၊ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီနှင့် ခူမီးအမျိုးသားပါတီက ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၈၀ ကျော် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ချင်းနိုင်ငံရေးသမားတချို့သည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာများနှင့် ချင်းတိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာများအတွက် ချင်းပြည်နယ်ပြင်ပ တခြားတိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုလည်း ရှိသည်။
