စစ်သုံ့ပန်း ၁ ဦးနှင့် လက်နက်ငယ် ၃၀ ကျော် သိမ်းဆည်းရမိဟုဆို (006SV) ချင်းပြည်မြောက်ပိုင်း ဖလမ်းမြို့ကို ဦးတည်စစ်ကြောင်းထိုးလာသော စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် ချင်းပူးပေါင်းတပ်တို့ ယမန်နေ့က တိုက်ပွဲအပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားရာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ထိခိုက်ကျဆုံးမှု များပြားပြီး လက်နက် ၃၀ ကျော် သိမ်းဆည်းရမိသည်ဟု ချင်းပြည်အစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သိရသည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်က မနက် ၉ နာရီမှ ညနေ ၅ နာရီအထိ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ Sumhrang ကျေးရွာအနီးတွင် တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ကော်မရှင်မှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိမှုနှင့် ကျဆုံးမှု အများအပြားတွင် စစ်အရာရှိများ ပါဝင်နေသည်ဟု ချင်းပြည်အစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ Salai Nai John Kim က ပြောသည်။ “မနေ့က Sumhrang ရွာအနီးမှာ အဓိက တိုက်ပွဲ ဖြစ်နေတာဖြစ်တယ်။ စကစ သေဆုံးမှုက တော်တော် များတယ်။ အတိအကျတော့ ကျနော်တို့ ခန့်မှန်းလို့ မရပေမယ့် တချို့ ဒဏ်ရာရတဲ့ အရာရှိတွေဆိုရင် သူတို့ ပြန်ဆွဲခေါ်ရတာတွေ ရှိတယ်။ တချို့ကို အလောင်းတွေ ရရှိတာလည်း ရှိပါတယ်။ တော်တော်လေ သေဆုံးတာတွေ၊ ဒဏ်ရာရတာတွေ များတယ်။ သူတို့ ပြန်ဆုတ်သွားတယ်။ လက်နက်ခဲယမ်းက ၃၀ ကျော်လောက်ရရှိတယ်” ဟု Salai Nai John Kim က ပြောသည်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်မ ၇၇ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁…
Author: Editor
(006SV) ချင်းပြည်ကောင်စီ ဒုတိယသက်တမ်းတွင် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးတို့ ပိုမိုကျစ်လစ်ခိုင်မာရေးအပြင် ချင်းပြည် အစိုးရတပ်ဖွဲ့၏ တပ်အင်အား တည်ဆောက်ရေးတို့ကို ပိုမိုဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု အသစ်ပြန်လည်း ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ချင်းပြည်ကောင်စီက ကြေညာသည်။ ပထအကြိမ် ချင်းပြည်ကောင်စီ သက်တမ်း ၂ နှစ်ပြည့်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ချင်းပြည်ကောင်စီ ညီလာခံကို ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်မှ ၆ ရက်အထိ ကျင်းပပြီး ချင်းပြည်ကောင်စီ ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် အကြီးအကဲများ၊ ကောင်စီဦးဆောင် အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ကောင်စီ ဝင်များကို ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်သည်။ ဒုတိယသက်တမ်းအတွင်း ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး ကဏ္ဍများ ပိုမိုကျစ်လစ်ခိုင်မာရေးနှင့် ချင်းပြည်အစိုးရတပ်ဖွဲ့ အာကောင်းခိုင်မာရေးအတွက် တပ်အင်အား တည်ဆောက်ရေးတို့ကို ဆထက်ထမ်းပိုး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ချင်းလဲန်း ကောင်စီထံမှ သိရသည်။ စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပမည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို ချင်းပြည်ကောင်စီ၏ ရွေးကောက်ပွဲ ဆန့်ကျင်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံး လုပ်နည်းနှင့်အညီ ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်သွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်အသိပေးသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအစိုးရမှ စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို အကြောင်းပြုပြီး မြန်မာပြည်သူများအတွက် Temporary Protected Status ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသည့်အပေါ် အထူး စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်ရပြီး အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည် စဉ်းစားသုံးသပ် ပေးပါရန် ချင်းလဲန်းကောင်စီက တောင်းဆိုထားသည်။ ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးနှင့် ချင်းတမျိုးသားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို ရှေ့ရှုလျက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံရေး စိတ်ဆန္ဒ အပြည့်အဝရှိပါကြောင်း ချင်းလဲန်းကောင်စီထံမှ သိရသည်။…
Mizoram University တွင် Burmese Diploma Course ဖွင့်လှစ်မည် (004SS) မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောင်းသား/သူများအတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် (Mizoram University) တွင် ပညာသင်ကြားခွင့်ရရှိရန် ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် ( ICA) နှင့် မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်တို့အကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) စာချုပ် သက်တမ်းတိုး လက်မှတ်ရေးထိုးလိုက်ကြောင်း မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်က ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ၂ နှစ်သက်တမ်းချုပ်ဆိုခဲ့သော MoU ကို သက်တမ်းတိုးသည့်အနေဖြင့် ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ၅ နှစ်သက် တမ်းအတွက် ချုပ်ဆိုလိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ MoU သက်တမ်းတိုးစာချုပ်ကို မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် ဒုတိယပါမောက္ခ Prof. Dibakar Chandra Deka နှင့် ICA မှ လက် ထောက်အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ Pi Mai Lucy Mawi တို့မှ ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး အဆိုပါလက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း အခမ်းအနား တွင် မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်မှ Burmese Language Course ညှိနှိုင်းရေးမှူး Dr.Lalzarliana နဲ့ ICA ဘက်က လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး Salai Za Lian Pum တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ MoU စာချုပ်တွင် Mizoram University တွင် မြန်မာစကားပြော ဒီပလိုမာသင်တန်း (Burmese Diploma…
(006SV) ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့ကို ယနေ့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြုလုပ်သွားသည်ဟု ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ လူသားစာနာဘေးစီမံဌာနမှ သိရသည် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက် နေ့လည် ၁၂ နာရီခန့်မှစတင်၍ ၁၅ မီနစ်အတွင်း ကန်ပက်လက်မြို့အထက်ဘက်ရှိ ဟိုတယ်ဇုန် ဘက်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၈ ကြိမ်ခန့် ပြုလုပ်သည်ဟု သိရသည်။ “မြို့အထက်ဘက်က ဟိုတယ်ဇုံးဘက်ကျဲတယ်လို့ တော့ သိရပါတယ်ခင်ဗျ၊၊ အဲ့ဘက်မှာ အရပ်သားပြည်သူတွေ မနေကြဘူးဆိုတော့ အရပ်သားနေအိမ်နဲ့ အရပ်သားထိခိုက်မှုတော့ မရှိလောက်ဘူး” ဟု မြို့နယ်လူသားစာနာ ဘေးစီမံဌာနမှ တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ လတ်တလောမှာ ပြည်သူများ ထိခိုက်မှု ရှိ၊ မရှိနှင့် နေအိမ်အဆောက်အဦးများ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု ရှိ၊ မရှိ အခြေအနေ အသေးစိတ်ကို မသိရှိရသေးကြောင်း သိရသည်။ ကန်ပက်လက်မြို့တစ်နေရာကို တံတာဦးလေးတပ်မှ တက်လာသော ဂျက်ဖိုက်တာ ၃ စီးဖြင့် ဗုံး ၂ လုံးတွဲ ၆ ကြိမ်ခန့်အသုံးပြု၍ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်သည်ဟု သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောသည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်ကလည်း ကန်ပက်လက်တွင် စစ်ကော်မရှင်သည် ကင်းထောက်လေယာဉ်ဖြင့် တစ်နေကုန်နီးပါး ကင်းထောက်လှမ်းမှု ပြုလုပ်သည်ဟု ကန်ပက်လက်တော်လှန်ရေးအင်အားစုထံမှ သိရသည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခန့်ကလည်း ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားပြည်သူနှင့် နေအိမ်တို့ကို ထိခိုက်မှု မရှိကြောင်း သိရသည်။
(004SS) စစ်အာဏာရှင်တော်လှန်ရေး ငါးနှစ်နီးပါး ရှိလာချိန်တွင် ချင်းလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကြား လူ့အခွင့်အရေး၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် လွတ်လပ်မှုကို အခြေခံထားသော ချင်း ကျား/မရေးရာ မူဝါဒမူဘောင်ကို ချမှတ်နိုင်ပြီဟု ချင်းကျား မရေးရာမူဝါဒမူဘောင်လမ်းညွှန်ကော်မတီ (CGPFSC) ထံမှ သိရသည်။ ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး နယ်ပယ်များတွင် ချင်း ကျားမရေးရာ မူဝါဒမူဘောင် (Chin Gender Policy Framework – CGPF) နှင့်အတူ ဘက်စုံပါဝင်နိုင်ရေးအတွက် လက်တွေ့ကျသော လမ်းညွှန်ချက် များပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်က ကြေညာသည်။ ကျားမတန်းတူညီမျှရေး တိုးတက်စေရန်နှင့် လူ့အခွင့်အရေး စံနှုန်းအခြေပြု အုပ်ချုပ်မှု စနစ်ကို ခိုင်မာ အားကောင်းစေရန် ရည်ရွယ်၍ ဘက်စုံမှုဝါဒ ရေးဆွဲရာမှာ အဓိက မှတ်တိုင်တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ စိုက်ထူနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ “ကျွန်မတို့ မူဝါဒမူဘောင်ကို ရေးဆွဲမယ် ဆိုကတည်းက ဒီမှာရှိတဲ့ steering committee ဝင်တွေနဲ့ပဲ ရေးဆွဲခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ အစောပိုင်းကာလမှာတုန်းက ကျွန်မတို့ ဒီအတွက်ကို in person ရော online ကနေရော အကြိမ်ကြိမ်အစည်းအဝေးတေ လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ steering committee အနေနဲ့လဲ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသအသီးသီးကို ကွင်းဆင်းပြီးတော့လဲ Gender awareness session တေသွားကြတယ်။ အဲဒကနေ ရလာတဲ့ feedback တွေ အကုန်လုံးအပေါ် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ပေါ့နော်။” ဟု CGPFSC မှ တာဝန်ရှိသူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက…
(006SV) ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ အာရက္ခတပ်တော် ULA/ AA ၏ ထိန်းချုပ်ဒေသအတွင်း စစ်သားစုဆောင်းရန် စာရင်းကောက်မှုများကြောင့် စစ်မှုထမ်းအကျုံးဝင်သူနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင် ရာချီသည် အိန္ဒိယဘက်ကို ထပ်မံ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်လာသည်ဟု သိရသည်။ နိုဝင်ဘာလလယ်ခန့်မှစတင်၍ ပလက်ဝမြို့နယ်အောက်ပိုင်းဒေသရှိ ချင်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်သည့် လောက်တူ၊ စိမ့်ဆင်း၊ တုံးမဝ၊ ရီမဝ၊ လောက်ကဒူး၊ နှမဒါရွာများမှ စတင်ကာ တစ်ရွာဝင် တစ်ရွာထွက်၍ စစ်မှုထမ်း အကြုံးဝင် သူများ စာရင်းကို ကောက်ယူနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု စစ်မှုထမ်းစာရင်းဝင်၍ အိန္ဒိယဘက် တိမ်းရှောင်နေသူတစ်ဦးက ပြောသည်။ “အခုက ပလက်ဝအောက်ပိုင်းမှာ စလုပ်တယ်။ အခုက တုံးမဝ ၊ ရီမဝတို့ဘက်ကို ရောက်နေပြီ။ တရွာဝင် တစ်ရွာထွက်ကို လုပ်နေတာ။ သူတို့က ပလက်ဝအထက်ပိုင်းကိုတော့ မရောက်သေးဘူးလို့ ပြောရမယ်။ ၄ ပုံ ၁ပုံလောက်တော့ ရောက်နေပြီ။ အောက်ပိုင်းမှာ ဒီလို လုပ်နေတယ်ဆိုတာကို တနယ်လုံး ပြန့်ပြီးတော့ တနယ်လုံးက လူတွေက မနေချင်တော့ဘူး။ အဲဒါကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်တဲ့ လူတွေ များနေတယ်” ဟု ယင်းဒေသခံက ပြောသည်။ နိုဝင်ဘာလလယ်မှ ဒီဇင်ဘာလ ပထမပတ်အထိ ပလက်ဝမှ အိန္ဒိယဘက်သို့ ထပ်မံထွက်ပြေးလာသူများသည် တွီဒန်းစစ်ဘေး ရှောင်စခန်းတွင် လူဦးရေ ၂၀၀ ကျော်၊ ကာကီစစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွင် ၆၀ ခန့်၊ လောင်စွေ ကျေးရွာဘက်တွင် ၂၀ ကျော်၊ လုံပုကျေးရွာတွင် ၃၀ ခန့်၊ ဖယ်ခုံကျေးရွာတွင် ၃၀ နီးပါး ရောက်ရှိနေသည်ဟု…
(004SS) ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်သော ချင်းဓမ္မအမှုတော်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဆရာ Pau Muan Lian သည် စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဖမ်းဆီးကာ စစ်မှုထမ်းသင်တန်း တက်ရောက်ရန် ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရကြောင်း မိသားများထံမှ သိရသည်။ မြန်မာပြည် အေဂျီ ဧဝံဂေလိအသင်းတော်များ ရန်ကုန်၊ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ကဒ်ပြား ကိုင်ဆောင်သူ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ဆရာ Pau Muan Lian သည် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့၊ ပန်းဆိုးတန်းမှတ်တိုင်မှ ပြန်လာချိန်မှစ၍ မိသားစုနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ကာ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့ခြင်းဟု သိရသည်။ ထို့နောက် တစ်ပါတ်ကျော်ကြာလာချိန် ယနေ့ (ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်) နံနက် ၅ နာရီအကျော်ခန့်တွင် မိသားစုထံသို့ တယ်လီ ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်လာခဲ့ရာ ၎င်းသည် ရန်ကုန်မြို့၊ ယုဇနနှင့် တောင်ဒဂုံစပ်ကြားရှိ သိမ်ချောင်းလမ်းဆုံမှ စစ်သင်တန်း တက်ဖို့ ခေါ်ဆောင်ခံခဲ့ရကြောင်း မိသားစုကို အသိပေးခဲ့သည်ဟု အမဖြစ်သူ၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရသည်။ “မတတ်နိုင်လို့ လိုက်သွားရတယ်၊ အခုက ရေနီမြို့ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ရောက်နေတယ်၊ စစ်သင်တန်းလေ့ကျင့်တာတွေလည်း စတော့မယ်။ အရမ်းကြီးလည်း စိတ်မပူကြနဲ့နော်၊ သားအဆင်ပြေပါတယ်၊ သားအကုန်လုံးကို သတိရတယ်နော်၊ ဆုတောင်းခြင်းနဲ့ပဲ သတိရကြရအောင်နော်” ဟု ဆရာ Pau Muan Lian က မိသားစုဝင်များအား ပြောကြားခဲ့သည်ကို အမဖြစ်သူက ၎င်း၏ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ လက်ရှိတွင် Pau Muan Lian သည် ရေနီမြို့ တစ်နေရာ…
(006SV) မလေးရှားနိုင်ငံတွင် နိုဝင်ဘာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသား ၇၀၀ နီးပါး ဖမ်းဆီးခံရရာမှာ ၁၄၀ ထက်မနည်းသည် ချင်းလူမျိုးများဖြစ်ကြောင်း Malaysia Myanmar Association – MMA ထံမှ သိရသည်။ “ချင်းတိုင်းရင်သား ၁၄၀ က မလေးရှား တနိုင်ငံလုံးပေါ့နော်၊ ကျနော်တို့ MMA ဆီမှာ အကူအညီတောင်းတဲ့ ဟာတွေ၊ ရတဲ့အချက်အလက်အရ ၁၄၀ ကျော် ပါဝင်တယ်။ တချို့နေရာဒေသမှာတော့ အယောက် ၄၀ လောက်တော့ ပြန်ထွက်လာနိုင်တယ်။ ကျန်တဲ့ ဟာက ဘာမှ အထောက်အထား မရှိတဲ့ အခါကြတော့ သူတို့ကို တရားမဝင် နေထိုင်မှုနဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေနဲ့ တရားရုံး တင်တယ်။ တရားရုံး တင်ပြီးတော့ ထောင်ဒဏ် ကျမယ်၊၊ ထောင်ကျပြီး ကမ့်ရောက်ပြီးမှပဲ မြန်မာပြည် ပြန်လို့ ရမယ်ဆိုတဲ့ဟာ တချက်ရှိတယ်” ဟု MMA မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးအိုက်လွင်က ပြောသည်။ နိုဝင်ဘာလအတွင်း မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဖမ်းဆီးခံရသူ နိုင်ငံခြားသား ၂၈၀၉ ဦး ရှိခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၉၃ ဦး ပါဝင်ကြောင်း၊ ၎င်းတို့ထဲ ချင်းတိုင်းရင်းသား ၁၄၀ ကျော် ပါဝင်ခဲ့ရာမှာ ၄၀ ခန့်သာ အထောက်အထားများ ရှိနေပြီး အများစုမှာ အထောက်အထား မရှိဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ ကင်မရွန်းဟိုက်လန်းတွင် ၂၃၇ ဦး၊ ဂျူဟိုးတွင် ၇၁ ဦး၊ ကလန်တန်တွင် ၆၂ ဦး၊ ဆရန်ဘန်းပြည်နယ်၊ နီလှိုင်းမြို့တွင်…
(006SV) ချင်းပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု တတိယအများဆုံး ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်လာပြီး ယမန်နှစ်ကထက် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာကြောင်း UNODC က ထုတ်ပြန်သည်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဘိန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ၈၃၂ ဟတ်တာဝန်းကျင် ရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟတ်တာ ၁၀၄၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်လာသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂမူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှု ဆိုင်ရာအဖွဲ့ရုံး (UNODC) ၏ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်က ထုတ်ပြန်သည့် ၂၀၂၅ မြန်မာ့ဘိန်းစစ်တမ်းအစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ၏ ၈၈ ရာခိုင်နှုန်အထိ ရှိနေရာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု အများဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ဟတ်တာပေါင်း ၃၉,၇၀၀ ထက်မနည်း စိုက်ပျိုးခဲ့ရာမှ ယခုနှစ်တွင် ၄၆,၇၀၀ ဟတ်တာအထိ စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာသည်ဟု သိရသည်။ ကချင်ပြည်နယ်သည် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ၄၁၄၀ ဟတ်တာစိုက်ပျိုးခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၄၂၅၀ ဟတ်တာ ရှိခဲ့ပြီး ယမန်နှစ်ကထက် ၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တင်လာသည်ဟု သိရသည်။ စတုတ္ထအများဆုံး ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ရှိနေသည့် ကရင်နီပြည်နယ်တွင် ယမန်နှစ်ကထက် ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်က စိုက်ပျိုးမှု မရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟတ်တာ ၅၅၀ ကျော်အထိ စိုက်ပျိုးလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်ဟု UNODC…
(004SS) စစ်ကော်မရှင်က လာမည့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ကစ၍ အပိုင်းလိုက်ကျင်းပရန် စီစဉ်နေသည့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုတင်မဲပေးခြင်းလုပ်ငန်းကို ဟားခါးမြို့ပေါ် တွင် စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီး ဝန်ထမ်းများ၊ ဝန်ထမ်းမိသားစုဝင်များအပြင် စစ်ဘေးရှောင်အချို့အား ကြိုတင်မဲပေးခိုင်နေကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ ကြိုတင်မဲပေးမှုများကို ဟားခါးမြို့ရှိ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး (လဝက) ရုံးနှင့် စျေးသစ် ရပ်ကွက်ရှိ မိခင်နှင့် ကလေးကျန်းမာရေးဌာန (MCH) တို့တွင် ပြုလုပ်နေကြောင်း သိရသည်။ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦး၏ ပြောဆိုချက်အရ လဝကရုံးတွင် ကြိုတင်မဲပေးခြင်းကို တစ်ပါတ်ခန့် ကြာမြင့်ပြီဖြစ်ပြီး MCH ရုံးတွင်မူ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့က စတင်၍ ကြိုတင်မဲ ပေးခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ “စပေးတဲ့ရက် အတိအကျတော့ မသိပေမဲ့ ကျွန်တော်သိရသလောက်တော့ သူတို့ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ဝန်ထမ်းမိသားစုတွေ နောက် စစ်ဘေးရှောင်တစ်ချို့တွေကတော့ ကြိုတင်မဲ ပေးတယ်လို့ သိရတယ်။ သိရသလောက်ကတော့ ဟားခါးမြို့မှာ လဝကရုံးနဲ့ MCH မှာ ပေးတယ် လို့သိရတယ်။ လဝကမှာ ကြိုတင်မဲပေးတာကတော့ တစ်ပါတ်လောက်ရှိပြီ။ MCH မှာကျတော့ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့ကစပြီး ပေးတာပါ” ဟု ၎င်းကပြောသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမယ့် စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၁ မှာ ဟားခါး နှင့် တီးတိန်မြို့တို့ပါဝင်ပြီး လာမည့်ဇန်နဝါရီလထဲကျင်းပမယ့် အပိုင်း ၂ မှတော့ ဖလမ်း၊ တွန်းဇံနှင့် ထန်တလန်မြို့တို့ပါဝင်သည်။ ချင်းပြည်တောင်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သော ပလက်ဝ၊ မတူပီ၊ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တို့တွင်…