Zomi Reunification Organization (ZRO) ဒုတိယအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ဇိုမီးပြန်လည်စည်းလုံးညီညွတ်ရေးအစည်းအရုံး Zomi Reunification Organization (ZRO) ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အကြောင်းအကျဉ်းချုံ့ဖော်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ZORO နှင့် ZRO မှာ မတူညီကြပေ။ နောက်ခံလှုပ်ရှားမှု သမိုင်းများအားနားလည်မှသာ လက်ရှိအခြေအနေများအားပိုမို နားလည်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မဏိပူရပြည်နယ်တွင် ကသည်း (Meitei) တို့မှာ ပထမလူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ကာ၊ ဒုတိယအနေဖြင့် ချင်းအနွယ်ဝင်များဖြစ်သည်။ တတိယတွင် နာဂအနွယ်ဝင်များဖြစ်လေသည်။ ချင်းအနွယ်ဝင်များတွင် အုပ်စု လေးစုခွဲနိုင်သည် (၁) ထာဒိုဘာသာ စကား ပြောအုပ်စုများ၊ (၂) လူရှိုင်းဘာသာစကားနှင့်နီးစပ်သောအုပ်စုများ (၃) ဇိုမီး (တီးတိန်) ဘာသာစကားပြောအုပ်စုများ (၄) ရှေးကူကီး (Old Kuki) ခေါ်အုပ်စု တို့ဖြစ်လေသည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ထာဒို-ကူကီးစော်ဘွားတစ်ဦးဖြစ်သူ Pu Za Vum မှ မဏိပူရနယ်အတွင်းရှိ ချင်းမျိုး နွယ်စုအားလုံးအား ဖိတ်ခေါ်ကာ မျိုးနွယ်စုစည်းလုံးရေးနှင့် အနာဂတ်အရေးအားဆွေးနွေးခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအချိန်က ကူကီးဆိုသည့် စကားလုံးမှာ ချင်းမျိုးနွယ်များအား လုံးအား ခေါ်ဆိုသည့် မဏိပူရတွင် တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုသည့်စကားလုံးဖြစ်လေသည်။ မျိုးနွယ်စုပေါင်း (၂၁) မျိုးရှိလေသည်။ သို့သော် ထိုအစည်းအဝေးသည် ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာအဆုံးသတ်သွားလေသည်။ အချို့သော သမိုင်းဆရာများ၏ မှတ်တမ်းအရ ထာဒို-ကူကီးစော်ဘွားမှ ဘုံဘာသာစကားအဖြစ် ထာဒိုဘာသာစကားအားအသုံးပြုရန် အဆိုပြုသောကြောင့်ဟု ဆိုလေသည်။ (က) #ခူလ်မီးအစည်းအရုံး(၁၉၄၈) Khulmi Union (1948) ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် Kuki National Assembly (1946) အားဖွဲ့စည်းပါသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ချင်းတိုင်းရင်းသားများအား လုံးအား…
Author: Editor
ရေး – Ro Sang Zo Reunification Organization (ZORO) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ချင်းလူမျိုးဟုအသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းလူမျိုးများအား အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် မီဇိုး (Mizo) ဟုလည်းကောင်း၊ ကူကီး (Kuki) ဟုလည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ချင်း (Chin) ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်။ နိုင်ငံကွဲပြားခြင်း၊ ရှေးမှတ်တမ်း များကွဲပြားခြင်း၊ ပြည်နယ်များကွဲပြားခြင်းကြောင်း သီးခြားလူမျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြလေသည်။ သို့သော် ထိုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးအကြားတွင် မျိုးနွယ်စုပြန်လည်စည်းလုံးရေး ပြန်လည်ကြိုးစားခြင်းအား ၁၉၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်ခန့်လောက်မှ စတင်လှုပ်ရှားလာရာ ထိုလှုပ်ရှားမူအား ဗဟုသုတအဖြစ်ဖော်ပြပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ဇိုပြန်လည်စည်းလုံးရေးအစည်းအရုံးမူလအစ (Original of Zo Reunification Organization) ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် မီဇိုရမ်းပြည်နယ်မှ Brig T. Sailo ဦးဆောင်သော People’s Conference (PC) နှင့် မဏိပူရ ပြည်နယ်မှ T. Gougin ခေါင်းဆောင်သော Zomi National Congress(ZNC) တို့ပါတီကြီး နှစ်ရပ်တို့၏ တွေ့ဆုံ အစည်းအဝေးအား မဏိပူရပြည်နယ်၊ လမ်ကား (Lamka) မြို့၌တွေ့ဆုံကြကာ နိုင်ငံတကာရှိ ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အမျိုးသားပြန်လည်စည်းလုံးမှု တည်ဆောက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြလေသည်။ ထို့နောက် နောက်ဆက်တွဲအားဖြင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေလ ၁၈-၁၉ ရက်နေ့၊ မီဇိုရမ်းပြည်နယ်၊ ချန်ဖိုင်းမြို့(Champhai) ချင်းပြည်နယ်အနီးတွင် ပထမဆုံး ကမ္ဘာဇိုမီးကွန်ဗင်ရှင်း (First World Zomi Convention) အားပြုလုပ်ကျင်းပခဲ့ကြပါသည်။ မှတ်တမ်းများအရ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလား…
ချင်းပြည်နယ် မတူပီမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် CDF-Matupi တပ်ဖွဲ့တို့ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ညနေပိုင်းက တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ၁၀ ဦးသေဆုံးကာ အများအပြားဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု CDF-Matupi က မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်သည်။ မတူပီ-ပလက်ဝလမ်းမပေါ်ရှိ ထယ်ဘွေးစခန်းမှ ထွက်လာသောစစ်ကောင်စီတပ်များကို ဝလံပီးနှင့် ကလားကြား (ကလောင်စိုင်း) တွင် CDF-Matupi တပ်ဖွဲ့က မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ပြီး အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ကြရာ စစ်ကောင်စီဘက်က ၁၀ ဦးသေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု CDF-Matupi က ထုတ်ပြန်သည်။ CDF-Matupi ဘက်ကတော့ အထိအခိုက်မရှိဆုတ်ခွါနိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုပါသည်။
အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ဖလမ်းမြို့နယ် ရိခေါဒါရ်မြို့တွင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ကြား အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောသည်။ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ရိခေါဒါရ်မြို့ တောင်ကုန်တွင်အခြေစိုက်သော စစ်ကောင်စီစခန်းကို CDF-Hualngoram တပ်ဖွဲ့က ၄၀ မမ အပါဝင် လက်နက်ငယ်များဖြင့် လှမ်းပစ်ခဲ့ရာမှ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှု နာရီဝက်ကျော်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ “ဗုံး သုံးကြိမ် ပေါက်ကွဲသံကြားတယ်။ ပြီးတော့ သေနတ်ပစ်သံတွေကြားရတယ်။ ပြည်သူလူထုတွေ အကုန်လုံးက တစ်ဖက် အိန္ဒိယဘက်ကို ထွက်ပြေးကြတယ်။ အခုတော့ ပစ်သံတော့ ငြိမ်ပြီ။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူမှ ရိဖက်ကို ပြန်မသွားရဲကြသေးဘူး။” ဟု ဒေသခံပြည်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။ ယမန်နေ့ကလည်း ရိခေါဒါရ် မြို့အနီးတဝိုက်တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ပြည်သူများ အထိအခိုက်မရှိဘူးလို့လည်း သိရသည်။
မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အိုင်ဇောလ်မြို့အခြေစိုက် Zo Reunification Organization (ZORO) အဖွဲ့က မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်များထံသွားရောက်ပြီး ရိက္ခာနှင့် အဝတ်ထည်များ ကူညီထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ZORO အဖွဲ့ ဒုဥက္ကဌ Pu R. Lalchhuana ဦးဆောင်သော ZORO Refugee Committee Team သည် အိုင်ဇောလ်ခရိုင်အတွင်းရှိ Sihhmui နှင့် မာမစ်ခရိုင်းအတွင်းရှိ Nghalchawm စစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွင် နေထိုင်ကြသော မြန်မာနိုင်ငံက စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများထံ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့က သွားရောက်ကာ အထောက်အပံ့များ ပေးအပ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်များသည် စားနပ်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်လုနီးပါးဖြစ်နေပြီဟု ကြားသိရသည့်အတွက် ZORO အဖွဲ့က ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင် စေတနာရှင်ပုဂ္ဂိုလ်များထံ အရေးပေါ်အလှူငွေများကောက်ခံကာ ဆန်အိတ် ၂၀၊ ပဲ ၂ အိတ်၊ အသားတု ၃ အိတ်၊ ဆီနှင့် အဝတ်အထည်များ ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ “အဲဒီဒေသက စစ်ဘေးရှောင်တွေ ရိက္ခာပြတ်လုနီးပါးဖြစ်နေပြီဆိုတာ ကျနော်တို့ ကြားသိရတဲ့နောက်မှာ အရေးပေါ်အနေနဲ့ ကျနော်တို့အဖွဲ့ဝင်အချင်းချင်းထံ အလှူငွေတွေကောက်ပြီး ခုလိုသွားရောက်ကူညီခဲ့ကြတာဖြစ်တယ်’’ ဟု ZORO အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးကပြောသည်။ ZORO အဖွဲ့အစည်းသည် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေရှ့် စသည့် ၃ နိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇိုး (ချင်း) မျိုးနွယ်စုများ အုပ်ချုပ်မှုတစ်ခုအောက်တွင် တစည်းတလုံးတည်း ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနေထိုင်နိုင်ရန်အတွက် လှုပ်ရှားနေသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ သြဇာရှိသော အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံက စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူ ၃ သောင်းကျော်ရှိသည်ဟု မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရက…
ချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း ဖော်ဆောင်လျှက်ရှိကြသော ပြည်သူ့ကျောင်းများအတွက် ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမ လိုအပ်ချက်များရှိနေသည့်အတွက် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် CNO ပညာရေးဌာနက စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ ခေါ်ယူလျက်ရှိသည်။ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ စိုးမိုးနယ်မြေများတွင် ပြည်သူ့ကျောင်းများကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလကစတင်၍ တစ်နှစ်ကျော်ကြာဖွင့်လှစ်လာခဲ့ပြီဖြစ်ကာ ယခုအခါကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမလိုအပ်ချက်များရှိနေသည့်အတွက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို ဖိတ်ခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု CNO ပညာရေးဌာနက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောသည်။ “အဓိကတော့ အရင်ကတည်းက ရွာခံ ဆရာ/ဆရာမတွေ မရှိတာရယ် နောက်ပြီးတော့ ရွာမှာရှိတဲ့ လူငယ် ပညာတတ်တဲ့သူ ၁၀ တန်းအောင်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဘွဲ့ရတဲ့သူတွေပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့တွေနိုင်ငံခြားကို ထွက်ပြီးတော့ အလုပ်လုပ်ကြတဲ့သူတွေပိုများ လာတယ်တဲ့အခါကြတော့၊ အဲ့မှာ စာသင်ပေးမယ့် ဆရာ/ဆရာမတွေ မရှိဖြစ်သွားတာပါ” ဟု ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ပညာရေးဌာန တာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၁၃၀ ခန့်တွင် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြည်သူ့ကျောင်းများကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ကြပြီး သူငယ်တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်း (Grade-11) အထိကို မြန်မာစာ၊ အင်္ဂလိပ်စာ၊ သင်္ချာ၊ သိပ္ပံ၊ ပထဝီဝင်၊ ဘောဂဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒနှင့် ချင်းတိုင်းရင်းသာစာပေ စသည့်ဘာသာရပ်များဖြင့် သင်ကြာပေးခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါဖွင့်လှစ်ထားသော ကျောင်း ၁၃၀ ခန့်တွင် ကျောင်းသူ/ကျောင်းသား ၈၅၀၀ ကျော်ရှိပြီး ကျောင်းဆရာ/မ ဦးရေ ၅၄၀ ကျော်နေသော်လည်း ကျောင်းသူ/ကျောင်းသားပမဏာနှင့် ယှဉ်ကြည့်ပါက ကွာဟချက်များရှိနေပြီး အနည်းဆုံး ကျောင်းဆရာ/ဆရာမ အယောက် ၅၀ ခန့်လိုအပ်နေကြောင်း CNO ပညာရေးဌာနက…
ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီက တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းဖြင့် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ညက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ထံမှ သိရသည်။ မင်းတပ်မြို့မှ ၁၅ မိုင်ခန့်ကွာဝေးသော မင်းတပ်-မတူပီလမ်းဘက်တွင် မတ်လ ၁၃ ရက်ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်ခန့်က တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတချိူ့လည်း ရှိခဲ့သည်ဟု CDF-Mindat မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောသည်။ “မနေ့ညက လေယာဉ် နှစ်စီးလာပြီး တစ်စီးကဗုံးကြဲသွားတယ်။ မင်းတပ်-မတူပီလမ်းပိုင်းတနေရာလို့သိရတယ်၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်တာက အချက်နှစ်ဆယ်ကျော်တယ် တညလုံးနီးပါးပစ်နေတယ်။ နေရာအတိအကျနဲ့ ထိခိုက်မှုက အနေ အထားတော့ဘာမှ မသိရသေးဘူး။ ဒီမနက်လည်း ပစ်တာ ၄ ချက်။” ဟု ၎င်းကပြောသည်။ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တချိန်းတည်းမှာပဲ မင်းတပ်မြို့ပေါ်အထိုင်ချထားသော ခလရ ၂၇၄ တပ်ရင်းမှလည်း လက်နက်ကြီးများဖြင့် ရမ်းသန်းပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာလည်း လက်နက်ကြီးနှင့် ဆက်လက်ပစ်ခတ်မှုရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုပါသည်။ အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ပခုက္ကူမြို့မှ စစ်ကားအစီး ၈၀ ကျော်ဖြင့် ကျောက်ထုမြို့သို့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းသည် ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်နှင့် မတူပီမြို့နယ်များသို့ ဆက်လက်ချီတက်လာနိုင်ဖွယ်ရာရှိသောကြောင့် စစ်ကောင်စီဘက်က လမ်းကြောင်းရှင်း ခြောက်လှန့်သည့်အနေဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သိရသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့၏ ယာဉ်တန်းများ မင်းတပ်နှင့် မတူပီမြို့နယ်ဘက်သို့ ဆက်လက်ချီတက်လာဖွယ်ရှိနေသည့်အတွက် ကျောက်ထု-မင်းတပ်-မတူပီ ကားလမ်းမကြီးကို ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း အသုံးမပြုကြရန်…
ချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့နယ် ဗားလုံရွာနှင့် ထင်းရှုးစခန်းကြားတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေး (CNDF) တပ်ဖွဲ့တို့ ယမန်နေ့က တိုက်ပွဲအပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ထိခိုက်သေဆုံးမှုလည်းရှိသည်ဟု သိရသည်။ ကလေးမြို့မှတက်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့သည် ဖလမ်းဘက်သို့ ဦးတည်ချီတက်လာကြပြီး မတ်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ် ၁၂ နာရီခန့်မှ ညနေပိုင်းအထိ ဗားလုံနှင့် ထင်းရှုးစခန်းကြားမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု CNDF တပ်မဟာမှုးနှင့် စစ်ကြောင်းမှုး ကို Lian No ကပြောသည်။ “ကျွန်တော်တို့ မနက် ၁၂ နာရီကတည်းက စပစ်တာပေါ့ ဗားလုံနဲ့ ထင်းရှုးစခန်းကြားထဲမှာ မိုင်းဆွဲတယ်၊ ကားတစ်စီးတော့ ပျောက်သွားတယ်။ ၂ စီးတော့ စုတ်ပြတ်သတ်သွားတယ်။ ပြီးတော့ လူက ဘယ်နှစ်ယောက်သေတယ်ဆိုတာ အတိအကျ ကျွန်တော်တို့မသိဘူး။ အသေးစိတ်ကို ကျွန်တော် တို့မမြင်ရဘူး၊ သူတို့တွေလည်း အခုလောလောဆယ် ကျွန်တော်တို့ ထင်းရှုးစခန်းနဲ့ ဇောင်လေးကြား ထဲမှာ ကားတွေတော့ပျက်ပြီး ရပ်တန့်နေတာ သူတို့ ဆက်သွားလို့မရဘူး။ စစ်ရေးအခြေအနေကတော့ တင်းမာနေတုန်းပေါ့။” ဟု ခိုနူမ်းသုန်ကို ပြောသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့သည် မတ်လ ၇ ရက် နှင့် ၉ ရက်နေ့က သံချပ်ကာ ၂ စီးအပါအဝင် ကားအစီး ၃၀ ကျော်နှင့် ကလေးမြို့မှ ချင်းတောင်ဘက်ကိုတက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဖလမ်းနှင့် ဟားခါးမြို့မှာအထိုင်ချထားသော စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းများထံ ရိက္ခာပို့ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ အဆိုပါ စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းကို မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ကလည်း CDM Siyin, EMDF ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့က…
အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နယ် ဟိုင်မွလ်ကျေးရွာအနီးတွင် ယနေ့မနက်ပိုင်းက မိုင်းပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားကာ အရပ်သားပြည်သူ ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ယနေ့မတ်လ ၁၃ ရက် မနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီခန့်က ဖလမ်းမြို့နယ် ရိခေါဒါရ်မြို့အမှတ် ၂ ရပ်ကွက်မှ တီးတိန်မြို့နယ် Lunmual ကျေးရွာသို့ အသင်းတော်အစည်းအဝေးတက်ရောက်ရန်သွားရောက်ကြသော Seven day အသင်းတော်မှ အသင်းသူအသင်းသားများသည် ဆိုင်ကယ်ဖြင့်သွားရောက်စဉ် ဟိုင်မွလ်ရွာအနီးတွင် မိုင်းထိမိပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အမျိုးသား ၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ “ပွဲတက်ရောက်ဖို့သွားကြတာ အခြားဖွဲ့တွေက ကြိုသွားနှင့်တော့ သူတို့က နောက်ကြကျန်ရစ်နေတဲ့ခါမှာ လောလောကြီး သွားကြတာ။ အဲ့တာနဲ့ လမ်းခရီးအနီးဆုံး Short cut လမ်းကို သွားမိလိုက်တော့ အဲ့ဒီမှာပဲ မိုင်းနင်းမိသွားတာ။ သူတို့က ၄ ယောက်ဗျာ၊ ဆိုင်ကယ် နှစ်စီးနဲ့။ နောက်က ဆိုင်ကယ် တစ်စီးရယ် အနောက်မှာထိုင်တဲ့ သူက ကံကောင်းတယ်။ ဘာဒဏ်ရာမှမရဘူး။ ကျန်တဲ့ သုံးယောက်က ဒဏ်ရာရတယ် နှစ်ယောက်ကတော့ အပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသွားတယ်။ ကျွန်တော့်တူမလေးကတော့ ခြေထောက်ပြတ်သွားပြီးတော့ နံရိုးထိတယ်၊ နားကနေ သွေးတွေထွက်ပြီးတော့ ဘာမှမကြားနိုင်ဘူး အခြေနေက တော်တော်ဆိုးနေတယ်” ဟု ဒဏ်ရာရရှိသူ၏ မိသားစုဝင်တစ်ဦး ပြောသည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများသည် ရိခေါဒါရ်မြို့အမှတ် ၂ ရပ်ကွက် (တီအိုချောင်း) တွင် နေထိုင်သော အသက် ၁၇ နှင့် ၂၀ အရွယ် လူငယ်များဖြစ်ကြပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဇိုခေါထာရ်ကျေးရွာဘက်သို့ ပို့ဆောင်ကာ ဆေးဝါးကုသမှုခံယူလျှက်ရှိကြသည်ဟု…
မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လောင်တလိုင်ခရိုင် Hmunnuam ကျေးရွာတွင် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့က ကူကီး-ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် (KCNA) တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးကို အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု India Today သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူ ၂ ဦးမှာ ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံသား အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် Zingramlian နှင့် အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် Pazau တို့ဖြစ်ကြပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Bungtlang ကျေးရွာက Kuki-Chin National Army အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်လာကြပြီးနောက် အပြန်လမ်း ဘင်္ဂလားဒေရှေ့်စစ်ဘေးရှောင်များနှင့် တွေ့ဆုံစဉ်တွင် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့က သတင်းရရှိထားချက်အရ လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သတင်းစာကဆိုသည်။ Kuki-Chin National Army သည် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံ စစ်တကောင်း တောင်တန်းဒေသက ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားပိုင်နယ်မြေဒေသများအား ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတစ်ခု သို့မဟုတ် “ကူကီး-ချင်းနယ်မြေပြည်နယ်” အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲဝင်နေသည့် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကိစ္စကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်အစိုးရနှင့် Kuki-Chin National Army တို့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းကစ၍ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလာပြီး စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသက ချင်းမျိုးနွယ်စု ၄၀၀ ကျော်တို့သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လောင်တလိုင်ခရိုင်သို့ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်လျှက်ရှိကြသည်။